Μία νέα έρευνα του ΚΜΟΠ – Κέντρο Κοινωνικής Δράσης και Καινοτομίας αναδεικνύει ότι δύο στους τρεις Έλληνες συνδέουν αυτόματα τον άνδρα με την καριέρα και τη γυναίκα με την οικογένεια. Στην έρευνα συμμετείχαν 1.145 άτομα ηλικίας 18-70 ετών από όλη τη χώρα, με το 55% να είναι γυναίκες και με διαφορετικά εκπαιδευτικά και επαγγελματικά υπόβαθρα.
Όπως προέκυψε από τις απαντήσεις, το 67% των συμμετεχόντων συνδέει με αυτόματο τρόπο τους άνδρες με την επαγγελματική σταδιοδρομία και τις γυναίκες με την οικογένεια. Παράλληλα, ακόμη και όσοι δηλώνουν ότι δεν έχουν τέτοιες προκαταλήψεις, το 42% εμφανίζει μη συνειδητά παραδοσιακά στερεότυπα όταν εξετάζεται με ειδικά τεστ.
Ο Δρ Γιάννης Παππάς, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, εξηγεί, σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ, ότι τα αποτελέσματα δείχνουν την ύπαρξη δύο επιπέδων επεξεργασίας: του συνειδητού και του αυτόματου. «Οι κοινωνικές αντιλήψεις εξελίσσονται, όμως ορισμένες βαθύτερες μη συνειδητές συνδέσεις παραμένουν ενεργές. Δεν πρόκειται για αντίφαση, αλλά για δύο παράλληλα επίπεδα λειτουργίας του εγκεφάλου», αναφέρει.
Η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι το φύλο, η ηλικία, η εκπαίδευση και οι δηλωμένες απόψεις εξηγούν μόλις το 2,5% των διαφορών στον βαθμό μη συνειδητών στερεοτύπων. Το υπόλοιπο 97,5% αποδίδεται σε κοινωνικούς και πολιτισμικούς παράγοντες, γεγονός που σημαίνει ότι οι προκαταλήψεις εμφανίζονται σε άνδρες και γυναίκες, σε όλες τις ηλικίες, εκπαιδευτικά επίπεδα και περιοχές της χώρας.
Η έρευνα ανέδειξε επίσης ότι οι γυναίκες συμμετέχουσες δηλώνουν μεγαλύτερη σημασία στην επαγγελματική τους εξέλιξη σε σχέση με τους άνδρες: το 76% των γυναικών θεωρεί την καριέρα «πολύ» ή «πάρα πολύ» σημαντική, έναντι 56% των ανδρών. Αυτό ενισχύει την εικόνα του χάσματος ανάμεσα στις προσωπικές επιδιώξεις και στα κοινωνικά στερεότυπα που λειτουργούν σε μη συνειδητό επίπεδο.
Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε είναι το Τεστ Μη Συνειδητών Συσχετίσεων (IAT), το οποίο μετρά αυτόματες αντιδράσεις των συμμετεχόντων σε κλάσματα δευτερολέπτου. Όπως εξηγεί ο Δρ Παππάς, «το τεστ δεν μετρά “κρυφές πεποιθήσεις” ούτε αποκαλύπτει προθέσεις, αλλά καταγράφει πόσο γρήγορα ο εγκέφαλος συνδέει έννοιες, αποκαλύπτοντας κοινωνικά πρότυπα σε επίπεδο ομάδας».
Το ΚΜΟΠ συνεχίζει να συλλέγει δεδομένα, στοχεύοντας στην ευρύτερη χαρτογράφηση των μη συνειδητών στερεοτύπων στην ελληνική κοινωνία και την προώθηση της ισότητας των φύλων σε κάθε επίπεδο.
