Εκπτώσεις: Τρίτη και φαρμακερή για το εμπόριο;

Με συγκρατημένη αισιοδοξία αντιμετωπίζει η αγορά τις φετινές εκπτώσεις, καθώς στο πίσω μέρος του μυαλού όλων υπάρχει το μειωμένο πρόσημο της Black Friday αλλά και η απρόσμενη κατάληξη των εορταστικών αγορών, που τελικά δεν αποδείχθηκαν ως το χαρτί που έσωσε την παρτίδα της χρονιάς.

Μόλις μια εβδομάδα αφού ξεκίνησαν οι χειμερινές εκπτώσεις, την Δευτέρα 12 Ιανουαρίου, και με την πρώτη Κυριακή να παραμένουν τα καταστήματα ανοιχτά για όσους επιχειρηματίες το επιθυμούν, οι προσδοκίες για τζίρο που θα ξεπεράσει τα 6 δισ. ευρώ, παραμένουν στο τραπέζι. Η αγορά εξάλλου δεν θα μπορούσε να κάνει κι αλλώς…

Οι εκπτώσεις και μια (τελευταία) ευκαιρία

Απέναντί της βρίσκεται η ανελαστική οικονομική κόπωση των νοικοκυριών μετά τις γιορτές, η σταθερά μειωμένη δυνατότητα των καταναλωτών για διακριτικές δαπάνες, αλλά και ο καιρός.

Το πρώτο Σαββατοκύριακο των εκπτώσεων βρήκε το μητροπολιτικό κέντρο της Αθήνας με χαμηλές θερμοκρασίες, οδηγώντας τους αγοραστές από τις ανοιχτές αγορές και τις κλασικές πιάτσες, πχ της Ερμού, ή τις αναδυόμενες περιφερειακές αγορές όπως ο Πειραιάς, η Καλλιθέα, η Νέα Σμύρνη, το Χαλάνδρι, στα εμπορικά κέντρα που σε τέτοιες συνθήκες αποδεικνύονται μονόδρομος για όσους επιθυμούν να κάνουν αγορές χωρίς τις συνέπειες της μεταβολής του καιρού.

Με συγκρατημένη αισιοδοξία αντιμετωπίζει τη φετινή εκπτωτική περίοδο ο εμπορικός κόσμος, λόγω της περιορισμένης αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών, σύμφωνα με τον Μάκη Σαββίδη, αντιπρόεδρο Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών (ΕΣΑ) και αντιπρόεδρο του Ελληνικού Συνδέσμου Ηλεκτρονικού Εμπορίου (GRECA).

Για το σύνολο του τζίρου το 2025, οι εκτιμήσεις των εμπόρων δεν είναι αισιόδοξες

Πρώτο χτύπημα, η Black Friday

Μπορεί το κίνητρο για 4 στους 10 καταναλωτές να ήταν η αγορά προϊόντων που συνήθως επιλέγουν για τις οικογενειακές τους τρέχουσες ανάγκες αλλά σε χαμηλότερες τιμές -όπως επισήμαναν οι θεσμικοί φορείς όπως ο Βασίλης Κορκίδης, πρόεδρος ΕΒΕΠ- για την 28η Νοεμβρίου του 2025 και την επακόλουθη Cyber Monday την 1η Δεκεμβρίου, ωστόσο οι προσδοκίες αποδείχθηκαν φρούδες.

Το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ, για δέκατη χρονιά, διερεύνησε τη συμμετοχή των εμπορικών επιχειρήσεων στη Black Friday και αξιολόγησε τα κυριότερα χαρακτηριστικά της, πραγματοποιώντας έρευνα σε τυχαίο πανελλαδικό δείγμα 258 επιχειρήσεων του λιανικού  που πραγματοποιούν εκπτώσεις.

«Οι αγορές στέφθηκαν με αρνητικό πρόσημο κατά τη διάρκεια του εκτωπτικού γεγονός της Black Monday. Μιλώντας πάντα με στοιχεία, συγκρίνουμε τα αποτελέσματα και την αναλογία που επικράτησε την αντίστοιχη περσινή σεζόν και μπορούμε να πούμε πως ‘όχι’ η ελληνική Black Friday δεν ‘έκλεψε’ κάποιο μερίδιο από τις εορταστικές αγορές», σχολίαζε στον ΟΤ ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης.

