Στουρνάρας: Η χρηματοπιστωτική σταθερότητα είναι και κοινωνική και οικονομική προτεραιότητα

Ως ιστορικό ορόσημο για την Βουλγαρία χαρακτήρισε την υιοθέτηση του ευρώ ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας, μιλώντας στην εκδήλωση του Economist «The World Ahead 2026: Sofia Gala Dinner», ο οποίος έκανε εκτενή αναφορά στα όσα έχει διδάξει η ελληνική κρίση.

Η ένταξη της Βουλγαρίας στη ζώνη του ευρώ θα επιτρέψει στη χώρα να αποκομίσει όλα τα οφέλη της συμμετοχής στη Νομισματική Ένωση και θα εδραιώσεις περαιτέρω τη θέση της στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, είπε.

Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία ο Γιάννης Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η συνδυασμένη κρίση δημόσιου χρέους και τραπεζικού συστήματος στην Ελλάδα, που επήλθε περίπου μία δεκαετία μετά την υιοθέτηση του ευρώ, οφειλόταν σε μια υπερβολικά επεκτατική δημοσιονομική πολιτική υπό την επίδραση του εκλογικού κύκλου, στη διαμόρφωση των πραγματικών αποδοχών σε επίπεδα που υπερέβαιναν κατά πολύ την άνοδο της παραγωγικότητας, καθώς και σε διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και ένα μη βιώσιμο σύστημα συντάξεων.

Ο τραπεζικός τομέας της Ελλάδας ευημερεί, είπε ο Γιάννης Στουρνάρας

Μόλις αντιμετωπίστηκαν αυτές οι αδυναμίες, σε συνδυασμό με την εξασφάλιση της αναχρηματοδότησης του δημόσιου χρέους, η συμμετοχή στο ενιαίο νόμισμα έγινε παράγοντας σταθερότητας. «Η Ελλάδα καταγράφει σήμερα πολύ ταχύτερους ρυθμούς ανάπτυξης από ό,τι οι υπόλοιπες χώρες της ζώνης του ευρώ, ο λόγος χρέους/ΑΕΠ μειώνεται ταχύτατα, ο τραπεζικός της τομέας ευημερεί και τα δάνεια που χορηγήθηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης αποπληρώνονται άνετα, και μάλιστα με πρόωρη εξόφληση», ανέφερε.

«Η Ελλάδα έχει ωφεληθεί σε μεγάλο βαθμό από τη συμμετοχή της στη ζώνη του ευρώ, αλλά και η ίδια η νομισματική ένωση έχει ωφεληθεί από την ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής της αρχιτεκτονικής», είπε χαρακτηριστικά.

Ο κεντρικός τραπεζίτης στην ομιλία του σημείωσε ότι κεντρικό ρόλο στην ανασυγκρότηση της αρχιτεκτονικής του ευρώ διαδραμάτισε η δημιουργία της Τραπεζικής Ένωσης. Παράλληλα, δημιουργήθηκε ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας ως μόνιμο εργαλείο διαχείρισης κρίσεων. Ταυτόχρονα, αναπτύχθηκε πλαίσιο μακροπροληπτικής πολιτικής, ιδίως μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, με σκοπό την αντιμετώπιση των συστημικών κινδύνων και τον περιορισμό της συσσώρευσης χρηματοπιστωτικών ανισορροπιών.

«Η εμπειρία έχει αποδείξει την αποτελεσματικότητα αυτής της ενισχυμένης αρχιτεκτονικής. Χάρη στην αυξημένη κεφαλαιακή επάρκεια και τα άφθονα αποθέματα ρευστότητας, ο τραπεζικός τομέας έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα σε σοβαρές διαταραχές, όπως η πανδημία και οι γεωπολιτικές εντάσεις», τόνισε και αναφέρθηκε σε πέντε βασικά διδάγματα που έχουμε αποκομίσει:

Τα βασικά διδάγματα

• Πρέπει να δοθεί έμφαση σε μια ισορροπημένη οικονομική πολιτική, που θα περιλαμβάνει μια υγιή δημοσιονομική πολιτική και μια διαρθρωτική πολιτική που απελευθερώνει τις δυνάμεις του ανταγωνισμού. Μια προσέγγιση που βασίζεται αποκλειστικά σε κριτήρια ονομαστικής σύγκλισης, χωρίς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, μπορεί να συγκαλύψει τις ευπάθειες και να καθυστερήσει τις απαραίτητες προσαρμογές. Οι χώρες που προσχωρούν σε μια νομισματική ένωση πρέπει να ενισχύουν τους θεσμούς, τη διακυβέρνηση και τη διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα παράλληλα με την επίτευξη των κριτηρίων ονομαστικής σύγκλισης. Ειδικότερα, η διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα είναι εξίσου σημαντική με την ανταγωνιστικότητα ως προς το κόστος εργασίας.
• Οι εποπτικές αρχές και οι τράπεζες πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στη διασύνδεση μεταξύ τραπεζών και Δημοσίου, καθώς οι ανισορροπίες στα δημόσια οικονομικά μπορούν να επιδεινωθούν από ένα υπερβολικά εκτεταμένο τραπεζικό σύστημα.
• Το κόστος μιας τραπεζικής κρίσης είναι τεράστιο. Η χρηματοπιστωτική σταθερότητα δεν είναι μόνο τραπεζικό ζήτημα, αλλά και κοινωνική και οικονομική προτεραιότητα.
• Η αυστηρή εποπτεία και η διαφάνεια έχουν κρίσιμη σημασία. Η ισχυρή διακυβέρνηση είναι υψίστης σπουδαιότητας και, όπως είπε κάποτε ένας πρώην πρόεδρος του ΕΕΜ, «τράπεζες με καλή διαχείριση κινδύνων και διακυβέρνηση δεν πτωχεύουν».
• Απαιτείται η ύπαρξη ενός ισχυρού πλαισίου διαχείρισης κρίσεων και μηχανισμού εξυγίανσης.