Μπορεί η Swatch και ο CEO της, Νικ Χάγιεκ, να πέρασαν το μεγαλύτερο μέρος των τελευταίων δύο ετών απογοητεύοντας τους μετόχους με πτώση των πωλήσεων και συρρίκνωση των κερδών, τον περασμένο μήνα όμως εξέπληξαν την αγορά με μια αισιόδοξη προοπτική και αισιόδοξες προβλέψεις για ανάκαμψη φέτος.
Η αντίδραση της αγοράς ήταν άμεση, με τις μετοχές της εταιρείας — οι πιο short στην Ευρώπη — να έχουν την καλύτερη ημέρα τους σημειώνοντας αύξηση κατά 15% φέτος.
Η κίνηση αυτή από τον ισχυρό άνδρα της ελβετικής ωρολογοποιίας ήταν στην ουσία μια έγκαιρη απάντηση από τον Χάγιεκ, γιο του ιδρυτή της Swatch, απέναντι στην προσπάθεια του ακτιβιστή μετόχου της, Στίβεν Γουντ, να μπει στο διοικητικό συμβούλιο εδώ και δύο χρόνια. Λίγες μέρες μάλιστα μετά τις ενημερωμένες προβλέψεις, ο CEO όρισε το δικό του νέο μέλος του διοικητικού συμβουλίου, κάτι που, όπως είπε, θα ενίσχυε τη διακυβέρνηση.
Το έμμεσο μήνυμα του Χάγιεκ προς τους μετόχους; Εμπιστευτείτε τον και μην πάρετε το μέρος του ξένου.
Η κόντρα Χάγιεκ – Γουντ στη Swatch
Το όνομα «Χάγιεκ» δεν είναι τυχαίο: είναι συνώνυμο με την εταιρεία με έδρα το Μπίελ και η οικογένεια είναι η κυρίαρχη δύναμη, με 44% των δικαιωμάτων ψήφου και τρεις έδρες στο διοικητικό συμβούλιο. Ο Διευθύνων Σύμβουλος έχει μια τεταμένη σχέση με τους επενδυτές και απολαμβάνει να τους δελεάζει, όπως όταν αποφάσισε να δημοσιεύσει την ετήσια έκθεση σε τόσο… μικρή μορφή που απαιτούσε μεγεθυντικό φακό για να την διαβάσει κανείς.
Ο Γουντ, ιδρυτής της Greenwood Investors με έδρα τις ΗΠΑ, υποστηρίζει ότι χρειάζεται οπωσδήποτε μια αλλαγή, ιδίως για να χαλαρώσει ο έλεγχος της οικογένειας. Τονίζει μάλιστα ότι έχει υποστήριξη και ότι μπορεί να μην είναι μια αποστολή ενός ατόμου για πολύ ακόμα. Η Ace & Company με έδρα τη Γενεύη σχεδιάζει να υποστηρίξει τον Γουντ στην φετινή Ετήσια Γενική Συνέλευση, όπως και η BWM AG, σύμφωνα με το Bloomberg.
Η ακτιβιστική εκστρατεία έρχεται σε μια περίοδο που η Swatch αντιμετωπίζει μια απαιτητική αγορά. Οι εξαγωγές ελβετικών ρολογιών δεν ήταν ποτέ τόσο χαμηλές όσο σήμερα ύστερα από τουλάχιστον 40 χρόνια και οι πωλήσεις της εταιρείας το 2025 ήταν οι χαμηλότερες από το 2010, εξαιρουμένης της ύφεσης που προκλήθηκε από την Covid-19.
Oιευθύνων σύμβουλος της ελβετικής εταιρείας ρολογιών Swatch Group, Nick Hayek
Η απόλυτη παγίδα αξίας
Το μερίδιο της Swatch στον κλάδο είναι μεγάλο, εκτεινόμενο από ονόματα πολυτελείας όπως η Omega και η Harry Winston, έως την Longines και την ομώνυμη μάρκα χαμηλού κόστους. Επίσης, κατέχει πολυάριθμους κατασκευαστές εξαρτημάτων.
Εκτός από τις εξωτερικές πιέσεις — ένα ισχυρό ελβετικό φράγκο, υποτονική ζήτηση στην Κίνα και τιμές πρώτων υλών — ορισμένοι λένε ότι η εταιρεία έχει μάρκες που δεν αποδίδουν και επικρίνουν το τεράστιο απόθεμά της. Παρά τα πρόσφατα κέρδη, οι μετοχές έχουν υποχωρήσει κατά περίπου 43% από την κορύφωσή τους μετά την πανδημία.
