Το σχέδιο

Πολύ πριν μπούμε στο αεροπλάνο για εκείνο το ταξίδι στο όμορφο Παρίσι -εκεί στο στενό διάδρομο, όπου θα σπρώξουμε και θα σπρωχθούμε, ή θα περιμένουμε στωϊκά τον προηγούμενο επιβάτη να χωρέσει την υπερμεγέθη χειραποσκευή του στο ντουλάπι πάνω από το κάθισμά του- κάτι σημαντικό συμβαίνει. Κάποιοι άλλοι εκπονούν σχέδια, για να φτάσουμε με ταχύτητα και ασφάλεια στον προορισμό μας. Οι επιμελητές πτήσεων, και κατόπιν ο κυβερνήτης και συγκυβερνήτης του αεροσκάφους ξεκινούν τη μελέτη, κατάστρωση και τελική διαμόρφωση του σχεδίου πτήσης. Χωρίς αυτό η πτήση είναι αδύνατη. Είναι προφανώς αδύνατον ακόμα και στο δικό μας μυαλό των αδαών περί της αεροπλοΐας επιβατών να ξεκινήσει ένα αεροπλάνο χωρίς ακριβή σχεδιασμό της πορείας του.

Όσο αδιανόητο είναι να πραγματοποιηθεί ένα αεροπορικό ταξίδι χωρίς σχέδιο πτήσης, τόσο εξίσου απαραίτητο είναι να υπάρχει ένα επιχειρηματικό σχέδιο για κάθε σοβαρή επιχείρηση, μικρή ή μεγάλη. Ένα σχέδιο δράσης το οποίο θα έχει καταστρωθεί με σκέψη, προσοχή και συνεργασία για να ορίσει την πορεία και τις κινήσεις όσων εμπλέκονται στην επίτευξη των στόχων. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι αυτό είναι εκ των ων ουκ άνευ, αλλά πολλές είναι οι περιπτώσεις των επιχειρήσεων που επιλέγουν σκέτο το “άνευ”.

Το πρόβλημα είναι ότι έτσι αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος ανώμαλης προσγείωσης…

Οι τέσσερις αποχρώσεις ενός σχεδίου

Μπορούμε να πούμε ότι ένα επιχειρηματικό σχέδιο έχει τέσσερις χρωματικές αποχρώσεις, ανάλογα με τη φάση στην οποία βρίσκεται.

Πρώτη εκδοχή: δεν υπάρχει σχέδιο. Μαύρο!

Φροντίσετε να φτιάξετε αμέσως ένα. Με όσα στοιχεία έχετε. Το πιθανότερο, θα είναι καλύτερο από το τίποτα. Στην πορεία βελτιώστε το αν χρειαστεί.

Δεύτερη περίπτωση: υπάρχει σχέδιο, αλλά δεν είναι εφαρμόσιμο. Κανείς δεν το ακολουθεί. Είναι δύσκολο, δεν είναι πλήρες, δεν έχει εξηγηθεί, ή δεν έχει καν επικοινωνηθεί. Κόκκινο!

Μη ματαιοπονείτε. Ξαναγράψτε το. Φροντίσετε να είναι αναλυτικό. Εξηγήστε το σε όσους εμπλέκονται για την επιτυχία του. Ενθαρρύνετε τους συντελεστές εφαρμογής του.

Τρίτη περίπτωση: το σχέδιο είναι εκεί, αλλά δεν είναι αποτελεσματικό. Κίτρινο!

Ελέγξετε και διορθώσετε τις περιοχές που απαιτούν βελτίωση. Χρειάζεται να διαθέτετε τα στοιχεία εκείνα που το κάνουν αναποτελεσματικό, για να τα αλλάξετε. Μπορεί να είναι οι συνθήκες της αγοράς που έχουν μεταβληθεί. Ίσως εσωτερικά θέματα στην επιχείρηση. Πόροι που λείπουν, παρωχημένη τεχνολογία, ελλιπής τεχνογνωσία.

Ό,τι και αν είναι μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο.

Τέταρτη εκδοχή: διαθέτετε ένα τέλειο σχέδιο. Πράσινο!

Απλώς, εφαρμόστε το αμέσως. Η καθυστέρηση στρώνει το χαλί στον ανταγωνισμό. Σας στερεί εισόδημα που θα μπορούσε να έλθει νωρίτερα. Σας ανοίγει την πόρτα της διαρκούς αναβολής εφαρμογής του. Το τελειότερο σχέδιο που δεν εφαρμόζεται, είναι άχρηστο…

Η διαχωριστική γραμμή της επιτυχίας

Στο παρελθόν είχα τη διεύθυνση ενός Οργανισμού. Μεταξύ των άλλων, κληρονόμησα τις επιλογές ανθρώπινου δυναμικού που είχε κάνει η προηγούμενη διοίκηση. Ξεχώριζα ένα προϊστάμενο, που ήταν πεσιμιστής και μόνιμος αντιρρησίας. Τίποτα δε θα πήγαινε καλά κατά την άποψή του. Όλα είχαν λάθη. Για όλα έφταιγε κάποιος άλλος, μέσα ή έξω από τον Οργανισμό – αλλά ποτέ εκείνος. Πάντα θα έβρισκε κάτι μεμπτό σε όποια αλλαγή προτεινόταν. Προφανώς, για όσο καιρό έμεινε στο χώρο, δε συμμετείχε σε κάποιο νέο σχέδιο. Ούτως ή άλλως δε θα ήθελα να συμβεί αυτό.

Εδώ είναι και η διαχωριστική γραμμή, που ορίζει δυο διαφορετικές ομάδες ανθρώπων.

Εκείνους που έχουν μονίμως αρνητική στάση απέναντι σε κάτι νέο. Βρίσκουν διαρκώς δικαιολογίες για να μην ακολουθήσουν την εφαρμογή ενός σχεδίου. “Είναι δύσκολο, έχει λάθη, δεν έχω τις δεξιότητες να συμμετέχω, θα το σκεφτώ, ίσως συμμετάσχω αργότερα…”

Αντίστροφα εκείνους που αγκαλιάζουν το επιχειρηματικό σχέδιο με ενθουσιασμό, θέληση για επιτυχία, σαν να ήταν οι ίδιοι επιχειρηματίες. Που βλέπουν τα πιθανά εμπόδια ως ευκαιρίες ανάπτυξης, προσωπικής και ομαδικής. Αυτός ο ενθουσιασμός, σε συνδυασμό με τη γνώση και τη σωστή ηγεσία φέρνει την επιτυχία.

Είναι προφανές σε ποια μεριά της γραμμής πρέπει να στραφείτε. Από εκεί ξεκινήστε για να φτιάξετε την ομάδα που θα φέρει σε πέρας το επόμενο σχέδιο του τμήματος, της διεύθυνσης ή της επιχείρησής σας.

Ο Σταμάτης Παππάς, MEng/MBA, είναι Σύμβουλος Επιχειρήσεων