Ίμια: Η κρίση του 1996 – Ενα βήμα πριν από τον πόλεμο Ελλάδα και Τουρκία

30-31 Ιανουαρίου 1996 – 30-31 Ιανουαρίου 2026. 30 χρόνια από τη βραδιά που έμεινε γνωστή ως κρίση των Ιμίων. 30 χρόνια από την εδραίωση της θεωρίας των «γκρίζων ζωνών».

Τα όσα θέλησαν οι δύο πλευρές – Ελλάδα και Τουρκία – και οι ΗΠΑ να μάθουμε είναι ήδη γνωστά. Ένα τουρκικό φορτηγό πλοίο, το «Φιγκέν Ακάτ» «κόλλησε» στα αβαθή των Ιμίων, ανήμερα τα Χριστούγεννα του 1995. Ίσως σκόπιμα, ίσως από λάθος.

Ελληνικά ρυμουλκά του παρείχαν την απαραίτητη βοήθεια και το οδήγησαν στο λιμάνι Κιουλούκ στην Τουρκία στις 28 Δεκεμβρίου.

Το τουρκικό ΥΠΕΞ επέδωσε ρηματική διακοίνωση στην Ελλάδα στις 29 Δεκεμβρίου υποστηρίζοντας ότι τα Ίμια – «Καρντάκ» – είναι καταχωρημένες στο κτηματολόγιο της Τουρκίας.

Ο τότε ΥΦΥΠΕΞ της Τουρκίας, Ινάλ Μπατού, όπως δηλώνει ο ίδιος απαιτεί να μην διαρρεύσει τίποτα στα ΜΜΕ.

Το ελληνικό ΥΠΕΞ απαντά ότι τα Ίμια είναι ελληνικά.

Στις 22 Ιανουαρίου 1996 ορκίζεται πρωθυπουργός ο Κώστας Σημίτης.

Διαρρέουν στα ελληνικά ΜΜΕ οι ρηματικές διακοινώσεις και αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για την κρίση.

Ο τότε δήμαρχος Καλύμνου Δημήτρης Διακομιχάλης, στις 25 Ιανουαρίου 1996 υψώνει την ελληνική σημαία στην Ανατολική Ίμια. Δέχεται κριτική από στρατιωτικούς και παράγοντες της τοπικής αυτοδιοίκησης ότι αυτό που έκανε ίσως αποδειχθεί επικίνδυνο.

Το γεγονός γίνεται θέμα στα τουρκικά ΜΜΕ.

Δημοσιογράφοι της Χουριέτ κατεβάζουν την ελληνική σημαία και υψώνουν την τουρκική στις 27 Ιανουαρίου.

28 Ιανουαρίου 1996 στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού κατεβάζουν την τουρκική σημαία και υψώνουν την ελληνική. Αν και η εντολή ήταν να μην εμπλακεί ο στρατός, αλλά να κατεβάσουν την τουρκική σημαία πολίτες ή στελέχη της αυτοδιοίκησης.

Βατραχάνθρωποι φυλούν τη μικρή Ίμια.

Ο Σημίτης σε δηλώσεις του διαμηνύει στην Άγκυρα ότι η Ελλάδα θα αντιδράσει σε οποιαδήποτε πρόκληση άμεσα και δυναμική.

Η Τσιλέρ σε δηλώσεις της αναφέρει ότι η Τουρκία μπορεί να δώσει ζωές αλλά ούτε ένα βότσαλο στην Ελλάδα. Μιλώντας στην τουρκική Βουλή δηλώνει ότι η ελληνική σημαία και ο ελληνικός στρατός θα φύγουν από τα Ιμια.

Τουρκικές δυνάμεις φτάνουν στις 31 Ιανουαρίου στις 01:40 στη μεγάλη Ίμια.

Στις 31 Ιανουαρίου, ώρα 01:04 η φρεγάτα Ναυαρίνον αποστέλλει σήμα ότι δύο τουρκικά ελικόπτερα τύπου Black Hawk) βρίσκονται στην περιοχή.

Ξημερώματα της ίδιας μέρας το ανθυποβρυχιακό ελικόπτερο “ΠΝ 21” τύπου Agusta Bell 212ASW του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, απονηώθηκε από τη φρεγάτα Ναυαρίνον σε αποστολή αναγνώρισης για να διαπιστώσει την πληροφορία περί παρουσίας τουρκικών δυνάμεων στη βραχονησίδα.

Εντόπισε περίπου 10 άτομα, χωρίς να μπορέσει να τα ταυτοποιήσει και έλαβε εντολή για επιστροφή στη βάση του. Κατά την επιστροφή του στη φρεγάτα κατέπεσε, βορείως της νησίδας Καλολίμνου, με τα τρία μέλη του πληρώματός του, τον υποπλοίαρχο Χριστόδουλο Καραθανάση, τον υποπλοίαρχο Παναγιώτη Βλαχάκο και τον αρχικελευστή Έκτορα Γιαλοψό να χάνουν τη ζωή τους υπό δυσμενέστατες καιρικές συνθήκες.

Στην κρίση εμπλέκονται διπλωματικά και οι ΗΠΑ, ζητώντας από τις δύο χώρες να υποστείλουν τις σημαίες τους και να αποσύρουν τα στρατεύματα τους.

31 Ιανουαρίου ελληνικές και τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις αποχωρούν από τα Ίμια.

1η Φεβρουαρίου 1996 ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης από το βήμα της Βουλής δηλώνει «ευχαριστούμε την κυβέρνηση των ΗΠΑ».

Από την κρίση στα τα Ίμια στο σήμερα

Βράδυ της 30ης Ιανουαρίου και ένας αξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας με χιλιάδες ώρες πτήσεις στα πυροσβεστικά, όταν ρωτάω για τα Ίμια, σχεδόν βουρκώνει. «Πικρή και δύσκολη ιστορία. Δεν έπρεπε να έχουν απονηωθεί. Αλλά τότε οι συνθήκες ήταν πολεμικές».

Δημοσιογράφοι, πολιτικοί και στρατιωτικοί έπαιξαν ο καθένας το δικό του ρόλο ώστε τα Ίμια να γίνουν η κρίση που έφερε Ελλάδα και Τουρκία ένα βήμα πριν τραβήξουν την σκανδάλη.

Και οι διαρροές εξελίχθηκαν σε ένα επικίνδυνο παιχνίδι με συνέπειες.

Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα τότε ήταν σε πολιτική κρίση, με Μέγαρο Μαξίμου και Υπουργείο Εθνικής Άμυνας να κινούνται σε διαφορετική γραμμή.

Απέδειξε δε ότι η Άγκυρα είναι σε θέση να εκμεταλλευθεί διπλωματικά κάθε είδους κρίση, μικρή ή μεγάλη, αφού από τότε επέβαλε τη συζήτηση για τις γκρίζες ζώνες.

Σήμερα 30 χρόνια μετά τα εθνικά θέματα εξακολουθούν να «πουλάνε». Και αρκετοί επιχειρούν να τα εκμεταλλευθούν, θέλοντας να ανάγουν σε κρίσεις μικροεπεισόδια, ή να επινοήσουν ένταση εκεί που δεν υπάρχει.

Οι ισορροπίες παραμένουν λεπτές και οι συνέπειες της κρίσης των Ιμίων προκαλούν καθημερινά όλους να συνειδητοποιήσουν πόσο εύκολο είναι υπερβολές και μικροπολιτικές σκοπιμότητες να στοιχίσουν ακριβά.

Πηγή: in.gr