Νταβός 2026: Τι φέρνει η εποχή Τραμπ – Ένα σκληρό stress test για τη Δύση

Συνήθως το φόρουμ του Νταβός λειτουργούσε ως μια συνάντηση του παγκόσμιου κεφαλαίου, των επιχειρήσεων και της πολιτικής, χωρίς μεγάλες εκπλήξεις. Διαχρονικά ήταν μια «ζεστή» συζήτηση για την οικονομία και την πολιτική στις παγωμένες ελβετικές Άλπεις, με προβλέψιμες ατζέντες και προσεκτικά διατυπωμένα συμπεράσματα.

Φέτος όμως, ο «τυφώνας» Τραμπ έχει αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού. Το Νταβός μετατρέπεται σε κρίσιμη συνάντηση των ισχυρών του κόσμου, σε μια περίοδο όπου οι σταθερές της παγκόσμιας οικονομίας μοιάζουν να επαναδιαπραγματεύονται εκ βάθρων.

Οι αγορές παρακολουθούν αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα απαντήσει συλλογικά στο ενδεχόμενο επιβολής δασμών ή αν θα επικρατήσουν οι εθνικές στρατηγικές

Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στο προσκήνιο της παγκόσμιας πολιτικής, αντιμετωπίζεται ως ένα ιδιαίτερο πολιτικό και οικονομικό φαινόμενο. Δασμοί, απειλές εμπορικών αντιποίνων, σκληρή ρητορική απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αιχμές για γεωστρατηγικά ζητήματα, τα οποία αφορούν από την ενεργειακή ασφάλεια έως τη Γροιλανδία και συνθέτουν ένα περιβάλλον όπου η αβεβαιότητα προκαλεί αναταραχή σε νομίσματα, αποδόσεις και επενδυτικές αποφάσεις.

Στους διαδρόμους του Νταβός, το βασικό ερώτημα είναι πόσο μπορεί να επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία η πολιτική του Ντόναλντ Τράμπ. Το ερώτημα μάλιστα τίθεται εν μέσω μιας μακράς περιόδου νηνεμίας στις αγορές, με τους βασικούς χρηματιστηριακούς δείκτες να ξεκινούν το 2026 κοντά σε ιστορικά υψηλά και τους επενδυτές να μη δείχνουν πρόθεση να αποσυρθούν. Παρόλα αυτά όσο ο Τραμπ κλιμακώνει τις απειλές του, τόσο οι επενδυτές διεκδικούν υψηλότερη ασφάλεια στις κινήσεις τους.

Αναλυτές μεγάλων επενδυτικών οίκων επισημαίνουν ότι η απειλή δασμών δεν λειτουργεί μόνο σε βάρος του εμπορίου, αλλά και σε βάρος και των επενδυτικών σχεδίων. Επιχειρήσεις με διεθνείς αλυσίδες παραγωγής δυσκολεύονται να «κλειδώσουν» επενδύσεις όταν δεν γνωρίζουν αν σε έξι ή δώδεκα μήνες οι εμπορικοί κανόνες θα είναι οι ίδιοι.. Ο παράγοντας αυτός, σύμφωνα με εκτιμήσεις, μπορεί να μειώσει έως και 0,3–0,4% τον ρυθμό παγκόσμιας ανάπτυξης, όχι λόγω ύφεσης, αλλά εξαιτίας της καθυστέρησης στη λήψη αποφάσεων.

Το τελευταίο χαρτί της Ευρώπης

Η Ευρωπαίοι ηγέτες προσέρχονται στο Νταβός επιχειρόντας από τη μια να πείσουν ότι η Ε.Ε παραμένει αξιόπιστος επενδυτικός προορισμός σε έναν κόσμο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης και από την άλλη, να δείξουν ότι μπορούν να έχουν κοινή στάση απέναντι στην πολιτική Τραμπ.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η εξωτερική πίεση, αλλά και η εσωτερική συνοχή. Οι αγορές παρακολουθούν αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα απαντήσει συλλογικά στο ενδεχόμενο επιβολής δασμών ή αν θα επικρατήσουν οι εθνικές στρατηγικές. Το ρίσκο του κατακερματισμού παραμένει βασικός παράγοντας που θα κρίνει την αποτίμηση των επενδυτών. Όσο αυτό το ρίσκο παραμένει, το χρήμα κατευθύνεται πρωτίστως στις μεγάλες, «ασφαλείς» οικονομίες και λιγότερο στην περιφέρεια.

