ΕΚΤ: Από το γρίφο της Λαγκάρντ στη σύγχυση, την ενόχληση και την αβεβαιότητα

Εντός της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), το προσωπικό είναι σε κατάσταση σοκ από τις αναφορές ότι η Πρόεδρος Κριστίν Λαγκάρντ θα παραιτηθεί πριν από τη λήξη της θητείας της, αφήνοντας ερωτηματικά σχετικά με την εξουσία της.

Ορισμένα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου βρίσκονται αμηχανία από την έλλειψη αντίδρασης στις εικασίες, καθώς η απάντηση της Λαγκάρντ πριν από μερικές ημέρες ήταν σε πλήρη αντίθεση με την κατηγορηματική άρνησή της σε παρόμοιες αναφορές το 2025.

Τι θα συμβεί στην ΕΚΤ

Πολλοί αισθάνονται αβέβαιοι για το τι θα κάνει η 70χρονη Γαλλίδα που είναι επικεφαλής του θεσμού.

Όπως αναφέρει το Bloomberg, ένα εσωτερικό σημείωμα προς το προσωπικό της ΕΚΤ δεν παρείχε περισσότερες πληροφορίες από αυτές που δόθηκαν στα μέσα ενημέρωσης. Υπάρχουν επίσης ανησυχίες για απειλές κατά της βασικής αρχής της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας, ιδίως εάν η Λαγκάρντ θεωρηθεί ότι αποχώρησε για πολιτικούς λόγους.

Η ΕΚΤ αντιμετώπισε μια δραματική πρόκληση πληθωρισμού, μετά τις αυξήσεις στις τιμές όταν άνοιξαν οι οικονομίες ξανά μετά τα lockdown

Οι εσωτερικές απογοητεύσεις πλήττουν την ΕΚΤ σε μια ευαίσθητη περίοδο. Ενώ οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν επαναφέρει τον πληθωρισμό στο στόχο του 2% περίπου και δηλώνουν ότι τα επιτόκια βρίσκονται επί του παρόντος σε «καλό επίπεδο», δεν λείπουν οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει η ευρωζώνη των 21 χωρών και που απαιτούν προσοχή — και ενδεχομένως άμεση αντίδραση.

Η αντιευρωπαϊκή στάση του Ντόναλντ Τραμπ, που αντικατοπτρίζεται σε όλα τα θέματα, από τους δασμούς έως την αμυντική πολιτική, καθώς και τα διογκωμένα ελλείμματα και το ισχυρότερο νόμισμα, συγκαταλέγονται μεταξύ των απειλών που βαρύνουν την οικονομία. Όλα αυτά έχουν επιπτώσεις στον πληθωρισμό, τον οποίο η ΕΚΤ έπρεπε να καταπολεμήσει σκληρά για να τον μειώσει από το υψηλό επίπεδο άνω του 10% που είχε φτάσει μετά την πανδημία. Οι αμφιβολίες σχετικά με τη δέσμευση της Λαγκάρντ προς την ΕΚΤ θέτουν επίσης σε κίνδυνο την εξουσία της εντός του θεσμού, μετά την διχαστική ηγεσία του προκατόχου της, Μάριο Ντράγκι.

Ο αντίκτυπος στο ευρώ

Ο Μάθιου Ράιαν, επικεφαλής στρατηγικής αγοράς στην εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών Ebury, θεωρεί ότι ο αντίκτυπος στο ευρώ θα είναι περιορισμένος, δεδομένου ότι η ΕΚΤ αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητη την πολιτική της για κάποιο χρονικό διάστημα, αλλά σημειώνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν επιπτώσεις. «Το γεγονός ότι η Λαγκάρντ δεν έχει διαψεύσει την είδηση, λέει πολλά», δήλωσε.

Μια πρόωρη αλλαγή ηγεσίας «θα μπορούσε να υπονομεύσει την εξουσία και την αξιοπιστία της Λαγκάρντ κατά τις προσεχείς ανακοινώσεις».

Οι τελευταίες εικασίες πυροδοτήθηκαν από την Financial Times, η οποία ανέφερε ότι η Λαγκάρντ αποφάσισε να αποχωρήσει νωρίτερα. Η ΕΚΤ δεν αρνήθηκε άμεσα την είδηση, αλλά αντίθετα τροφοδότησε τις φήμες λέγοντας ότι η πρόεδρος δεν έχει λάβει καμία απόφαση σχετικά με το τέλος της θητείας της, γεγονός που υποδηλώνει ότι το θέμα εξετάζεται.

Το πλαίσιο της πρόωρης αποχώρησης της Λαγκάρντ έχει έντονα πολιτικά στοιχεία

Οι δηλώσεις Λαγκάρντ

Η Λαγκάρντ είχε στη συνέχεια την ευκαιρία να διευκρινίσει τα σχέδιά της σε συνέντευξη που δημοσιεύθηκε στο Wall Street Journal αργότερα την ίδια εβδομάδα. Η δήλωσή της ήταν ότι η «βασική της θέση» είναι ότι η αποστολή της θα διαρκέσει μέχρι το τέλος της θητείας της.

