Νόμος Κατσέλη: «Σπριντ» κυβέρνησης για την απόφαση του Αρείου Πάγου

Τις δημοσιονομικές αναταράξεις που αναμένεται να προκαλέσει η επικείμενη απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του Νόμου Κατσέλη ξεκίνησε να μετράει από χθες το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Σύμφωνα με πληροφορίες, χθες πραγματοποιήθηκε σύσκεψη υπό τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και τη συμμετοχή του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα με σκοπό να να υπολογιστεί -σε πρώτη φάση- το δημοσιονομικό κενό που θα προκαλέσει η απόφαση, η οποία καθαρογράφεται και αναμένεται να δημοσιοποιηθεί στις αρχές Μαρτίου, όπως ανέφερε πηγή του οικονομικού επιτελείου στον ΟΤ.

«Μόλις έχουμε την πλήρη απόφαση θα μπορέσουμε να υπολογίσουμε και τη δημοσιονομική επίπτωση που απορρέει από τις εγγυήσεις για το πρόγραμμα Ηρακλής», αφήνοντας να εννοηθεί ότι μια αρχική εκτίμηση της τάξης του 1 δισ. ευρώ είναι κοντά στην πραγματικότητα. «Ανάλογα με το ύψος του ποσού θα αποφασίσουμε και με ποιον τρόπο θα επιμερίσουμε το κόστος δημοσιονομικά» απάντηση η ίδια πηγή σε ερώτηση για το αν θα υπάρξει εγγραφή στον προϋπολογισμό ενός έτους ή θα επιμεριστεί σε περισσότερα.

Κι αυτό διότι υπάρχουν οι ρήτρες ειδικών περιστάσεων που προβλέπει το πρόγραμμα «Ηρακλής», οι οποίες δίνουν τη δυνατότητα οι κρατικές εγγυήσεις να μην καταπέσουν άμεσα υπό ειδικές συνθήκες, αλλά να παραταθούν οι προθεσμίες πληρωμής προς τους επενδυτές των τιτλοποιήσεων.

Σε κάθε περίπτωση, «η απόφαση του Αρείου Πάγου θα υλοποιηθεί από την κυβέρνηση» πρόσθεσε η ίδια πηγή στον ΟΤ.

Ο νόμος Κατσέλη και το πρόβλημα

Ποιο πρόβλημα όμως δημιουργεί η απόφαση για τον προϋπολογισμό του ελληνικού Δημοσίου; Σύμφωνα με πληροφορίες, η απόφαση ορίζει  ότι οι τόκοι στα δάνεια του νόμου Κατσέλη (Ν.3869/2010) θα υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου, κάτι το οποίο αναμένεται να ευνοήσει τους δανειολήπτες

Ωστόσο, η μείωση των απαιτήσεων από τους δανειολήπτες μεταφράζεται αυτόματα σε…κενό στα έσοδα των τιτλοποιήσεων του προγράμματος «Ηρακλής». Και επειδή τα senior ομόλογα αυτών των τιτλοποιήσεων φέρουν την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, τον θα υπάρξουν δημοσιονομικές συνέπειες για το ελληνικό Δημόσιο.

Άλλες πηγές έκανα λόγο για πιθανή ζημία του δημοσίου από κατάπτωση εγγυήσεων έως και 1,3 δισ. ευρώ, ενώ έκθεση της KPMG υπολόγιζε τη ζημία από καταπτώσεις εγγυήσεων στο 1 δισ. ευρώ. Είναι σαφές ότι αν καταπέσουν οι εγγυήσεις του προγράμματος «Ηρακλής» το σχετικό κόστος θα καλυφθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό. Επί της ουσίας, θα καλυφθεί από τα ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος, τα οποία, σε συνδυασμό με τα κεφάλαια που άντλησε ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) από την πρόσφατη έκδοση 10ετούς ομολόγου, υπερβαίνουν τα 44 δισ. ευρώ.

Η συνέπεια στο δημόσιο χρέος

Το παραπάνω αναμένεται να αποτυπωθεί και στη Δημόσιο Χρέος. Ήδη για το 2026 το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να διαμορφωθεί στα 359,3 δισ. ευρώ ή στο 138,2% του ΑΕΠ. Με την επιβάρυνση από τα senior δάνεια του νόμου Κατσέλη εκτιμάται ότι θα αυξηθεί περίπου στα 360,3 δισ. ευρώ. Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι έτερη πηγή του οικονομικού επιτελείου ήταν καθησυχαστική για το δημόσιο χρέος, σημειώνοντας στον ΟΤ πως «δε θα μας δημιουργήσει ουσιαστικό πρόβλημα». Η απόφαση αναμένεται να αλλάξει συνολικά το τοπίο στις ρυθμίσεις οφειλών, επηρεάζοντας τη στρατηγική τραπεζών και funds δυνητικά ανοίγοντας τον δρόμο για ευνοϊκότερη μεταχείριση και άλλων ευάλωτων δανειοληπτών, όπως αυτών που προσφεύγουν στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Το πρόβλημα ενδέχεται να γίνει ακόμη μεγαλύτερο σε περίπτωση που ενταχθούν στο ίδιο πλαίσιο και άλλες κατηγορίες δανείων, όπως μη πωληθέντα στεγαστικά που παραμένουν στους ισολογισμούς των τραπεζών ή δάνεια που έχουν υπαχθεί στον νόμο 3869/2010 και σχεδιάζεται να τιτλοποιηθούν μέσω του προγράμματος «Ηρακλής».