Ανταγωνισμός: Τι είναι ο καθορισμός τιμών μεταπώλησης – Όλα όσα πρέπει να προσέχουν οι εταιρείες

Ο καθορισμός τιμών θεωρείται ιδιαίτερης σοβαρότητας περιορισμός του ανταγωνισμού με άμεσες αρνητικές συνέπειες για τους καταναλωτές, καθώς οδηγεί σε ομοιόμορφες, υψηλότερες τιμές στην αγορά και περιορισμό των επιλογών τους.

Σε περίπτωση, δε, παράβασης της απαγόρευσης του καθορισμού τιμών μεταπώλησης, οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις απειλούνται με «τσουχτερά» πρόστιμα, ενώ είναι εκτεθειμένες σε αγωγές αποζημίωσης ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων από οποιοδήποτε πρόσωπο που μπορεί να έχει υποστεί ζημιά.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει παρέμβει σε πληθώρα υποθέσεων καθορισμού τιμών μεταπώλησης. Από το 2010 μέχρι σήμερα, έχουν εκδοθεί περί τις 20 αποφάσεις στις οποίες διαπιστώθηκε η ύπαρξη καθορισμού τιμών μεταπώλησης και επιβλήθηκε πρόστιμο. Μόνο την τελευταία τριετία (2022 – 2025) έχει επιβάλει πρόστιμα πλέον των 3 εκατ. ευρώ σε 16 επιχειρήσεις.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΟΝ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΟΔΗΓΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Πρόσφατα, μάλιστα, η Επιτροπή Ανταγωνισμού δημοσίευσε έναν πρακτικό οδηγό, σκοπός του οποίου είναι να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να κατανοήσουν τι σημαίνει καθορισμός τιμών μεταπώλησης, πότε και γιατί απαγορεύεται, αλλά και ταυτόχρονα να τις ενθαρρύνει να αξιολογούν τη συμπεριφορά τους.

Τι σημαίνει καθορισμός τιμών μεταπώλησης

Ο καθορισμός τιμών μεταπώλησης είναι μία επιχειρηματική συμπεριφορά (συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική) με την οποία ένας προμηθευτής περιορίζει με άμεσο ή έμμεσο τρόπο τη δυνατότητα του αγοραστή / μεταπωλητή του να καθορίζει ανεξάρτητα την τιμή μεταπώλησης των προϊόντων με τα οποία τον προμηθεύει και τον οδηγεί στη μεταπώληση των προϊόντων αυτών σε συγκεκριμένη ή ελάχιστη τιμή.

Γιατί απαγορεύεται

Ο καθορισμός τιμών μεταπώλησης απαγορεύεται για πλήττει τον ανταγωνισμό:

• μεταξύ διαφορετικών μεταπωλητών του ίδιου σήματος (ενδοσηματικός ανταγωνισμός), και
• μεταξύ διαφορετικών προμηθευτών (διασηματικός ανταγωνισμός)

Συγκεκριμένα ο καθορισμός τιμών μεταπώλησης, μεταξύ άλλων, μπορεί για παράδειγμα να εμποδίσει την είσοδο άλλων σημάτων, διότι μπορεί να αποκλείσει μικρότερους ανταγωνιστές/προμηθευτές εάν τα αυξημένα περιθώρια κέρδους που μπορεί να προσφέρει ο προμηθευτής που επιβάλει τιμές μεταπώλησης στους μεταπωλητές του ευνοούν το συγκεκριμένο σήμα έναντι ανταγωνιστικών σημάτων.

Τι συνέπειες επιφέρει η παράβαση

Σε περίπτωση υποψίας ύπαρξης συμφωνίας καθορισμού τιμών μεταπώλησης, η Επιτροπή Ανταγωνισμού , μπορεί να εκκινήσει σχετική έρευνα είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν καταγγελίας.

Σε περίπτωση που η Επιτροπή Ανταγωνισμού διαπιστώσει παράβαση, οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις (ιδίως ο προμηθευτής) απειλούνται με:

• Πρόστιμο από τη Επιτροπή Ανταγωνισμού, το οποίο μπορεί να ανέλθει σε ποσοστό 10% του συνολικού παγκόσμιου κύκλου εργασιών τους (άρθρο 25 παρ. 1 και 25Β παρ. 1 του ν. 3959/2011).
• Ποινικές κυρώσεις για τα υπεύθυνα φυσικά πρόσωπα και συγκεκριμένα χρηματική ποινή από 15.000 € έως 150.000 € (άρθρο 44 παρ. 1 εδ. α΄ του ν. 3959/2011).

