«Παίκτες» υψηλών απαιτήσεων προσελκύει το Τατόι. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι το Υπερταμείο που «τρέχει» τον δημόσιο διεθνή διαγωνισμό για την παραχώρηση του πρώην βασιλικού κτήματος, με ορίζοντα τουλάχιστον 65 ετών, έδωσε παράταση στην προθεσμία υποβολής προσφορών έως τις 5 Φεβρουαρίου, σε μια κίνηση που συνδέεται άμεσα με το αυξημένο και πολυσύνθετο επενδυτικό ενδιαφέρον που έχει εκδηλωθεί τόσο από ελληνικά όσο και από ξένα επιχειρηματικά σχήματα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τη συμμετοχή τους στον διαγωνισμό εξετάζουν όμιλοι με παρουσία στις παραχωρήσεις, στο real estate, στον τουρισμό υψηλών προδιαγραφών και στη διαχείριση ιστορικών ακινήτων, ενώ αρκετοί από αυτούς κινούνται διερευνητικά είτε αυτόνομα είτε μέσω κοινοπρακτικών σχημάτων. Όπως αναφέρουν στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» αρμόδιες πηγές, την παράταση ζήτησε μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές εταιρείες που πρωταγωνιστούν στον χώρο των παραχωρήσεων στη χώρα μας. Ανοιχτό ενδιαφέρον για πρόθεση συμμετοχής στον διαγωνισμό έχει εκδηλωθεί και από τη Hellenic Properties, σε κοινοπραξία με άλλη ελληνική εταιρεία, ενισχύοντας το ελληνικό «παρών» σε ένα έργο που προσελκύει διεθνές ενδιαφέρον.
Το νέο κεφάλαιο για το Τατόι άνοιξε επίσημα στις 10 Δεκεμβρίου 2025, όταν το Υπερταμείο προκήρυξε δημόσιο διεθνή διαγωνισμό για την ανάθεση σύμβασης παραχώρησης του πρώην βασιλικού κτήματος. Η αρχική καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή προσφορών είχε οριστεί για τις 26 Ιανουαρίου 2026, ωστόσο η παράταση κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να δοθεί περισσότερος χρόνος στους υποψήφιους επενδυτές να ολοκληρώσουν τη σύνθετη προετοιμασία των φακέλων τους. Αναθέτουσα αρχή του έργου είναι το Υπουργείο Πολιτισμού, στο οποίο έχει μεταβιβαστεί πλέον το σύνολο της έκτασης των περίπου 40.000 στρεμμάτων του ακινήτου.
Τι περιλαμβάνει η Σύμβαση Παραχώρησης
Η Σύμβαση Παραχώρησης αφορά ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων: από την αξιοποίηση και επανάχρηση κτιρίων έως την ανάδειξη, αποκατάσταση, στερέωση και ήπια ανάπτυξη χώρων εντός του πρώην βασιλικού κτήματος.
Ο ανάδοχος θα αναλάβει το σύνολο των μελετών, των αδειοδοτήσεων και των εργασιών, με αυστηρή υποχρέωση οι νέες χρήσεις να είναι συμβατές με τον χαρακτήρα των κτιρίων ως “νεωτέρων μνημείων”, αλλά και με το ιδιαίτερο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον του Τατοΐου. Η φιλοσοφία της παραχώρησης βασίζεται στην αρχή της ήπιας ανάπτυξης, χωρίς αλλοίωση της ιστορικής ταυτότητας του χώρου, και με σεβασμό τόσο στον αρχιτεκτονικό πλούτο όσο και στο τοπίο.
Ο κατάλογος των κτιρίων που παραχωρούνται προς αξιοποίηση περιλαμβάνει κτίσματα, κατασκευασμένα από τα τέλη του 19ου έως τα μέσα του 20ού αιώνα
Τα κτίρια που μπαίνουν στο «παιχνίδι»
Από τα περίπου 40 κτίρια που περιλαμβάνει συνολικά το κτήμα – μεταξύ αυτών και η πρώην βασιλική κατοικία – για αξιοποίηση παραχωρούνται 24 κτίρια, τα οποία βρίσκονται εντός του Ιστορικού Τόπου του πρώην βασιλικού κτήματος Τατοΐου.
Το εμβαδόν τους κυμαίνεται από 30 τ.μ. έως 930 τ.μ., ενώ οι προβλεπόμενες χρήσεις περιλαμβάνουν ξενώνες και ξενοδοχεία, εστιατόρια, επισκέψιμες αγροδιατροφικές μονάδες, θερμοκήπιο και οινοποιείο.
Ο κατάλογος των κτιρίων που παραχωρούνται προς αξιοποίηση περιλαμβάνει κτίσματα, κατασκευασμένα από τα τέλη του 19ου έως τα μέσα του 20ού αιώνα, τα οποία προορίζονται να αποκτήσουν νέες χρήσεις συμβατές με τον χαρακτήρα του κτήματος. Σε αυτά περιλαμβάνονται ξενώνες και μικρά ξενοδοχεία, όπως τα κτίρια Προσωπικού, Διευθυντηρίου, Δασονομείου, Οικίας Αξιωματικών, Σταθμού Χωροφυλακής και το «Ξενοδοχείο Τατόιον», καθώς και οι εργατοκατοικίες.
