Βρετανία: Πώς το σκάνδαλο Έπσταϊν εξελίχθηκε σε απειλή για τη βρετανική οικονομία

Μπορεί ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ να μην είχε καμία σχέση με τον διαβόητο καταδικασθέντα για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν, ήταν, όμως, ενήμερος για τη σχέση που είχε μαζί του ο Πίτερ Μάντελσον όταν τον διόριζε πρέσβη του Ην. Βασιλείου στις ΗΠΑ. Και αυτό, τον έφερε στη δεινή θέση να παλεύει για την πολιτική του επιβίωση.

Η τελευταία δημοσίευση εγγράφων από το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ αποκάλυψε περισσότερα μηνύματα μεταξύ του Μάντελσον και του Έπσταϊν, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που ανταλλάχθηκαν μετά την ομολογία ενοχής του Έπσταϊν στη Φλόριντα για την κατηγορία του κακουργήματος της προαγωγής σε πορνεία, μια υπόθεση που αφορούσε ανήλικη κοπέλα.

Ο Στάρμερ αντιμετωπίζει εκκλήσεις να παραιτηθεί. Ζήτησε συγγνώμη από τα θύματα του Έπσταϊν για το ότι πίστεψε τα «ψέματα» του Μάντελσον.

Οι υπουργοί του προσπάθησαν να τον υποστηρίξουν απέναντι στην οργισμένη αντιπολίτευση, αλλά και σε μέλη του Εργατικού Κόμματος.

Την πίεση αύξησε η παραίτηση του επικεφαλής του προσωπικού του Στάρμερ, Morgan McSweeney, και του διευθυντή επικοινωνίας, Tim Allan.

Ο σάλος οδήγησε τον Anas Sarwar, ηγέτη του Εργατικού Κόμματος στη Σκωτία, να ζητήσει την παραίτηση του πρωθυπουργού, λέγοντας: «Η αναστάτωση πρέπει να τελειώσει και η ηγεσία στη Ντάουνινγκ Στριτ πρέπει να αλλάξει».

Στη συνέχεια ο Στάρμερ φέρεται να δήλωσε σε μια κρίσιμη συνάντηση με τους βουλευτές του Εργατικού Κόμματος ότι «δεν είναι διατεθειμένος να παραιτηθεί».

Ποιος είναι ο Πίτερ Μάντελσον;

Ο Μάντελσον είναι εδώ και δεκαετίες από τους στυλοβάτες του κεντροαριστερού Εργατικού Κόμματος, έχοντας διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στο κίνημα του «Νέου Εργατικού Κόμματος», που οδήγησε τον Τόνι Μπλερ στην πρωθυπουργία μετά τη συντριπτική εκλογική νίκη του 1997.

Γνωστός ως ο άνθρωπος «πίσω από τα παρασκήνια» και με το παρατσούκλι «Πρίγκιπας του Σκότους», ο Μάντελσον ήταν βουλευτής του Εργατικού Κόμματος από το 1992 έως το 2004 και υπηρέτησε στο υπουργικό συμβούλιο του Μπλερ.

Έφυγε από το κοινοβούλιο για να γίνει Ευρωπαίος Επίτροπος, πριν επιστρέψει στη Βρετανία το 2008 για να συνεργαστεί με τον τότε πρωθυπουργό Γκόρντον Μπράουν, έχοντας διοριστεί στο μη εκλεγμένο Σώμα των Λόρδων του κοινοβουλίου.

Αφού ανέλαβε πρωθυπουργός τον Ιούλιο του 2024, ο Στάρμερ διόρισε τον Μάντελσον πρέσβη στην Ουάσινγκτον τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, έναν ρόλο που ο ίδιος χαρακτήρισε τότε ως «μεγάλη τιμή». Ο διορισμός ήταν αμφιλεγόμενος, καθώς ο Μάντελσον είχε παραιτηθεί δύο φορές στο παρελθόν -το 1998 και το 2001- λόγω σκανδάλων: το ένα αφορούσε τη μη δήλωση ενός δανείου και το άλλο την άσκηση επιρροής σε μια αίτηση για έκδοση διαβατηρίου.

