Σε αντιδράσεις εκ των έσω προσκρούει το σχέδιο της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, που παρουσίασε με τη μορφή νομοθετήματος πριν από έναν χρόνο.
Πρόκειται για μια ασυνήθιστα μεγάλης έκτασης κριτική στη Δράση για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act), κεντρικό στοιχείο της «Καθαρής Βιομηχανικής Συμφωνίας», η οποία ασκήθηκε από εννέα τμήματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που κλήθηκαν να το σχολιάσουν και ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει και τρίτη καθυστέρηση στην επίσημη παρουσίαση του σχεδίου – ορόσημο που είναι προγραμματισμένη για τις 26 Φεβρουαρίου.
Και αυτό, την ώρα που η Κομισιόν πρέπει να παρουσιάσει μια συνεκτική συνολική στρατηγική για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ εγκαίρως για τη σύνοδο κορυφής στις 19-20 Μαρτίου.
Ενώ η ευρωπαϊκή βιομηχανία δέχεται υπαρξιακό πλήγμα αφενός από την επιθετική δασμολογική πολιτική Τραμπ, αφετέρου από τις αθρόες εισαγωγές φθηνών κινεζικών προϊόντων, η αντίδραση από τους κόλπους της Κομισιόν ερμηνεύεται και ως πλήγμα για τον Επίτροπο Βιομηχανίας Στεφάν Σεζουρνέ, τον ανώτατο γάλλο αξιωματούχο της Επιτροπής, ο οποίος είναι άμεσα υπεύθυνος για τη νομοθεσία, όπως επισημαίνει το Politico.
Το νομοσχέδιο θα επιδιώξει να δώσει στα προϊόντα ευρωπαϊκής κατασκευής πλεονέκτημα στις δημόσιες συμβάσεις και σε άλλα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το δημόσιο σε ενεργοβόρες βιομηχανίες, τεχνολογίες μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών και αυτοκινητοβιομηχανία. Είναι σημαντικό ότι θα ορίσει όρους, όπως οι πρώτες ύλες να είναι ευρωπαϊκές, που θα επεκταθούν και σε άλλες στρατηγικές νομοθεσίες.
Αμφιλεγόμενο σημείο του κανονισμού είναι το ποιοι πρέπει να θεωρούνται «αξιόπιστοι εταίροι» στις δημόσιες συμβάσεις – με τη Βρετανία και την Ιαπωνία να πιέζουν για ένα ευρύ πεδίο εφαρμογής που θα περιλαμβάνει χώρες που έχουν συνάψει συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την ΕΕ.
Ένα άλλο αμφιλεγόμενο σημείο είναι η πρόθεση του νομοθέτη να αντιστρέψει τις υποχρεωτικές κινεζικού τύπου κοινοπραξίες — ακριβώς την ίδια στιγμή πουοι ισχυρές χώρες με επικεφαλής τη Γερμανία και την Ιταλία πιέζουν τις Βρυξέλλες να μειώσουν τη γραφειοκρατία και να διατηρήσουν ανοιχτούς τους εμπορικούς διαύλους.
Εάν ο νόμος για τη βιομηχανία οδηγήσει σε μια στροφή προς τα μέσα στην βιομηχανική πολιτική, αυτό θα έρχεται σε αντίθεση με την προσπάθεια της φον ντερ Λάιεν να κλείσει εμπορικές συμφωνίες με τον λατινοαμερικανικό συνασπισμό Mercosur, την Ινδία και την Αυστραλία, σχολιάζει το Politico.
Αξιόπιστοι εταίροι
Ο καθορισμός του πεδίου εφαρμογής των αξιόπιστων εταίρων είναι το κύριο θέμα που συζητείται επί του παρόντος, σύμφωνα με αξιωματούχο της Κομισιόν.
Βάσει του σχεδίου νόμου για την επιτάχυνση της βιομηχανικής ανάπτυξης, ο όρος «Made in EU» θα πρέπει να αναφέρεται σε «περιεχόμενο που προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο», δηλαδή και από τη Νορβηγία, την Ισλανδία και το Λιχτενστάιν. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί επίσης να προσδιορίσει «αξιόπιστους εταίρους» των οποίων η παραγωγή «θα πρέπει να θεωρείται ισοδύναμη με το περιεχόμενο προέλευσης της Ένωσης».
Τα τμήματα της Κομισιόν έχουν διαφορετικές απόψεις σχετικά με τον τρόπο ορισμού των αξιόπιστων εταίρων, αντανακλώντας την ευρύτερη συζήτηση που διεξάγεται στις πρωτεύουσες της ΕΕ.
Η γενική διεύθυνση Εμπορίου τείνει να συμπεριλάβει όλες τις χώρες με τις οποίες η ΕΕ έχει συνάψει συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, ενώ η ΓΔ Βιομηχανίας, της οποίας ηγείτει ο Σεζουρνέ, επιθυμεί ένα πιο περιοριστικό κριτήριο που θα απονέμει την ετικέτα «Made in EU» μόνο σε χώρες εντός του ΕΟΧ, όπως δήλωσε στο Politoco πηγή που γνωρίζει τις συνομιλίες.
Αυτή η απόκλιση αντικατοπτρίζει επίσης τις διαφορές στις θέσεις της Γερμανίας και της Γαλλίας. Για τη Γαλλία, η Δράση για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act), δεν έχει ως στόχο την επιβολή κυρώσεων σε ξένες εταιρείες, αλλά την ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής στο έδαφος της ΕΕ. Αντίθετα, το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών υποστηρίζει ότι οι εμπορικοί εταίροι δεν πρέπει να παρεμποδίζονται από τα κριτήρια «Made in EU».
Το σχέδιο έχει επίσης προκαλέσει ανησυχία στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο τον επόμενο μήνα θα στείλει κορυφαία στελέχη του στην άλλη πλευρά της Μάγχης σε μια εκστρατεία γοητείας «Made in Europe», προκειμένου να αποτρέψει τον κίνδυνο αποκλεισμού των βρετανικών κατασκευαστών από τις δημόσιες συμβάσεις της ΕΕ.
Ο Σεζουρνέ υποβάθμισε τις ανησυχίες: «Η Δράση για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας, και γενικότερα η εισαγωγή της ευρωπαϊκής προτίμησης στο νομικό μας σώμα, συνεπάγεται μια σημαντική αλλαγή στο οικονομικό δόγμα της Ευρώπης», δήλωσε σε ανακοίνωσή του, προσθέτοντας ότι δεν είναι έκπληξη το γεγονός ότι η προσπάθεια αυτή απαιτεί χρόνο.
«Είμαι βέβαιος ότι τελικά θα φτάσουμε στο στόχο μας, συμβιβάζοντας τις διάφορες απόψεις και διατηρώντας παράλληλα τον υψηλό βαθμό φιλοδοξίας της IAA», πρόσθεσε.
Επισημαίνεται, πάντως, ότι οι αρνητικές αντιδράσεις από τα τμήματα της Επιτροπής δεν θα εμποδίσουν νομικά το Σώμα των Επιτρόπων, το οποίο προεδρεύεται από την φον ντερ Λάιεν, να συμφωνήσει σε ένα κείμενο. Ένας μεμονωμένος επίτροπος μπορεί επίσης να υποβάλει ένα κείμενο σε ψηφοφορία στο Σώμα, αν και αυτή είναι μια επιλογή που χρησιμοποιείται σπάνια, καθώς προτιμάται η λήψη αποφάσεων με βάση τη συναίνεση.
