Οι λεγόμενοι finfluencers –δημιουργοί περιεχομένου που παρέχουν επενδυτικές συμβουλές, σχολιασμό αγορών και οδηγίες προσωπικών οικονομικών μέσω πλατφορμών όπως το TikTok, το Instagram και το YouTube– έχουν εξελιχθεί σε βασικούς διαμορφωτές της επενδυτικής κουλτούρας, σύμφωνα με ανάλυση της Edison Investment Research. Όπως επισημαίνει ο οίκος, αρκετοί από αυτούς συμβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού, καθιστώντας σύνθετες έννοιες πιο προσιτές στο ευρύ κοινό.
O όρος finfluencer καθιερώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 2010, όταν τα social media άρχισαν να «εκδημοκρατίζουν» την πρόσβαση σε χρηματοοικονομικές πληροφορίες, οι οποίες μέχρι τότε ήταν εγκλωβισμένες πίσω από συνδρομές ή τεχνική ορολογία
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, δημιουργοί όπως ο Mark Tilbury, που χρησιμοποιεί χιούμορ και σύντομα σκετσάκια για να εξηγήσει στρατηγικές δημιουργίας πλούτου στους περισσότερους από επτά εκατ. συνδρομητές του στο YouTube, αλλά και οι Andreea Ion και Jamie Galvin του καναλιού Stocks and Savings, έχουν αποκτήσει ισχυρή παρουσία μεταφράζοντας την επενδυτική θεωρία σε απλή, καθημερινή γλώσσα. Άλλοι, όπως οι Aash Thapa, Nischa Shah και Cameron Smith (cazzatime), επικεντρώνονται στα βασικά της διαχείρισης χρημάτων, της φορολογίας και των μακροπρόθεσμων επενδύσεων, ενισχύοντας κυρίως νεότερους ή άπειρους επενδυτές. Σύμφωνα με την Edison, οι δημιουργοί αυτοί γεφυρώνουν το χάσμα μεταξύ πλήρους άγνοιας και της αυτοπεποίθησης που απαιτείται για είσοδο στις αγορές.
Γιατί αυξήθηκε η επιρροή των finfluencers
Όπως σημειώνει η Edison, ο όρος finfluencer καθιερώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 2010, όταν τα social media άρχισαν να «εκδημοκρατίζουν» την πρόσβαση σε χρηματοοικονομικές πληροφορίες, οι οποίες μέχρι τότε ήταν εγκλωβισμένες πίσω από συνδρομές ή τεχνική ορολογία. Η δυναμική αυτή ενισχύθηκε έντονα κατά την πανδημία της COVID-19, όταν η συμμετοχή των ιδιωτών επενδυτών εκτοξεύθηκε, καθώς πολλοί αναζητούσαν νέες πηγές εισοδήματος ή εναλλακτικές δραστηριότητες.
Με τη χρήση memes, σύντομων βίντεο και προσωπικής αφήγησης, οι finfluencers κατάφεραν να προσεγγίσουν μια γενιά που διαφορετικά θα έμενε εκτός της διαδικασίας δημιουργίας πλούτου. Σύμφωνα με έρευνα της Financial Conduct Authority (FCA), το 85% των Βρετανών ηλικίας 18–40 ετών χρησιμοποιεί πλέον τα social media για επενδυτικές αποφάσεις, ενώ σχεδόν τα δύο τρίτα των ηλικιών 18–29 ακολουθούν ενεργά finfluencers.
Οι παγίδες της «εύκολης» επενδυτικής συμβουλής
Η Edison προειδοποιεί, ωστόσο, ότι η ίδια προσβασιμότητα που καθιστά ελκυστικούς τους finfluencers δημιουργεί και σοβαρούς κινδύνους. Οι αλγόριθμοι των social media επιβραβεύουν τον εντυπωσιασμό και όχι τη λεπτομερή ανάλυση, ενώ τα έσοδα των finfluencers προέρχονται κυρίως από διαφημίσεις, χορηγίες και πωλήσεις εκπαιδευτικών προϊόντων – όχι από την επιτυχία των επενδυτικών τους προβλέψεων.
Μελέτη του 2025 με τίτλο VideoConviction έδειξε ότι, παρά τον υψηλό βαθμό βεβαιότητας που εκφράζουν πολλοί finfluencers στις προτάσεις τους, αυτή η αυτοπεποίθηση δεν συνδέεται με την πραγματική απόδοση των μετοχών. Αντιθέτως, η στρατηγική του να επενδύει κανείς «κόντρα» στις συστάσεις τους ξεπέρασε τον δείκτη S&P 500 κατά 6,8% σε ετήσια βάση.
Ιδιαίτερα επικίνδυνη θεωρείται και η πρακτική του copy-trading, όπου οι επενδυτές μιμούνται τις κινήσεις ενός δημοφιλούς προσώπου χωρίς να κατανοούν ούτε τα θεμελιώδη μεγέθη ούτε τα κίνητρα του δημιουργού. Σύμφωνα με έρευνα του Swiss Finance Institute, η ανάλυση 29.000 finfluencers έδειξε ότι πολλοί δημοφιλείς stock pickers εμφάνιζαν αρνητική επενδυτική «δεξιότητα», με αποδόσεις χαμηλότερες ακόμη και από την τύχη.
image.png
Παρεμβάσεις της FCA και αυστηρότερο πλαίσιο
Η FCA, όπως αναφέρει η Edison, έχει εντείνει σημαντικά την εποπτεία, στο πλαίσιο και του Online Safety Act. Έχει εκδώσει περισσότερες από 50 προειδοποιήσεις και πάνω από 650 αιτήματα απόσυρσης περιεχομένου, ενώ ορισμένες υποθέσεις έχουν οδηγηθεί και σε ποινικές διώξεις. Τον Σεπτέμβριο του 2025, η ρυθμιστική αρχή κινήθηκε νομικά εναντίον τριών γνωστών προσώπων για προώθηση μη εγκεκριμένων χρηματοοικονομικών προϊόντων, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η «Άγρια Δύση» της χρηματοοικονομικής προώθησης τελειώνει.
Η άποψη της Edison
Κατά την Edison, οι finfluencers έχουν αλλάξει οριστικά το τοπίο της επενδυτικής ενημέρωσης, κυρίως προς όφελος της προσβασιμότητας. Ωστόσο, η ψυχαγωγία δεν ταυτίζεται με την ποιοτική επενδυτική ανάλυση. Η βέλτιστη προσέγγιση για τους ιδιώτες επενδυτές είναι να αξιοποιούν το ενδιαφέρον περιεχόμενο των finfluencers, διασταυρώνοντας όμως τις πληροφορίες μέσω θεσμικής, αξιόπιστης έρευνας.
Όπως καταλήγει ο οίκος, σε μια εποχή όπου ο καθένας μπορεί να μεταδώσει επενδυτικές απόψεις σε εκατομμύρια ανθρώπους μέσω ενός κινητού τηλεφώνου, η κριτική αξιολόγηση των πηγών αποτελεί πλέον βασική επενδυτική δεξιότητα. Οι επενδυτές που θα ξεχωρίσουν είναι εκείνοι που θα συνδυάσουν την αμεσότητα των σύγχρονων μέσων με την πειθαρχία της παραδοσιακής ανάλυσης.
