Για περισσότερο από μια δεκαετία, η Tesla υπήρξε το απόλυτο σύμβολο της ηλεκτροκίνησης: μια εταιρεία που όχι μόνο έφτιαχνε αυτοκίνητα, αλλά άλλαζε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη μετακίνηση. Σήμερα, όμως, η εικόνα αυτή αρχίζει να ξεθωριάζει. Με φόντο την πρώτη ετήσια πτώση εσόδων στην ιστορία της, η εταιρεία του Ίλον Μασκ προχωρά σε μια ριζική αναδιάρθρωση που σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής και την αρχή μιας άλλης, πολύ πιο φιλόδοξης – και αβέβαιης.
Η απόφαση να σταματήσει την παραγωγή δύο εμβληματικμών της μοντέλων, των premium Model S και Model X, δεν είναι απλώς ένα επιχειρηματικό μέτρο εξοικονόμησης κόστους.
Είναι ένα σαφές μήνυμα: η Tesla δεν θέλει πλέον να θεωρείται πρωτίστως αυτοκινητοβιομηχανία.
Τέλος τα Model S και X της Tesla – Νέα αποστολή για το εργοστάσιο της Καλιφόρνιας
Από το επόμενο τρίμηνο, τα Model S και Model X περνούν στην ιστορία. Το εργοστάσιο της Καλιφόρνια, όπου παράγονταν, θα μετατραπεί σε κόμβο κατασκευής των ανθρωποειδών ρομπότ Optimus, ενός από τα πιο φιλόδοξα project του Musk.
Ο ίδιος παραδέχτηκε ότι η απόφαση έχει και συναισθηματικό βάρος. «Είναι λίγο λυπηρό», είπε, «αλλά αποτελεί μέρος της συνολικής μας μετάβασης σε ένα αυτόνομο μέλλον», αναφέρουν στο ρεπορτάζ τους οι Financial Times. Για τους αναλυτές, η δήλωση αυτή επιβεβαιώνει ότι η Tesla επενδύει πλέον το μέλλον της όχι στους τέσσερις τροχούς, αλλά στους αλγόριθμους.
Πτώση εσόδων και πίεση από παντού
Τα οικονομικά αποτελέσματα του τέταρτου τριμήνου αποκάλυψαν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η εταιρεία. Τα έσοδα μειώθηκαν κατά 3% και διαμορφώθηκαν στα 24,9 δισ. δολάρια, οδηγώντας σε ετήσια πτώση επίσης 3%, στα 94,8 δισ. δολάρια. Πρόκειται για ένα ισχυρό πλήγμα για μια εταιρεία που είχε συνηθίσει σε σταθερή ανάπτυξη.
Στις ΗΠΑ, η κατάργηση φορολογικών κινήτρων για τα ηλεκτρικά οχήματα από την κυβέρνηση Τραμπ έπληξε άμεσα τις πωλήσεις. Στην Ευρώπη, η εικόνα είναι ακόμη πιο ανησυχητική, με τις νέες ταξινομήσεις να καταγράφουν πτώση 21%, καθώς η Tesla πιέζεται από φθηνότερους Κινέζους ανταγωνιστές, αλλά και από ανανεωμένες προτάσεις ευρωπαϊκών και αμερικανικών ομίλων.
Από τα αυτοκίνητα στα ρομπότ: η «physical AI» στρατηγική
Ο Elon Musk περιγράφει πλέον την Tesla ως μια «εταιρεία φυσικής τεχνητής νοημοσύνης». Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκονται τα αυτόνομα Cybercabs και τα ανθρωποειδή ρομπότ, που –σύμφωνα με τον ίδιο– θα μπορούσαν να εκτοξεύσουν την αξία της εταιρείας ακόμη και στα 25 τρισ. δολάρια μέσα στα επόμενα χρόνια.
Για να στηρίξει αυτό το όραμα, η Tesla σχεδιάζει επενδύσεις άνω των 20 δισ. δολαρίων μέσα στο 2025, τόσο σε εργοστασιακές υποδομές όσο και σε AI data centers. Παράλληλα, ανακοίνωσε επένδυση 2 δισ. δολαρίων στην xAI, τη νεοσύστατη εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης του Musk.
Αντιδράσεις μετόχων και αμφιβολίες για το ρίσκο
Η στενότερη σύνδεση της Tesla με την xAI δεν έγινε χωρίς αντιδράσεις. Αν και μια μη δεσμευτική ψηφοφορία των μετόχων έδειξε οριακή στήριξη στην επένδυση, ο μεγάλος αριθμός αποχών και αρνητικών ψήφων αποκάλυψε έντονο σκεπτικισμό.
Παρά ταύτα, η διοίκηση προχώρησε κανονικά, ακολουθώντας το παράδειγμα της SpaceX, η οποία έχει ήδη επενδύσει αντίστοιχο ποσό στην xAI. Το στοίχημα είναι υψηλού ρίσκου, αλλά για τον Μασκ αποτελεί αναγκαίο βήμα σε έναν αγώνα δρόμου για την κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη.
Αυτόνομη οδήγηση, συνδρομές και ρυθμιστικά εμπόδια
Στο μέτωπο της αυτόνομης οδήγησης, η Tesla ανακοίνωσε αύξηση 38% στις συνδρομές του Full Self-Driving, οι οποίες έφτασαν τα 1,1 εκατ. χρήστες.
Παράλληλα, σχεδιάζει επέκταση των Cybercabs σε επτά ακόμη αμερικανικές πόλεις μέχρι το καλοκαίρι.
Ωστόσο, το σύστημα εξακολουθεί να απαιτεί ανθρώπινη επίβλεψη, ενώ οι ισχυρισμοί του Musk βρίσκονται στο μικροσκόπιο των ρυθμιστικών αρχών σε ΗΠΑ και Ευρώπη.
Το στοίχημα που θα κρίνει τα πάντα
Η Tesla βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η εγκατάλειψη εμβληματικών μοντέλων, η πτώση των εσόδων και η στροφή στην τεχνητή νοημοσύνη συνθέτουν ένα τολμηρό, αλλά αβέβαιο μέλλον.
Αν το όραμα του Mασκ δικαιωθεί, η εταιρεία μπορεί να επαναπροσδιορίσει ολόκληρες βιομηχανίες. Αν όχι, η σημερινή στροφή ίσως καταγραφεί ως η στιγμή που η Tesla άφησε πίσω της το πιο σταθερό της έδαφος.