«Εάν οι μη εκλεγμένοι κεντρικοί τραπεζίτες θεωρούνται από το κοινό ότι προσπαθούν να επιλέξουν ποιος εκλεγμένος αξιωματούχος θα επιλέξει τους αντικαταστάτες τους, οι ισχυρισμοί ότι είναι απολίτικοι μπορεί να είναι πιο δύσκολο να γίνουν πιστευτοί. Αυτό θα μπορούσε τελικά να αυξήσει τις δημόσιες εκκλήσεις για περιορισμό της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας», επισήμανε στο Bloomberg ο David Powell, ανώτερος οικονομολόγος.

Εάν υπάρχει η αίσθηση ότι η Λαγκάρντ έχει βάλει στο μάτι την έξοδο, αυτό μπορεί να υπονομεύσει την ικανότητά της να εκφράζει με δυνατή φωνή την άποψη του θεσμού. Γεγονός που θα έδινε σε ορισμένους Ευρωπαίους πολιτικούς λόγο να αγνοήσουν τις επανειλημμένες κριτικές της προς τις κυβερνήσεις τους για την αργή πρόοδο των μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση των κεφαλαιαγορών και της ανταγωνιστικότητας. Μπροστά στις προστατευτικές πιέσεις από τις ΗΠΑ και την επέκταση της βιομηχανικής ισχύος της Κίνας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες γνωρίζουν ότι πρέπει να αντιδράσουν, αλλά είναι διχασμένοι ως προς τον τρόπο με τον οποίο αυτό πρέπει να γίνει.

Πολιτικές απαιτήσεις

Υπό την ηγεσία της Λαγκάρντ, η ΕΚΤ έχει συμβάλει ενεργά στη συζήτηση, και σε ορισμένες πρωτεύουσες υπάρχει δυσαρέσκεια για την παρέμβαση αυτή. Πριν από τη συνάντηση των αρχηγών κρατών αυτό το μήνα, ο οργανισμός τούς έστειλε έναν κατάλογο απαιτήσεων.

Το να εμπλέκεται η ΕΚΤ — η οποία εκτιμά την ανεξαρτησία της από τους πολιτικούς — σε τέτοιες συζητήσεις είναι ένα επικίνδυνο ρίσκο. Μπορεί να έχει αντίθετα αποτελέσματα αν οι αποδέκτες θεωρήσουν τις παρεμβάσεις του θεσμού ως πρόσκληση για ανταπόδοση.

Ακόμα περισσότερο αν ο υπεύθυνος ηγέτης φαίνεται με οποιονδήποτε τρόπο συμβιβασμένος. Το πλαίσιο της πρόωρης αποχώρησης της Λαγκάρντ έχει έντονα πολιτικά στοιχεία.

Κάτι τέτοιο θα επέτρεπε στους Ευρωπαίους ηγέτες — ειδικά στον Εμανουέλ Μακρόν της Γαλλίας και τον Φρίντριχ Μερτς της Γερμανίας — να επιλέξουν τον διάδοχό της πριν από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές την άνοιξη. Αυτό θα εμπόδιζε τη Μαρίν Λεπέν του Εθνικού Ράλι, η οποία ενδέχεται να κερδίσει τις εκλογές, να επηρεάσει τη διαδοχή στην ΕΚΤ. Ο προστατευόμενος της Λεπέν, Τζόρνταν Μπαρντέλα, έχει δηλώσει ότι το κόμμα θα πιέσει την ΕΚΤ να ξαναρχίσει την ποσοτική χαλάρωση για να βοηθήσει τα δημοσιονομικά προβλήματα της Γαλλίας, αγνοώντας τους κανόνες που απαγορεύουν στην κεντρική τράπεζα να χρηματοδοτεί άμεσα τις κυβερνήσεις.

Και ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Γαλλίας, Francois Villeroy de Galhau, ανακοίνωσε ότι θα αποχωρήσει πρόωρα από τη θέση του

Ζημία για την ΕΚΤ

Στην προσπάθειά της να προστατεύσει την ΕΚΤ, η Λαγκάρντ κινδυνεύει να της προκαλέσει ζημιά.

«Τα οφέλη πρέπει να σταθμιστούν προσεκτικά σε σχέση με τον κίνδυνο ότι μια στρατηγική διορισμού που αποσκοπεί να προλάβει την επιλογή του επόμενου προέδρου της Γαλλίας θα μπορούσε να τροφοδοτήσει λαϊκιστικά και αντιεξουσιαστικά συναισθήματα», τόνισε στο Bloomberg ο Μάρκο Βάλι, επικεφαλής μακροοικονομικής ανάλυσης στην UniCredit στο Μιλάνο. «Οι ηγέτες της ΕΕ και η ΕΚΤ πρέπει να χειριστούν αυτή τη διαδικασία με μεγάλη προσοχή».

Δεν είναι όμως η πρώτη φορά που ανακύπτουν ερωτήματα σχετικά με το μέλλον της Λαγκάρντ. Πέρυσι, φημολογήθηκε ότι σκεφτόταν να ανταλλάξει το γραφείο της στη Φρανκφούρτη με ένα κοντά στη Γενεύη, όπου θα διηύθυνε το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Στην συνέντευξη στο WSJ, η Λαγκάρντ δήλωσε ότι το WEF είναι «μία από τις πολλές επιλογές» που εξετάζει για μετά την ΕΚΤ.