ΗΠΑ: Πρόταση σε 54 κράτη για τη δημιουργία μπλοκ κρίσιμων ορυκτών

Χωρίς να είναι παρούσα, η Κίνα είχε κεντρικό ρόλο στην διυπουργική συνάντηση κορυφής που οργάνωσαν οι ΗΠΑ για τα κρίσιμα ορυκτά στην αμερικανική πρωτεύουσα.

Στη συνάντηση συμμετείχε ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βάνς -ένδειξη της σημασίας που αποδίδει η Ουάσιγκτον στην πρωτοβουλία για τα κρίσιμα ορυκτά-  και μάλιστα άνοιξε τις εργασίες της συνάντησης με μια σημαντική πρόταση:  Τη δημιουργία ενός εμπορικού μπλοκ για κρίσιμα ορυκτά στο οποιο θα συμμετέχουν σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών, με βασικά μέλη την Ευρωπαικη Ενωση και την Ιαπωνία.

Η συμμαχία ΗΠΑ-ΕΕ και Ιαπωνίας

Στο πλαίσιο αυτό το μπλοκ θα διατηρεί ενα προτιμησιακό καθεστώς,  προτείνοντας κατώτατα όρια τιμών, καθώς  -όπως αναφέρει το Reuters- η Ουάσιγκτον εντείνει τις προσπάθειές της να χαλαρώσει την κυριαρχία της Κίνας σε υλικά ζωτικής σημασίας για την προηγμένη βιομηχανία.

Η Κίνα έχει ασκήσει τον έλεγχο της στην επεξεργασία πολλών ορυκτών ως γεωοικονομικό πλεονέκτημα, περιορίζοντας κατά καιρούς τις εξαγωγές, καταστέλλοντας τις τιμές και υπονομεύοντας την ικανότητα άλλων χωρών να διαφοροποιήσουν τις πηγές των υλικών που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή ημιαγωγών, ηλεκτρικών οχημάτων και προηγμένων όπλων.

Ο Αμερικανός εμπορικός αντιπρόσωπος, ο πρέσβης Τζέιμσον Γκριρ, ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ιαπωνία προτίθενται να αναπτύξουν σχέδια δράσης για την ανθεκτικότητα της αλυσίδας εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών. Στο πλαίσιο αυτών των σχεδίων δράσης, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ιαπωνία θα αναπτύξουν συντονισμένες εμπορικές πολιτικές και μηχανισμούς, όπως κατώτατα όρια τιμών προσαρμοσμένα στα σύνορα, που μπορούν να μετριάσουν τις ευπάθειες της αλυσίδας εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών.

«Η σημερινή ανακοίνωση αποτελεί ένα σημαντικό μήνυμα ότι οι μεγαλύτερες οικονομίες της αγοράς στον κόσμο δεσμεύονται να αναπτύξουν ένα νέο πρότυπο για το προτιμησιακό εμπόριο κρίσιμων ορυκτών», δήλωσε ο πρέσβης Γκρίρ. «Μέσω της ανάπτυξης αυτών των σχεδίων δράσης, θα θέσουμε τις βάσεις για μια δεσμευτική πολυμερή συμφωνία για το εμπόριο κρίσιμων ορυκτών με ομοϊδεάτες εταίρους. Ανυπομονώ να συνεργαστώ στενά με τον Επίτροπο Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφτσοβιτς  και τους Ιάπωνες ομολόγους του για την ταχεία εφαρμογή αυτών των σχεδίων δράσης».

«Μια ασφαλής παγκόσμια αγορά»

Ο οικοδεσπότης της συνάντησης, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο τόνισε με έμφαση ότι «τα κρίσιμα ορυκτά είναι ζωτικής σημασίας για τις συσκευές που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Τροφοδοτούν τις υποδομές μας, τη βιομηχανία μας και την εθνική μας άμυνα… Στόχος μας είναι να έχουμε μια ασφαλή παγκόσμια αγορά, μια παγκόσμια προσφορά που είναι διαρκής και διαθέσιμη σε όλους, σε κάθε έθνος, σε προσιτή τιμή».