«Αναρωτιόμαστε αν ο Όμιλος Swatch θα παραμείνει η απόλυτη παγίδα αξίας, εφόσον η διοίκηση αρνείται να αναγνωρίσει ότι η αγορά ρολογιών έχει υποστεί μια συντριπτική μείωση του μεγέθους της —ιδίως στο τμήμα εισαγωγικού επιπέδου— και να προσαρμόσει ανάλογα την παραγωγική της ικανότητα», σημείωσε στο Bloomberg ο Jean-Philippe Bertschy , αναλυτής της Vontobel.
Ο Γουντ δεν είναι ο μόνος επικριτής
Πέρυσι, η Institutional Shareholder Services, σύμβουλος με πληρεξούσιο, συνέστησε στους μετόχους να ψηφίσουν κατά της επανεκλογής των διευθυντών, επικαλούμενη έλλειψη ανεξαρτησίας του διοικητικού συμβουλίου. Ο σύμβουλος Ethos Foundation, ο οποίος λέει ότι η Swatch «δεν συμμορφώνεται με τις βέλτιστες πρακτικές», υποστήριξε τον Γουντ όταν προσπάθησε να εισέλθει στο διοικητικό συμβούλιο το 2025.
Η Swatch ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1980 σε μια συγχώνευση υπό την καθοδήγηση του πατέρα του Νικ, Νίκολας Χάγιεκ. Είναι περήφανη για την ελβετική της κληρονομιά και, για πολλούς, σχεδόν μόνη της έσωσε τη βιομηχανία ρολογιών κατά τη διάρκεια της κρίσης του χαλαζία, όταν ο ανταγωνισμός από τα ιαπωνικά ρολόγια με μπαταρία κατέστρεψε επιχειρήσεις και θέσεις εργασίας στην Ελβετία.
Μια δομή μετοχών διπλής κατηγορίας σημαίνει ότι οι ονομαστικές μετοχές της οικογένειας Χάγιεκ έχουν υπερμεγέθη δύναμη ψήφου σε σχέση με το μερίδιό τους. Αυτή η μορφή διακυβέρνησης έχει δεχθεί πιέσεις στην Ελβετία και ορισμένες εταιρείες την έχουν εγκαταλείψει.
Yπάρχει μια «κουλτούρα φόβου», καθώς ελάχιστοι εντός της εταιρείας είναι πρόθυμοι να πουν οτιδήποτε έρχεται σε αντίθεση με την οικογένεια
Η οικογένεια Χάγιεκ
Ο Χάγιεκ, 71 ετών, είναι Διευθύνων Σύμβουλος από το 2003 και διευθυντής από το 2010.
Η αδερφή του, η Νάιλα, είναι πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου και διατηρεί τη θέση της εδώ και 30 χρόνια. Από τα υπόλοιπα πέντε μέλη του διοικητικού συμβουλίου, το ένα είναι ο γιος της Νάιλα και τρία άλλα βρίσκονται εκεί για τουλάχιστον 15 χρόνια.
Ο Γουντ, ο οποίος κατέχει ποσοστό 0,5%, αποκλείστηκε από το να ενταχθεί στο διοικητικό συμβούλιο πέρυσι. Υποστήριξε ότι η απόφαση παραβίασε την ελβετική εταιρική νομοθεσία, κάτι που η Swatch απορρίπτει.
Ο επενδυτής λέει επίσης ότι υπάρχει μια «κουλτούρα φόβου», καθώς ελάχιστοι εντός της εταιρείας είναι πρόθυμοι να πουν οτιδήποτε έρχεται σε αντίθεση με την οικογένεια.
«Οι Χάγιεκ είναι πολύ σημαντικοί για την ιστορία και το μέλλον της Swatch», παραδέχθηκε ο Γουντ. «Πιστεύω όμως ακράδαντα ότι η Swatch θα ωφεληθεί από μια ανανέωση του διοικητικού συμβουλίου με μέλη που θα μπορούν να εκφράσουν ανοιχτά τη γνώμη τους».
Το περιθώριο κέρδους της Swatch μειώθηκε σε μόλις 2,1% το 2025
H συρρίκνωση έχει λύση;
Το περιθώριο κέρδους της Swatch μειώθηκε σε μόλις 2,1% το 2025. Η εταιρεία έχει μια πολιτική διατήρησης θέσεων εργασίας και παραγωγής για να είναι έτοιμη για μια ανάκαμψη, καθώς και περίπου 9,4 δισ. δολάρια σε αποθέματα.
