Το κίνητρο για την επέμβαση στη Βενεζουέλα

Αν και ο άμεσος στόχος της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ στις 3/1 και της απαγωγής του μέχρι πρότινος προέδρου και δικτάτορα της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο ήταν η αλλαγή καθεστώτος και η ανάδειξη, μέσα στους επόμενους μήνες, μιας κυβέρνησης φιλικής προς την Ουάσιγκτον, ωστόσο τα βαθύτερα αίτια έχουν να κάνουν με τη διασφάλιση και εκμετάλλευση των τεράστιων πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας.

Αυτά εκτιμώνται στα 303 δισ. βαρέλια και κατατάσσουν τη Βενεζουέλα στην πρώτη θέση, κατέχοντας το 17,5% των παγκόσμιων αποθεμάτων. Με τη Βενεζουέλα να έχει δημιουργήσει μια ισχυρή πετρελαϊκή βιομηχανία – που αναπτύχθηκε χάρη σε επενδύσεις και τεχνολογία αμερικανικών εταιρειών – ήδη από την περίοδο 1950/1960 και τη χώρα να συγκαταλέγεται στα ιδρυτικά μέλη του OPEC. Τότε η παραγωγή αργού είχε φθάσει τα 4 εκατ. βαρέλια την ημέρα, με εξαγωγές που έφθασαν ακόμα στο 70% του παραγόμενου πετρελαίου.

Μόνο που η συνέχεια υπήρξε άκρως απογοητευτική, αφού με την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από το σοσιαλιστικό καθεστώς του Ουγκο Τσάβες (1999-2013) και εν συνεχεία από τον Μαδούρο απομακρύνθηκαν οι αμερικανικές και άλλες ξένες εταιρείες που είχαν παραχωρήσεις εκμετάλλευσης, με δήμευση όλων των περιουσιακών τους στοιχείων και παράλληλα κρατικοποίηση του πετρελαϊκού τομέα.

Μετά τη μεγάλη απεργία του 2002/2003 και την ανάληψη της διοίκησης του πετρελαϊκού τομέα από την κρατική εταιρεία Petroleos de Venezuela SA (PDVSA), υπήρξαν μαζικές αποχωρήσεις επιστημονικού και τεχνικού προσωπικού με αποτέλεσμα τη σταδιακή απαξίωση του πετρελαϊκού τομέα και την υποβάθμιση των παραγωγικών μονάδων.

Σήμερα ο πετρελαϊκός τομέας, από τα πηγάδια παραγωγής μέχρι τα διυλιστήρια, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία του, με απαρχαιωμένο τεχνολογικό εξοπλισμό και έλλειψη επενδύσεων, με την παραγωγή αργού να έχει πέσει στα 860.000 βαρέλια την ημέρα και οι εξαγωγές να έχουν περιοριστεί στις 670.000 βαρέλια.

Τόσο ο πρόεδρος Τραμπ όσο και υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ ήταν απόλυτα κυνικοί σε ό,τι αφορά την επέμβαση στη Βενεζουέλα και τη μετέπειτα κατάσχεση πετρελαϊκών φορτίων σε τάνκερ στη θάλασσα, υποστηρίζοντας ότι ο υπέρτατος στόχος είναι ο απόλυτος έλεγχος των πετρελαίων της Βενεζουέλας και η εκμετάλλευσή τους για απεριόριστο διάστημα.

Με τις εταιρείες όμως να μη δείχνουν τόσο πρόθυμες να επιστρέψουν στο Καράκας εάν προηγουμένως δεν εξασφαλιστεί πολιτική σταθερότητα, καθώς έχουν να αντιμετωπίσουν επενδύσεις $60 -$80 δισ. μέσα σε μια πενταετία.

Γι’ αυτό, σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στον Λευκό Οίκο την Παρασκευή (9/1) ανάμεσα στις διοικήσεις των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών και του προέδρου Τραμπ και των επιτελών του, οι ανωτέρω έθεσαν ζήτημα παροχής ουσιαστικών οικονομικών και πολιτικών εγγυήσεων από την αμερικανική κυβέρνηση προκειμένου να δραστηριοποιηθούν εκ νέου στη Βενεζουέλα.

Μπορεί η κυβέρνηση Τραμπ να έχει εντάξει την ενεργειακή κυριαρχία ως βασικό στόχο, όμως αυτό απαιτεί παράλληλα σοβαρή προετοιμασία σε οικονομικό, διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο. Ο χρόνος θα δείξει εάν η κυβέρνηση Τραμπ, πέρα από την υψηλή ρητορική και τις εντυπωσιακές επιχειρήσεις κομάντος, έχει τη διάθεση και την υπομονή να αλλάξει τα πράγματα επί του πεδίου.

Ο κ. Κωστής Σταμπολής είναι πρόεδρος και εκτελεστικός διευθυντής του ΙΕΝΕ.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