Τα αποτελέσματα έδειξαν επιδείνωση, σε σχέση με την περυσινή Black Friday, για τις πωλήσεις για τις μισές (48%) επιχειρήσεις.

Στιγμιότυπο από εμπορικό κατάστημα στην οδό Ερμού στην Αθήνα, κατά την έναρξη των χειμερινών εκπτώσεων, Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2026. (ΔΑΝΑΗ ΔΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ/EUROKINISSI)

Τα κρίσιμα Χριστούγεννα

«Κλειδί για την αύξηση της κατανάλωσης τις επόμενες εβδομάδες και την κορύφωσή της το τελευταίο δεαήμερο πριν το τέλος της χρονιάς, αποτελεί αδιαμφισβήτητα η καταβολή του δώρου στους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, αλλά και τα επιδόματα. Ελπίζουμε πως θα πέσουν στην αγορά και αυτή η κίνηση θα μεταφραστεί σε τζίρο και άνοδος πωλήσεων αλλά και κέρδη για το λιανεμπόριο», συμπλήρωνε ο κ. Καφούνης.

Η ΕΣΕΕ εξάλλου έχει επισημάνει ότι από το ταμείο του λιανικού εμπορίου λείπουν 750 εκατ. ευρώ και χρειάζεται μία τονωτική ένεση τουλάχιστον 10% για να ισοφαρίσει τις πιέσεις που δέχεται από το επίμονο λειτουργικό κόστος.

Η εκτίμησή της ανέφερε ότι ο κύκλος εργασιών για το τελευταίο τρίμηνο του 2025 θα πρέπει να ανέλθει σε τουλάχιστον 8,2 δισ. ευρώ (αύξηση 10%), έτσι ώστε οι επιχειρήσεις να καλύψουν το αυξημένο λειτουργικό κόστος και να εξασφαλίσουν, βραχυπρόθεσμα, τη βιωσιμότητά τους.

Ωστόσο, σημειώθηκε γενικότερη πτώση η οποία αποτυπώθηκε στην έρευνα του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ για την αγοραστική κίνηση κατά την εορταστική περίοδο, σύμφωνα με την οποία περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις (52%) κατέγραψαν χαμηλότερες πωλήσεις συγκριτικά με πέρυσι.

Για 4 στις 10 επιχειρήσεις (40%), η αγοραστική κίνηση κορυφώθηκε μεταξύ Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς

Οι πλατφόρμες και οι εκπτώσεις

Σε όλα αυτά έρχεται να προστεθεί και ο αθέμιτος ανταγωνισμός από τη διείσδυση των ασιατικών e-shop και την επιβολή του τέλους των 3 ευρώ από την 1η Ιουλίου 2026, που αναμένεται πως θα αφήσουν το αποτύπωμά τους στην πορεία του retail και το 2026.

Χαρακτηριστικό για το εύρος της διείσδυσης εγχώριο καταναλωτικό κοινό των εξωχώριων πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου όπως προκύπτει από έρευνα του ΣΕΛΠΕ και της NielsenIQ, είναι πως το 94% των συμμετεχόντων πραγματοποίησε online αγορές το τελευταίο 12μηνο και απ’ αυτούς το 85% έχει αγοράσει από τουλάχιστον μία πλατφόρμα με έδρα σε χώρα εκτός ΕΕ, δηλαδή 8 στους 10.

Σε κάθε περίπτωση οι Έλληνες καταναλωτές προχωρούν σε price-oriented αγορές, όπου βασικό κριτήριο είναι η χαμηλή τιμή, η οποία και οδηγεί τις αγορές τους σε εξωχώριες πλατφόρμες. Ενδεικτικά, Η μέση ετήσια δαπάνη που κατευθύνεται στα marketplaces χωρών εκτός Ε.Ε. ανέρχεται σε 244 € και αντιστοιχεί στο 45% της συνολικής online δαπάνης.

«Θα είναι η πρώτη χρονιά μετά από 15 χρόνια που έχουμε ανάσχεση της ανάπτυξης του κλάδου του ηλεκτρονικού εμπορίου στη χώρα μας», τόνισε ο κ. Σαββίδης.