Η ανασφάλεια που προκαλεί η πολιτική του Τραμπ αποτυπώνεται στα spread των κρατικών ομολόγων τα οποία παραμένουν ευαίσθητα σε κάθε γεωπολιτική αναταραχή.

Η ενέργεια λειτουργεί ξανά ως βαρόμετρο με τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου να κινούνται ελαφρώς ανοδικά εξαιτίας της γεωπολιτικής αστάθειας και οχι εξαιτίας της παραγωγής.

Παράλληλα, αυξάνεται το κόστος ασφάλισης μεταφορών και εφοδιαστικών αλυσίδων, κάτι που μεταφράζεται σε υψηλότερα κόστη για τη βιομηχανία και το εμπόριο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών ασφαλιστικών ομίλων, το ασφάλιστρο για μεταφορές σε «ευαίσθητες» γεωγραφικές ζώνες έχει αυξηθεί κατά 15–20% σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Αυτές οι αυξήσεις δεν φαίνονται άμεσα στους δείκτες πληθωρισμού, αλλά επηρεάζουν τα περιθώρια κέρδους και τη διάθεση για νέες επενδύσεις.

Η ανησυχία των επιχειρήσεων

Από το φετινό Νταβός οι επιχειρήσεις δεν αναζητούν μεγάλες εξαγγελίες ή ιστορικές συμφωνίες. Αυτό που ζητούν πιο πολύ είναι σταθερότητα. Σε κλειστές συζητήσεις, CEOs πολυεθνικών επισημαίνουν ότι μπορούν να διαχειριστούν υψηλότερα επιτόκια ή χαμηλότερη ζήτηση, αλλά δυσκολεύονται να επενδύσουν όταν το πολιτικό ρίσκο αλλάζει τους κανόνες εν κινήσει.

Οι στόχοι για το 2026 εμφανίζονται πιο συντηρητικοί. Αντί για επιθετική επέκταση, πολλές επιχειρήσεις μιλούν για «επιλεκτική ανάπτυξη», περιορισμό ρίσκου και εστίαση σε αγορές με σταθερότητα. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένοι κλάδοι αναμένεται να απορροφήσουν δυσανάλογα μεγάλο μέρος των επενδυτικών ροών.

Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα

Οι διεθνείς εξελίξεις ανησυχούν την κυβέρνηση καθώς σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας, η περιφέρεια της Ευρωζώνης πληρώνει πρώτη το τίμημα. Τα πρώτα που «παγώνουν» είναι οι επενδύσεις που εξαρτώνται από το διεθνές περιβάλλον.

Ενδεικτικοί κλάδοι είναι οι υποδομές, τα βιομηχανικά έργα και οι ενεργειακές επενδύσεις χωρίς εξασφαλισμένες ταμειακές ροές. Αντίθετα, αντέχουν καλύτερα όμιλοι με εξωστρέφεια, πρόσβαση στις αγορές και δυνατότητα να απορροφήσουν προσωρινές αναταράξεις.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το φετινό Νταβός θα λειτουργήσει ως σκληρό stress test για τη Δύση, αναφορικά με το αν μπορεί να διαχειριστεί έναν κόσμο όπου αλλάζει χωρίς να μπορεί να προβλεφθεί όμως προς ποια κατεύθυνση, γεγονός που δείχνει ότι η εποχή της «εύκολης παγκοσμιοποίησης» έχει τελειώσει. Και αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα που καλούνται να διαχειριστούν Ευρώπη, επιχειρήσεις και αγορές.