Κίνα: Από τις αγορές αγαθών στις εμπειρίες – Η αλλαγή στην κατανάλωση

Η παραδοσιακή προσέγγιση της Κίνας για την τόνωση της οικονομίας — μειώσεις τιμών και επιδοτήσεις για αγαθά — φαίνεται να χάνει την αποτελεσματικότητα της. Αντί γι’ αυτό, η κυβέρνηση του Πεκίνου εγκαινίασε ένα φιλόδοξο σχέδιο που επικεντρώνεται σε εμπειρίες και υπηρεσίες: από κρουαζιέρες και πολυτελή ταξίδια με γιοτ, μέχρι αθλητικές διοργανώσεις και υπηρεσίες φροντίδας ηλικιωμένων. Η στρατηγική στοχεύει να μετατρέψει την κατανάλωση σε κινητήρια δύναμη της οικονομίας μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.

Σύμφωνα με το σχέδιο που δημοσιεύτηκε από το Κρατικό Συμβούλιο της Κίνας, η χώρα θα επενδύσει σε αναβαθμίσεις σιδηροδρομικών σταθμών, γραμμών με θέα και λιμένων για γιοτ, ενώ θα επεκτείνει τη δυνατότητα εισόδου χωρίς βίζα για τους πολίτες των περισσότερων χωρών, προσφέροντας ταυτόχρονα επιστροφές φόρου στα σύνορα για τους τουρίστες.

Η κατανάλωση αγαθών παραμένει περιορισμένη στην Κίνα

Παρά τα προγράμματα επιδότησης για αυτοκίνητα και ηλεκτρικές συσκευές, η ζήτηση για τις μεγάλες αγορές παραμένει συγκρατημένη. Οι λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν μόλις 3,7% το 2025, χαμηλότερα από την αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής κατά 5,9% και την ευρύτερη οικονομική ανάπτυξη στο 5%. Η μέτρηση της κατανάλωσης μειώθηκε στο 0,9% τον Δεκέμβριο, ενώ οι τιμές παραγωγού μειώθηκαν για τρίτη συνεχόμενη χρονιά.

Μελέτες, όπως η China Beige Book, καταγράφουν επιβράδυνση των υπηρεσιών τον Ιανουάριο, με ταξίδια, εστίαση και τουριστικές δραστηριότητες να δείχνουν αδύναμη ζήτηση. Ωστόσο, φαίνεται ότι οι Κινέζοι καταναλωτές στρέφονται ολοένα και περισσότερο στις εμπειρίες έναντι των υλικών αγαθών.

Οι καταναλωτικές προτιμήσεις αλλάζουν

Έρευνα της Κεντρικής Τράπεζας της Κίνας για το τέταρτο τρίμηνο του 2025 έδειξε ότι το ποσοστό των νοικοκυριών που σχεδιάζει να αυξήσει δαπάνες σε κοινωνικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες έφτασε σε υψηλό οκτώ ετών. Οι μεγάλες αγορές παραμένουν μακριά από τα επίπεδα προ πανδημίας.

Αναλυτές της S&P Global σημειώνουν ότι η συναισθηματική ικανοποίηση αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία στις αγορές. Οι καταναλωτές επιλέγουν εμπειρίες και προσωπική έκφραση αντί για ακριβές μάρκες και υλικές απολαύσεις.

Οι προβλέψεις δείχνουν ότι το 2026 οι λιανικές πωλήσεις, χωρίς τα καύσιμα, θα αυξηθούν 2,7%, ενώ οι υπηρεσίες αναμένεται να αναπτυχθούν κατά 5,5%.

Επενδύσεις στις υπηρεσίες και την ψυχαγωγία

Η κυβέρνηση στοχεύει σε πολλαπλά μέτωπα:

• Μεταφορές και τουρισμός: Αναβάθμιση σιδηροδρομικών διαδρομών με θέα, λιμένες και μαρίνες.
• Διεθνής προσέλκυση: Επέκταση της εισόδου χωρίς βίζα και δημιουργία σημείων επιστροφής φόρου.
• Ψυχαγωγία και αθλητισμός: Περισσότερα σπορ, ζωντανές εμφανίσεις και διεθνείς διοργανώσεις υψηλού επιπέδου.
• Χρηματοδότηση υπηρεσιών: Τράπεζες καλούνται να διευρύνουν την πιστωτική στήριξη για εταιρείες πολιτισμού, τουρισμού, εκπαίδευσης και αθλητικών δραστηριοτήτων.

Η ενίσχυση του τομέα των υπηρεσιών εξυπηρετεί και πολιτικούς στόχους, καθώς αποτελεί βασική πηγή απασχόλησης και μπορεί να περιορίσει την ανεργία των νέων, η οποία είναι ανησυχητικά υψηλή τα τελευταία χρόνια. εγρ  ςεφος;εφ  ηερ αφ;ςηφ

Η ανάγκη για βαθύτερες μεταρρυθμίσεις

Παρά τη φιλόδοξη στρατηγική, οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η επιτυχία θα απαιτήσει ουσιαστικές αλλαγές: αύξηση των εισοδημάτων των νοικοκυριών και ενίσχυση της κοινωνικής πρόνοιας. Οι Κινέζοι αποταμιεύουν περισσότερο λόγω αβεβαιότητας και υψηλού κόστους ιατρικών υπηρεσιών, κυρίως στις αγροτικές περιοχές.

Σύμφωνα με αναλυτές, αν η κυβέρνηση επενδύσει περισσότερο στις κοινωνικές υπηρεσίες, οι πολίτες θα νιώσουν μεγαλύτερη ασφάλεια και θα ξοδέψουν περισσότερα. Σήμερα, η τελική κατανάλωση αντιστοιχεί στο 56,6% του ΑΕΠ της Κίνας, έναντι 82,9% στις ΗΠΑ και 81,7% στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η Κίνα προσανατολίζεται σε μια νέα στρατηγική: η κατανάλωση δεν θα περιορίζεται πλέον στα υλικά αγαθά, αλλά θα επενδύεται σε εμπειρίες, υπηρεσίες και ψυχαγωγία. Παρά ταύτα, για να επιτευχθεί πραγματική ανάκαμψη, θα χρειαστούν χρόνια και βαθύτερες κοινωνικοοικονομικές μεταρρυθμίσεις. Οι πολίτες, πλέον, επιλέγουν την συναισθηματική ικανοποίηση και τις εμπειρίες.