Παράλληλα προβλέπονται χώροι εστίασης και εκδηλώσεων στους Στρατώνες, το Γαλακτοκομείο και τον Στάβλο Πλατάνου, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αγροδιατροφική ταυτότητα με επισκέψιμο οινοποιείο, ελαιουργείο, θερμοκήπιο και σημεία διάθεσης τοπικών προϊόντων. Ο σχεδιασμός παραπέμπει σε ένα σύμπλεγμα εμπειριών, όπου η φιλοξενία συνδυάζεται με τη γαστρονομία, την αγροτική παραγωγή και τον πολιτισμό.
Σοβαρές φθορές και ανάγκη εκτεταμένων αποκαταστάσεων
Η εικόνα των κτιρίων, ωστόσο, απέχει σημαντικά από την ιδανική. Σχεδόν όλα χρήζουν εκτεταμένων ενισχύσεων, στερεώσεων και αποκαταστάσεων, τόσο λόγω της μακρόχρονης εγκατάλειψης όσο και εξαιτίας του σεισμού του 1999. Σε αρκετές περιπτώσεις έχουν καταρρεύσει στέγες, με αποτέλεσμα τη διείσδυση υδάτων και τη σοβαρή φθορά ξύλινων και δομικών στοιχείων.
Οι αποτυπώσεις και τεχνικές εκθέσεις που έχουν εκπονηθεί από τις υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού αποτελούν κρίσιμο εργαλείο για τους υποψήφιους επενδυτές, καθώς τεκμηριώνουν τη μορφή των κτιρίων πριν από τις καταστροφές και προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για τα αρχιτεκτονικά τους χαρακτηριστικά.
Η διάρκεια της παραχώρησης θα είναι τουλάχιστον 65 έτη
Η συνολική υφιστάμενη δόμηση στο κτήμα ανέρχεται σε περίπου 15.000 τ.μ., εκ των οποίων 6.400 τ.μ. αθροίζουν το εμβαδόν των κτιρίων που παραχωρούνται. Η αποκατάσταση θα γίνεται χωρίς αλλοίωση της μορφής τους, ενώ επιτρέπονται περιορισμένες προσθήκες έως 10% της υφιστάμενης δόμησης, κυρίως για τεχνικές ανάγκες, προσβασιμότητα και Η/Μ εγκαταστάσεις. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα δημιουργίας ελαφρών κατασκευών σε επιλεγμένους υπαίθριους χώρους, καθώς και μικρών αγροτικών αποθηκών σε συγκεκριμένες ζώνες, χωρίς να προσμετρώνται στη δόμηση.
Στη Β΄ Φάση του διαγωνισμού θα μπορούν να ενταχθούν και καλλιεργήσιμες εκτάσεις 1.200 στρεμμάτων εντός του ιστορικού πυρήνα, με στόχο την αναβίωση του αγροτικού χαρακτήρα του Τατοΐου. Προβλέπεται ήπια παραγωγή, όπως η επαναλειτουργία του αμπελώνα και του ελαιώνα, καθώς και η δυνατότητα παραχώρησης εμπορικών σημάτων που συνδέονται ιστορικά με τα προϊόντα του κτήματος.
Επιπλέον, εξετάζεται η δημιουργία χώρου στάθμευσης περίπου 600 θέσεων εκτός του ιστορικού τόπου, κοντά στο δυτικό όριο, ώστε να υποστηριχθεί η αυξημένη επισκεψιμότητα με σύστημα εσωτερικής μετακίνησης.
Έργα αποκατάστασης
Τα έργα αποκατάστασης και επανάχρησης μνημείων στον ιστορικό πυρήνα βρίσκονται ήδη σε προχωρημένο στάδιο, με χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέταρτο τρίμηνο του 2026. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η λειτουργία μουσείων, εκθεσιακών χώρων, εκπαιδευτικών δομών και υποδομών πολιτισμού, παράλληλα με εκτεταμένες παρεμβάσεις σε δίκτυα και υποδομές. Ειδικότερα, στα τέλη του έτους αναμένεται ότι θα είναι επισκέψιμα τα πρώην ανάκτορα και το Βουστάσιο, τα κτίρια της Οικίας Στουρμ, της Οικίας Φροντιστή, της Οικίας Αρχικηπουρού και των Τηλεπικοινωνιών, ενώ ήδη έχει αποκατασταθεί το κτίριο των Μαγειρείων.
Η διάρκεια της παραχώρησης θα είναι τουλάχιστον 65 έτη, με δυνατότητα περαιτέρω εξειδίκευσης στη Β΄ Φάση. Εκεί οι υποψήφιοι επενδυτές θα κληθούν να καταθέσουν δεσμευτικό επιχειρηματικό σχέδιο, στο οποίο θα περιγράφεται αναλυτικά το μοντέλο ανάπτυξης, λειτουργίας και διαχείρισης του έργου. Η ανάθεση θα γίνει βάσει της πλέον συμφέρουσας οικονομικής προσφοράς.
Ο ουσιαστικός στόχος της παραχώρησης είναι η δημιουργία ενός πολυλειτουργικού προορισμού αναψυχής, αντίστοιχου με τα ευρωπαϊκά château, που συνδυάζουν φιλοξενία, πολιτισμό, γαστρονομία και αγροδιατροφικό τουρισμό. Η θέση και η ιστορία του Τατοΐου προσφέρουν τις προϋποθέσεις για να μετατραπεί σε έναν μοναδικό, διεθνώς αναγνωρίσιμο προορισμό, με μακροπρόθεσμη αξία τόσο για την οικονομία όσο και για την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.
