Παγετώνες: Ενα θησαυροφυλάκιο πάγου [γράφημα]

Οι επιστήμονες του μέλλοντος θα έχουν -πιθανόν- καλύτερες δυνατότητες ανάλυσης και εξήγησης των φαινομένων που συνοδεύουν την -ορατή σε πολλά επίπεδα- κλιματική αλλαγή. Πριν απο λιγες ημέρες -την περασμένη εβδομάδα-  το Copernicus, το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο ανακοίνωσε ότι η χρονιά που έφυγε, το 2025,  ήταν η τρίτη θερμότερη χρονιά που καταγράφτηκε ποτέ στον πλανήτη, πλησιάζοντας στο επίπεδο των προηγούμενων ρεκόρ, το 2024 και το 2023.

Αρχεία των καιρικών συνθηκών πριν απο χιλιάδες χρόνια «φιλοξενεί» μια ειδική εγκατάσταση, δημιούργημα Γάλλων και Ιταλών. Το Ice Memory Sanctuary βρίσκεται στον γαλλο-ιταλικό ερευνητικό σταθμό Concordia, σε υψόμετρο 3.200 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, στο οροπέδιο της Ανταρκτικής.

Η εγκατάσταση εγκαινιάστηκε στις 14 Ιανουαρίου 2026, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό ορόσημο στην διεθνή προσπάθεια για την προστασία των αρχείων για το κλίμα που απειλούνται από την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Το καταφύγιο αποτελείται από ένα παγωμένο θησαυροφυλάκιο που έχει σκαφτεί περίπου 10 μέτρα κάτω από την επιφάνεια σε συμπιεσμένο χιόνι, όπου οι θερμοκρασίες παραμένουν φυσικά σταθερές μεταξύ -50 °C και -54 °C. Αυτές οι ακραίες συνθήκες επιτρέπουν την αποθήκευση δειγμάτων πάγου χωρίς τεχνητή ψύξη, παρέχοντας αυτό που οι επιστήμονες περιγράφουν ως φυσική κατάψυξη για ανεκτίμητα αρχεία για το κλίμα.

Στο επίκεντρο του έργου βρίσκονται οι πυρήνες πάγου – μακριά κυλινδρικά κομμάτια πάγου που έχουν αντληθεί από παγετώνες σε ορεινές περιοχές σε όλο τον κόσμο. Αυτοί οι πυρήνες περιέχουν σκόνη και άλλα κλιματικά στοιχεία που καταγράφουν τις καιρικές συνθήκες του παρελθόντος, μερικές φορές μέχρι και δεκάδες χιλιάδες χρόνια πίσω.

Οι ερευνητές λένε ότι τα δείγματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους μελλοντικούς επιστήμονες να ξεδιαλύνουν τα μυστήρια της κλιματικής ιστορίας της Γης πολύ μετά την τήξη των παγετώνων από τους οποίους προήλθαν.

Η επείγουσα ανάγκη αυτής της προσπάθειας υπογραμμίζεται από τον επιταχυνόμενο ρυθμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Την Τετάρτη, οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές υπηρεσίες παρακολούθησης του κλίματος επιβεβαίωσαν ότι το 2025 ήταν το τρίτο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί, συνεχίζοντας μια σειρά πρωτοφανών θερμοκρασιών που οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στη συνεχιζόμενη καύση ορυκτών καυσίμων από τον άνθρωπο.