Ο Στάρμερ απέσυρε τον Μάντελσον από την πρεσβεία στις ΗΠΑ, αφού η Ντάουνινγκ Στριτ ανακοίνωσε ότι είχαν έρθει στο φως νέες πληροφορίες σχετικά με την έκταση της σχέσης του με τον Έπσταϊν.

Η επακόλουθη δημοσίευση εκατομμυρίων αρχείων από το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα έδειξε περαιτέρω συνδέσεις μεταξύ του Μάντελσον και του Επστάιν. Αυτά προκάλεσαν κατηγορίες ότι ο Μάντελσον είχε στείλει ευαίσθητες για την αγορά κυβερνητικές πληροφορίες στον Επστάιν μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.

Μια ανταλλαγή μηνυμάτων δείχνει ότι ο Μάντελσον ενημέρωσε εκ των προτέρων τον Έπσταϊν για μια επικείμενη διάσωση των τραπεζών ύψους 500 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2010.

Σε δήλωσή του στον βρετανικό τηλεοπτικό σταθμό Sky News τον περασμένο μήνα, ο Μάντελσον ζήτησε συγγνώμη για το γεγονός ότι παρέμεινε φίλος με τον Έπσταϊν μετά την καταδίκη του το 2008. «Δεν ήμουν ένοχος, δεν γνώριζα τι έκανε, και λυπάμαι, και θα λυπάμαι μέχρι τη μέρα που θα πεθάνω, για το γεγονός ότι οι αδύναμες γυναίκες δεν έλαβαν την προστασία που δικαιούνταν να αναμένουν», είπε.

Οι αγορές αντιδρούν

Το κόστος δανεισμού της βρετανικής κυβέρνησης αυξήθηκε τη Δευτέρα, εν μέσω της αυξανόμενης πίεσης προς τον Στάρμερ.

Την Τρίτη, αφού πολλοί υπουργοί του υπουργικού συμβουλίου συσπειρώθηκαν γύρω από τον πρωθυπουργό, οι αποδόσεις των βρετανικών κρατικών ομολόγων, των gilts, κινήθηκαν πτωτικά.

Η απόδοση του 10ετούς gilts αναφοράς ήταν 3 μονάδες βάσης χαμηλότερη στο 4,496%, ενώ η απόδοση του 30ετούς gilts μειώθηκε επίσης κατά 4 μονάδες βάσης, στα 5,309%.

«Η αβεβαιότητα σχετικά με το μέλλον του Κιρ Στάρμερ δεν βοηθά τις αγορές ομολόγων του Ηνωμένου Βασιλείου, ιδίως δεδομένου ότι ο πληθωρισμός αναμένεται να μειωθεί αρκετά απότομα τους επόμενους μήνες και η Τράπεζα της Αγγλίας φαίνεται να προετοιμάζεται να μειώσει τα επιτόκια ήδη από τον Μάρτιο, με μία ή δύο περαιτέρω μειώσεις αργότερα μέσα στο έτος», σχολίασε ο Charlie Lloyd, επικεφαλής επενδύσεων της Shackleton Advisers, σε σημείωμά του.

Μια παραίτηση Στάρμερ θα προκαλέσει διαμάχη εντός του Εργατικού Κόμματος για την αντικατάστασή του ως ηγέτη, η οποία «θα οδηγήσει σχεδόν σίγουρα σε βραχυπρόθεσμη αστάθεια στις αγορές ομολόγων του Ηνωμένου Βασιλείου και σε αύξηση του κόστους δανεισμού μέσω υψηλότερων αποδόσεων», πρόσθεσε ο Lloyd.

«Ένας παρατεταμένος αγώνας διαδοχής θα μπορούσε να επηρεάσει την οικονομία, εάν οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων διαπραγματεύονταν με πριμ σε σχέση με άλλες αγορές ομολόγων για μεγάλο χρονικό διάστημα, για να μην αναφέρουμε τον πιθανό αντίκτυπο στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών», τόνισε ο σύμβουλος επενδύσεων.