Γροιλανδία: Οι απειλές Τραμπ οδηγουν Ευρώπη και ΗΠΑ σε… διαζύγιο 

Οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει τιμωρητικούς δασμούς σε όποιον επιχειρήσει να εμποδίσει την απόκτηση της Γροιλανδίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν ως καταλύτης για μια βαθιά αναθεώρηση των διατλαντικών σχέσεων, ωθώντας την Ευρώπη να εξετάζει πλέον ανοιχτά ένα μέλλον χωρίς την αμερικανική ασφάλεια.

Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, που επικαλείται το Politico, η επιθετική στάση του Αμερικανού προέδρου απέναντι στη Δανία, σύμμαχο στο ΝΑΤΟ και κυρίαρχο κράτος επί της Γροιλανδίας, θεωρείται «ένα βήμα παραπάνω» και «κόκκινη γραμμή» που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Όπως αναφέρουν, η απειλή οικονομικών κυρώσεων κατά συμμάχων ισοδυναμεί με απρόκλητη επίθεση στο εσωτερικό της δυτικής συμμαχίας.

«Υπάρχει η αίσθηση ότι αυτό ξεπερνά κάθε όριο», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης στο Politico. «Η Ευρώπη κατηγορήθηκε ότι ήταν αδύναμη απέναντι στον Τραμπ. Υπάρχει κάποια αλήθεια σε αυτό, αλλά υπάρχουν και κόκκινες γραμμές».

Κατά το Politico, ολοένα και περισσότεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν πως η Αμερική του Τραμπ δεν είναι πλέον ούτε αξιόπιστος εμπορικός εταίρος ούτε εγγυητής ασφάλειας. Η άποψη ότι η Ευρώπη μπορεί απλώς να «περιμένει να περάσει η θητεία» κερδίζει όλο και λιγότερους υποστηρικτές. Αντίθετα, συζητείται μια «συντεταγμένη μετάβαση σε μια νέα πραγματικότητα», με λιγότερη εξάρτηση από την Ουάσινγκτον.

Το τέλος του ΝΑΤΟ, όπως το ξέραμε;

Το ενδεχόμενο αυτό συνεπάγεται δραματικές αλλαγές στη Δύση, με σοβαρές οικονομικές και γεωπολιτικές επιπτώσεις. Από την κλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων έως το ρίσκο ασφαλείας μιας Ευρώπης που καλείται να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς την αμερικανική ομπρέλα, οι συνέπειες θα είναι βαθιές, όχι μόνο για την Ευρώπη, αλλά και για τις ίδιες τις ΗΠΑ, που θα δυσκολευτούν να προβάλλουν στρατιωτική ισχύ σε περιοχές όπως η Αφρική και η Μέση Ανατολή χωρίς την ευρωπαϊκή υποστήριξη.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει επισήμως στόχο την ικανότητα αυτόνομης άμυνας έως το 2030

Παρότι αρκετές κυβερνήσεις επιδιώκουν να διασώσουν ό,τι μπορούν από τη διατλαντική σχέση, με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι να προσπαθεί να αποκαταστήσει διαύλους επικοινωνίας, άλλοι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι ένα «μετά τις ΗΠΑ» μέλλον είναι πλέον ρεαλιστικό σενάριο.

Η «συμμαχία των πρόθυμων» ως πυρήνας νέας αρχιτεκτονικής

Όπως σημειώνει το Politico, η βάση για αυτό το νέο μοντέλο ήδη υπάρχει. Πρόκειται για τη λεγόμενη «συμμαχία των πρόθυμων» που στηρίζει την Ουκρανία, μια άτυπη αλλά ολοένα και πιο αποτελεσματική ομάδα κρατών, στην οποία συμμετέχουν τόσο κράτη-μέλη της ΕΕ όσο και χώρες εκτός αυτής, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία.

Σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από 35 χώρες βρίσκονται σε συνεχή επαφή, ενώ οι ίδιοι οι ηγέτες, μεταξύ τους ο Κιρ Στάρμερ, ο Εμανουέλ Μακρόν, ο Φρίντριχ Μερτς και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχουν αναπτύξει στενή και άμεση επικοινωνία, ακόμη και μέσω κοινών ομάδων μηνυμάτων. Στις συνομιλίες συμμετέχει και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Η άτυπη αυτή δομή, γνωστή ως «Washington Group», απέδειξε ότι μπορεί να λειτουργήσει χωρίς τις ΗΠΑ στο κέντρο των αποφάσεωνμ γεγονός που, σύμφωνα με το Politico, γεννά σκέψεις ότι θα μπορούσε να εξελιχθεί στον πυρήνα μιας νέας ευρωπαϊκής συμμαχίας ασφάλειας.

Η Γροιλανδία αλλάζει τα πάντα

Μέχρι πρόσφατα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επέλεγαν να απαντούν με ψυχραιμία στις προκλητικές δηλώσεις του Τραμπ. Όμως η κρίση της Γροιλανδίας φαίνεται πως ανέτρεψε αυτή τη στρατηγική. Ακόμη και ο συνήθως προσεκτικός Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαρακτήρισε δημόσια «λανθασμένες» τις απειλές του Αμερικανού προέδρου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει επισήμως στόχο την ικανότητα αυτόνομης άμυνας έως το 2030, ενώ συζητούνται πλέον προτάσεις για μόνιμο ευρωπαϊκό στρατό και νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας. Όπως δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά από επαφές με κορυφαίους Ευρωπαίους ηγέτες και τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, η Ευρώπη θα «σταθεί σταθερή» στην υπεράσπιση της Γροιλανδίας.

Κατά το Politico, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί για έναν κόσμο με λιγότερη αμερικανική στήριξη, αλλά πόσο γρήγορα μπορεί να το κάνει και με ποιο κόστος.