«Ο Όμιλος Swatch έχει μια τεράστια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα που μπορεί να “διορθωθεί” μόνο με την πώληση ορισμένων μονάδων παραγωγής ή το κλείσιμό τους», όπως εξήγησε και ο Oliver Müller, ιδρυτής της LuxeConsult, συμβουλευτικής εταιρείας στον κλάδο. «Όσο βάναυσο κι αν ακούγεται, μπορείς να προσπαθήσεις να κολυμπήσεις κόντρα στο ρεύμα, αλλά κάποια στιγμή θα πνιγείς από εξάντληση».
Απέναντι σε αυτή τη στάση, ο Χάγιεκ εξήγησε ότι είναι «μακράς διαρκείας, φανταστικά προϊόντα ή κινήσεις, δεν είναι πρόβλημα».
Ωστόσο, πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις και οι παρατηρητές του κλάδου λένε ότι ο όμιλος πρέπει να κάνει περισσότερα για να κεφαλαιοποιήσει το τμήμα υψηλής τεχνολογίας, το ισχυρότερο μέρος της αγοράς. Η Omega είναι η μεγαλύτερη εταιρεία κερδών: Η LuxeConsult και η Morgan Stanley εκτιμούν ότι αντιπροσώπευε περίπου το 75% των λειτουργικών κερδών του ομίλου το 2024, ένα μερίδιο που πιθανότατα έχει αυξηθεί έκτοτε.
Μια επιλογή για την Swatch θα ήταν να βελτιστοποιήσει το χαρτοφυλάκιό της, όπως έχουν πράξει και άλλοι ανταγωνιστικοί όμιλοι. Η Richemont πούλησε την Baume & Mercier τον περασμένο μήνα και υπάρχουν εικασίες ότι η LVMH θα πουλήσει την Zenith.
Τα προβλήματα του Γουντ κι εκτός Swatch
Ο Γουντ πρόκειται να προτείνει τον εαυτό του ως εκπρόσωπο των μετόχων του κομιστή στο διοικητικό συμβούλιο της Swatch και να εισαγάγει ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένων νέων μελών του διοικητικού συμβουλίου και ενός ανεξάρτητου προέδρου για την επιτροπή αποζημιώσεων.
Ο ακτιβιστής αντιμετωπίζει πολλά εμπόδια. Αυτή τη στιγμή προσπαθεί να επιβεβαιώσει το 0,5% που κατέχει στην εταιρεία, μετά την απόρριψη της τελευταίας του αίτησης από τους Χάγιεκ λόγω τεκμηρίωσης. Ο Γουντ έκτοτε αύξησε ελαφρώς το μερίδιό του για να παρακάμψει το ζήτημα.
Έχει επίσης στείλει ένα πακέτο επεξηγηματικών πληροφοριών για να βοηθήσει τους επενδυτές να αντιμετωπίσουν την περίπλοκη διαδικασία που έχει θεσπίσει η Swatch για να μπορούν οι μετόχοι στον κομιστή να ψηφίσουν.
Οι επενδυτές χρειάζονται μια επιστολή από μια τράπεζα-θεματοφύλακα που να επιβεβαιώνει την κατοχή τους και να εμποδίζει τη διαπραγμάτευση της μετοχής. Στη συνέχεια, αποστέλλουν αυτήν την επιστολή στην εταιρεία — ταχυδρομικώς — για να λάβουν τεκμηρίωση σχετικά με τον τρόπο εγγραφής.
«Το γεγονός ότι οι μετοχές δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο ελεύθερης διαπραγμάτευσης περιορίζει πολλούς επενδυτές από την άσκηση του δικαιώματος ψήφου τους», δήλωσε η Andrea Bischoff , διευθύνουσα σύμβουλος της Sodali & Co., μιας εταιρείας συμβούλων που ειδικεύεται στη διακυβέρνηση.
Ο Γουντ ελπίζει ότι το ενημερωτικό του δελτίο θα ωθήσει περισσότερους μετόχους να ψηφίσουν τον Μάιο, υποστηρίζοντας τις προτάσεις του.
«Η ιδέα είναι απλώς να σπάσει τη συγκέντρωση εξουσίας δύο ανθρώπων και να αποκτήσει η εταιρεία εξωστρέφεια», είπε