Στον οδηγό της Επιτροπής Ανταγωνισμού, μεταξύ άλλων παρατίθεται μία λίστα ορθών πρακτικών τόσο για προμηθευτές όσο και για μεταπωλητές (διανομείς, χονδρεμπόρους, λιανεμπόρους) για την αποφυγή απαγορευμένου καθορισμού τιμών μεταπώλησης.

Ορθές πρακτικές για προμηθευτές

Τι επιτρέπεται – Τι πρέπει να κάνετε

• Παρέχετε ενδεικτικές (μη δεσμευτικές) τιμές μεταπώλησης, εφόσον είναι πραγματικά προαιρετικές
• Διασφαλίζετε ότι οι μεταπωλητές είναι ελεύθεροι να καθορίζουν τις δικές τους τιμές μεταπώλησης
• Αγνοείτε παράπονα πελατών που σας ζητούν να παρέμβετε για τις χαμηλές τιμές άλλου μεταπωλητή – ξεκαθαρίστε ότι όλοι καθορίζουν μόνοι τους τις τιμές
• Εφαρμόζετε εσωτερικές οδηγίες ώστε το προσωπικό πωλήσεων να μην κάνει σχόλια/υποδείξεις για τις τιμές μεταπώλησης
•  Τεκμηριώνετε ότι οποιαδήποτε επικοινωνία για τιμές περιορίζεται σε μη δεσμευτικές συστάσεις

Τι να αποφεύγετε

• Μην επιβάλλετε, άμεσα ή έμμεσα, ελάχιστες, σταθερές ή μέγιστες εκπτώσεις στις τιμές μεταπώλησης
• Μην ασκείτε οποιαδήποτε πίεση για αύξηση τιμών (π.χ. απειλή διακοπής συνεργασίας, καθυστερήσεις παραδόσεων, λιγότερο ευνοϊκοί όροι). Ακόμα και οι συνεχείς οχλήσεις και υπενθυμίσεις μπορεί να εκληφθούν ως πίεση
• Μην ικανοποιείτε αιτήματα πελατών για παρεμβάσεις σε τιμές άλλου μεταπωλητή
• Μην παραπέμπετε μεταπωλητή σας στις τιμές άλλων μελών του δικτύου σας με τρόπο που υπονοεί ότι πρέπει να ευθυγραμμιστεί με αυτές
• Μην προσφέρετε ανταμοιβές (π.χ. επιπλέον εκπτώσεις, κίνητρα) για συμμόρφωση σε συγκεκριμένες τιμές
• Μην συζητάτε τις τιμές πώλησης άλλων πελατών με οποιονδήποτε πελάτη

Ορθές πρακτικές για μεταπωλητές

Τι επιτρέπεται – Τι πρέπει να κάνετε

• Καθορίζετε ανεξάρτητα τις τιμές πώλησης των προϊόντων σας
• Απορρίπτετε κάθε υπόδειξη ή πίεση από τον προμηθευτή για συγκεκριμένη τιμή
• Ενημερώστε εσωτερικά (π.χ. υπεύθυνο συμμόρφωσης) αν υπάρξει οποιαδήποτε αναφορά από προμηθευτή σε «προτιμητέα τιμή» που φαίνεται υποχρεωτική
• Διατηρείτε αρχείο όταν λαμβάνετε επικοινωνίες σχετικά με τιμές από προμηθευτές
• Διαχωρίζετε με σαφήνεια εμπορικές διαπραγματεύσεις (π.χ. εκπτώσεις χονδρικής) από τις τελικές τιμές λιανικής
• Επικοινωνήστε άμεσα με την Επιτροπή Ανταγωνισμού σε περίπτωση που θεωρείτε ότι ο προμηθευτής σας προβαίνει σε καθορισμό τιμών μεταπώλησης εντός του δικτύου

Τι να αποφεύγετε

• Μην ζητάτε από τον προμηθευτή να “συνετίσει” άλλους μεταπωλητές που πουλάνε χαμηλότερα — αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παράνομη παρέμβαση καθορισμού τιμών
• Μην αποδέχεστε προτάσεις ή «συστάσεις» του προμηθευτή ως δεσμευτικές — ακόμη κι αν υπονοούνται ως προϋπόθεση συνεργασίας
• Μην συντονίζετε με τον προμηθευτή την τελική σας τιμή που θα εφαρμόζετε με σκοπό τη διατήρηση υψηλών τιμών στην αγορά
• Μην συμφωνείτε ποτέ σε αύξηση τιμών επειδή το ζήτησε ο προμηθευτής
•  Μην κοινοποιείτε τις δικές σας τιμές ή στρατηγικές τιμολόγησης σε προμηθευτές με τρόπο που θα μπορούσε να επηρεάσει τις τιμές
  άλλων μεταπωλητών