Το 2025 αναδεικνύεται σε μία ακόμη χρονιά υπέρβασης των στόχων για την πιστωτική επέκταση στην εγχώρια αγορά. Οι διοικήσεις των τραπεζών έχουν ήδη αναβαθμίσει, κάποιες περισσότερες από μία φορές, τις εκτιμήσεις για τη μεγέθυνση του δανειακού τους χαρτοφυλακίου κατά τη χρονιά που έφυγε. Με τον τρόπο αυτόν επιτυγχάνουν την άμβλυνση της αρνητικής επίδρασης στα έντοκα έσοδά τους από τη μείωση των επιτοκίων.
Τα εξυπηρετούμενα δάνεια εντός συνόρων βρέθηκαν το 2018 κάτω από τη ζώνη των 100 δισ. ευρώ, για πρώτη φορά από τα μέσα της δεκαετίας του 2000
Πώς επιτεύχθηκε η πιστωτική επέκταση
Πρόκειται για μία επίδοση που σε συνδυασμό με τη σημαντική αύξηση των εσόδων από μη τοκοφόρες εργασίες οδηγεί το καθαρό αποτέλεσμα της τρέχουσας χρήσης σε νέο υψηλό. Η αλήθεια είναι ότι μετά το ξέσπασμα της πανδημίας οι ρυθμοί αύξησης των υπολοίπων στα εξυπηρετούμενα δάνεια είναι εντυπωσιακοί. Σε αυτό συνέβαλαν καθοριστικά τα αναπτυξιακά προγράμματα που ενεργοποιήθηκαν για την αντιμετώπιση των συνεπειών του lockdown στην οικονομία.
Δόθηκε έτσι η δυνατότητα στις τράπεζες, μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και τις λοιπές δράσεις εγγυοδοσίας, να προσφέρουν φθηνή ρευστότητα στον επιχειρηματικό τομέα της χώρας, κόντρα στην αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ.
Το 5ετές άλμα στα δάνεια από τις τράπεζες
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, τα εξυπηρετούμενα δάνεια εντός συνόρων βρέθηκαν το 2018 κάτω από τη ζώνη των 100 δισ. ευρώ, για πρώτη φορά από τα μέσα της δεκαετίας του 2000.
Εκτοτε η ανάπτυξη των σχετικών μεγεθών είναι εντυπωσιακή. Την 5ετία 2019-2024 το χαρτοφυλάκιο των τραπεζών αυξήθηκε σωρευτικά κατά 53 δισ. ευρώ περίπου, ενώ στο 9μηνο του 2025 η άνοδός του προσεγγίζει τα 7 δισ. ευρώ. Δεδομένου ότι το τελευταίο τρίμηνο της χρονιάς είναι παραδοσιακά δυνατό, η εγχώρια αγορά αναμένεται να κλείσει το 2025 με καθαρή αύξηση των δανείων άνω των 10 δισ. ευρώ.
Σε ενοποιημένη βάση δε, δηλαδή λαμβάνοντας υπόψη και τις εκτός συνόρων δραστηριότητες, η πιστωτική επέκταση εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί γύρω από τα 15 δισ. ευρώ. Τα τελικά στοιχεία, όπως και οι προβλέψεις για την τριετία 2026-2028, θα παρουσιαστούν σε περίπου τρεις μήνες από σήμερα.
Η επόμενη ημέρα για τα δάνεια
Οπως επισημαίνουν αναλυτές, «η σημαντική μεγέθυνση του ενεργητικού των τραπεζών μέσω των νέων δανειοδοτήσεων το 2025 έχει ήδη προεξοφληθεί από τις αγορές». Στο πλαίσιο αυτό, τονίζουν, «το ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι τραπεζικές διοικήσεις αφορά τις επιδόσεις τους από εδώ και στο εξής, ειδικά μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας το ερχόμενο καλοκαίρι».
Τραπεζική πηγή υπογραμμίζει την ανάγκη «να ολοκληρώσουμε από νωρίς μέσα στο 2026 τις εν εξελίξει συζητήσεις με πελάτες μας για την υπογραφή δανειακών συμβάσεων». Οπως εξηγεί, σε αντίθεση με τις επιδοτήσεις του ΤΑΑ, στα δάνεια αυτό αρκεί για να προλάβουμε την προθεσμία της 31ης Αυγούστου. Από εκεί και πέρα, η εκτέλεση του χρηματοδοτούμενου έργου και οι εκταμιεύσεις έπονται, χωρίς ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα. Αρα, συμπληρώνει ο ίδιος, «θα πρέπει να κινηθούμε με ταχύτητα, ήδη από το α΄ τρίμηνο του 2026, για να πετύχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα». Κατά τον ίδιο, το μακροοοικονικό περιβάλλον προβλέπεται θετικό, με νέα αύξηση των επενδύσεων, ενώ υποστηρικτικά θα λειτουργήσει και το χαμηλό κόστος χρήματος.
Οι τράπεζες και η δύναμη του retail στα δάνεια
Από την πλευρά του, γενικός διευθυντής συστημικού ομίλου σημειώνει πως το 2026 η συμβολή του retail στην πιστωτική επέκταση αναμένεται ισχυρότερη. Το 2025 οδεύουμε κατά πάσα πιθανότητα προς θετική μεταβολή των υπολοίπων της κατηγορίας, ως αποτέλεσμα κυρίως της σημαντικής αύξησης των εκταμιεύσεων στη στεγαστική πίστη.
Για το τέλος του 2025 εκτιμάται ότι τα νέα δάνεια για τη χρηματοδότηση αγορών σε ακίνητα θα φτάσουν τα 2 δισ. ευρώ, που αποτελεί ρεκόρ 11 ετών. Από αυτά, ένα ποσοστό της τάξης του 25%-30% αφορά χορηγήσεις στο πλαίσιο της κρατικής δράσης «Σπίτι Μου», η οποία επίσης ολοκληρώνεται το ερχόμενο καλοκαίρι.
Η ζήτηση για το πρόγραμμα είναι πολύ μεγάλη, με υπερκάλυψη του προϋπολογισμού της κατά 2 φορές με βάση τις εγκρίσεις που έχουν δώσει τα πιστωτικά ιδρύματα.
Παρ’ όλα αυτά, η έλλειψη προσφοράς ακινήτων που πληρούν τις προδιαγραφές του έχει κρατήσει την απορροφητικότητα σε χαμηλά για τα δεδομένα τού ενδιαφέροντος από την πλευρά των νοικοκυριών επίπεδα. Μάλιστα, τραπεζικοί κύκλοι εκτιμούν ότι εάν δεν αλλάξει κάτι δραματικά τους επόμενους μήνες, υπάρχει κίνδυνος να μείνουν αδιάθετα κονδύλια της τάξης των 400 εκατ. ευρώ.
Οι τράπεζες πάντως δεν έχουν μείνει με σταυρωμένα τα χέρια.
Εχουν λανσάρει στεγαστικά δάνεια με προνομιακούς όρους για όσους είναι ηλικίας έως 50 ετών και θέλουν να αγοράσουν ή να χτίσουν την κατοικία τους. Το πλεονέκτημά τους σε σχέση με το «Σπίτι μου» είναι πως δεν υπάρχουν περιορισμοί ως προς τα χαρακτηριστικά τού ακινήτου.
Με τον τρόπο αυτόν τα πιστωτικά ιδρύματα εκμεταλλεύτηκαν την πολύ μεγάλη προσέλευση υποψήφιων δανειοληπτών στα καταστήματά τους λόγω της κρατικής δράσης, για να προωθήσουν δικά τους προγράμματα.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