“I don’t need to explain to anybody here that critical minerals are vital to the devices that we use every single day. They power our infrastructure, our industry, and our national defense … Our goal is to have a global market that’s secure, a global supply that’s enduring and… pic.twitter.com/NYO5fHCIxh

— Department of State (@StateDept) February 4, 2026

Ανάλογη ήταν και η υποδοχή της υπο διαμόρφωσης συμμαχίας και απο την Ευρωπαική Ενωση, η οποία συμμμετείχε στη συνάντηση σε ανώτατο επίπεδο καθώς εκπροσωπήθηκε απο τον αντιπρόεδρο της Ευρωπαικής Επιτροπής Στεφάν Σεζουρνέ, μαζι με τον αρμόδιο Επίτροπο Μάρος Σέφτσοβιτς.

Η πρόεδρος της Κομισιόν με ανάρτησή της χαιρέτησε τη συμφωνία υπογραμμιζοντας ότι «μαζί, θα οικοδομήσουμε ισχυρές και διαφοροποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού για να εξασφαλίσουμε τα υλικά που χρειάζονται για την τροφοδοσία των οικονομιών μας ενω δεν έχασε την ευκαιρία να δεσμευτεί προκειμένου στο άμεσο μέλλον να πραγματοποιηθεί «μια διμερής συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ,  για τις πρωτες ύλες»..

Good news: Europe, Japan, and the US will work with others on collective resilience through a plurilateral trade initiative on critical minerals.

Together, we will build strong and diversified supply chains to secure the materials needed to power our economies.

Next step: a… pic.twitter.com/xP4GZqwVws

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) February 4, 2026

«Χωρίς την Κίνα»

«Θέλουμε να εξαλείψουμε το πρόβλημα της εισροής φθηνών κρίσιμων ορυκτών στις αγορές μας, που υπονομεύει τους εγχώριους κατασκευαστές μας», δήλωσε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς  στη συνάντηση υπουργών, χωρίς να αναφερθεί στην Κίνα.

«Θα καθορίσουμε τιμές αναφοράς για τα κρίσιμα ορυκτά σε κάθε στάδιο της παραγωγής… και για τα μέλη της προτιμησιακής ζώνης, αυτές οι τιμές αναφοράς θα λειτουργούν ως κατώτατο όριο που θα διατηρείται μέσω προσαρμόσιμων δασμών, προκειμένου να διατηρηθεί η ακεραιότητα των τιμών», δήλωσε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος.

Τα ορυκτά είναι «σε μεγάλο βαθμό συγκεντρωμένα στα χέρια μιας χώρας», δήλωσε ο υπουργος Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, χωρίς να αναφερθεί στην Κίνα, προσθέτοντας ότι η κατάσταση έχει καταστεί «εργαλείο επιρροής στη γεωπολιτική».

To στρατηγικό απόθεμα των ΗΠΑ

Η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έχει εντείνει τις προσπάθειές της για να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό των ΗΠΑ με κρίσιμα ορυκτά, μετά την αναταραχή που προκάλεσε η Κίνα πέρυσι στους ανώτερους αξιωματούχους και τις παγκόσμιες αγορές, όταν απέκλεισε την πρόσβαση σε σπάνια μέταλλα που απαιτούνται από τις αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες και άλλους βιομηχανικούς κατασκευαστές.

Ο Αμερικανός πρόεδρος εγκαινίασε τη Δευτέρα ένα στρατηγικό απόθεμα κρίσιμων ορυκτών των ΗΠΑ, το οποίο ονομάζεται Project Vault και υποστηρίζεται από 10 δισεκατομμύρια δολάρια σε αρχική χρηματοδότηση από την Αμερικανική Τράπεζα Εξαγωγών-Εισαγωγών και 2 δισεκατομμύρια δολάρια σε ιδιωτική χρηματοδότηση.

Συνενόηση με το Μεξικό

Οπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στις συνομιλίες στην Ουάσινγκτον  συμμετείχαν 55 χώρες, μεταξύ των οποίων η Νότια Κορέα, η Ινδία, η Ταϊλάνδη, η Ιαπωνία, η Γερμανία, η Αυστραλία και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, όλες με διαφορετικές δυνατότητες εξόρυξης ή επεξεργασίας.

Στη συνάντηση, ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ για το εμπόριο Τζέιμσον Γκριρ ανακοίνωσε ένα διμερές σχέδιο με το Μεξικό παράλληλα με την τριμερή συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ιαπωνία για την ενίσχυση των αλυσίδων εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών και τη δημιουργία των προϋποθέσεων για μια ευρύτερη συμφωνία με άλλους συμμάχους.