Ρωσία: Οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται ραγδαία

«Η ζωή γίνεται όλο και πιο ακριβή», παραπονιέται ο Αλεξάντερ, ένας διαφημιστής που ζει στη Μόσχα και εργάζεται για μια μεγάλη εταιρεία.

Σε διάστημα ενός μήνα, ο μηνιαίος προϋπολογισμός του για τρόφιμα αυξήθηκε κατά περισσότερο από 22% – από 35.000 ρούβλια (330 λίρες, 450 δολάρια) σε 43.000 ρούβλια (406 λίρες, 555 δολάρια).

Με την οικονομία της Ρωσίας να βρίσκεται κάπου μεταξύ στασιμότητας και ύφεσης, οι απλοί Ρώσοι έχουν αρχίσει να νιώθουν τις επιπτώσεις του πολέμου του Κρεμλίνου κατά της Ουκρανίας, ο οποίος πλησιάζει στην τέταρτη επέτειό του.

Ο Αλεξάντερ έχει παρατηρήσει ότι το κόστος σχεδόν όλων των βασικών ειδών έχει αυξηθεί στα τοπικά σούπερ μάρκετ, από τα αυγά και τα φιλέτα κοτόπουλου μέχρι τα εποχιακά λαχανικά. «Έχουμε αλλάξει τα ονόματα όλων όσων μιλήσαμε για αυτό το άρθρο» αναφέρεται στο σχετικό άρθρο του BBC.

Ακόμη και η καθημερινή του απόλαυση στοN δρόμο για τη δουλειά – ένας αμερικάνικος καφές από ένα τοπικό καφέ – έχει ξαφνικά αυξηθεί κατά 26%, από 230 σε 290 ρούβλια.

Πόσο έχουν αυξηθεί οι τιμές στη Ρωσία

Οι τιμές έχουν αυξηθεί σταθερά στη Ρωσία από την αρχή της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία, λόγω ενός ομοσπονδιακού προϋπολογισμού που κυριαρχείται από τις πολεμικές δαπάνες και την αμυντική βιομηχανία.

Αυτό με τη σειρά του οδήγησε σε ταχεία οικονομική ανάπτυξη και αύξηση του κόστους ζωής σε ολόκληρη τη χώρα.

Μέχρι τώρα, τα υψηλά επίπεδα πληθωρισμού έχουν περάσει σε μεγάλο βαθμό απαρατήρητα από τον γενικό πληθυσμό, ειδικά στις μεγάλες πόλεις όπως η Μόσχα και η Αγία Πετρούπολη. Οι μεγάλες δαπάνες κάλυψαν τις αυξανόμενες οικονομικές συνέπειες του πολέμου, καθώς και τις δυτικές κυρώσεις και την έξοδο των ξένων επενδύσεων από τη Ρωσία.

Η ταχεία οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνθηκε απότομα το 2025 και, καθώς οι μισθοί δεν μπορούσαν πλέον να συμβαδίσουν με τον πληθωρισμό, η αύξηση των τιμών άρχισε να πλήττει τα πορτοφόλια των πολιτών.

Στη συνέχεια, στις αρχές του 2026, οι τιμές στα σούπερ μάρκετ αυξήθηκαν κατακόρυφα κατά 2,3% σε λιγότερο από ένα μήνα, σύμφωνα με στοιχεία της ρωσικής στατιστικής υπηρεσίας Rosstat.

Όλα έγιναν πιο ακριβά στην αρχή του έτους: το κρέας, το γάλα, το αλάτι, το αλεύρι, οι πατάτες, τα ζυμαρικά, οι μπανάνες, το σαπούνι, η οδοντόκρεμα, οι κάλτσες, τα απορρυπαντικά ρούχων και πολλά φάρμακα.

Τι γίνεται με τα τρόφιμα

Κάθε Ιανουάριο από το 2019, το BBC αγοράζει την ίδια επιλογή 59 βασικών προϊόντων από την ίδια αλυσίδα σούπερ μάρκετ, Pyaterochka, στη Μόσχα. Το καλάθι περιλαμβάνει λαχανικά και φρούτα, γαλακτοκομικά και προϊόντα κρέατος, κονσερβοποιημένα προϊόντα και ζυμαρικά, γλυκά και ποτά, συμπεριλαμβανομένης της μπύρας.

Το 2024, το καλάθι κόστιζε 7.358 ρούβλια (63 λίρες, 83 δολάρια). Τον περασμένο μήνα, κόστιζε 8.724 ρούβλια (83 λίρες, 112 δολάρια) – μια αύξηση 18,6%.

Αυτό συνάδει με τη μέτρηση της Rosstat για συνολικό συσσωρευμένο πληθωρισμό των τροφίμων κατά 18,1% από τον Ιανουάριο του 2024 έως το τέλος του Ιανουαρίου του 2026.

Μία από τις πιο αξιοσημείωτες αυξήσεις τιμών στο καλάθι μας ήταν η αύξηση κατά σχεδόν 15% στο κόστος των φρούτων και λαχανικών από το 2024.

Η Ρωσία εξαρτάται από τα εισαγόμενα φρούτα και λαχανικά, επομένως οι τιμές στα καταστήματα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στις διακυμάνσεις της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ρουβλίου και στις διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού. Και τα δύο συνέβησαν μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.

Ταυτόχρονα, η τιμή των γαλακτοκομικών προϊόντων – τα οποία τείνουν να παράγονται τοπικά – έχει αυξηθεί κατά 41%, η μεγαλύτερη αύξηση στο δείγμα του καλαθιού μας τα τελευταία δύο χρόνια. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η γαλακτοκομική βιομηχανία της Ρωσίας έχει πληγεί από την αύξηση του κόστους των αγροκτημάτων, τα ακριβά δάνεια και την έλλειψη προσωπικού.

Αύξηση των φόρων και αλλαγή των συνηθειών

Ο πιο πρόσφατος παράγοντας που επηρεάζει την αύξηση των τιμών είναι η αύξηση του ΦΠΑ κατά δύο μονάδες, από 20% σε 22%, από την 1η Ιανουαρίου.

Η αύξηση του φόρου επί των πωλήσεων σχετίζεται άμεσα με τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών δήλωσε ότι ήταν απαραίτητη για τη χρηματοδότηση της «άμυνας και ασφάλειας» της χώρας.
Ενώ ο Αλεξάντερ από τη Μόσχα δήλωσε στο BBC ότι δεν πρόκειται να αλλάξει τις διατροφικές του συνήθειες, άλλοι λένε ότι η αύξηση των τιμών των τροφίμων έχει επηρεάσει σημαντικά τη διατροφή και τον οικογενειακό προϋπολογισμό τους.

Η Ναντέζντα, 68 ετών, λέει ότι δεν μπορεί πλέον να αγοράσει βοδινό κρέας και έχει καταφύγει σε φθηνές ποικιλίες ψαριών.

Εκείνη και ο σύζυγός της, που είναι και οι δύο συνταξιούχοι, ζουν στη Μόσχα με τις κρατικές συντάξεις τους και το επιπλέον εισόδημα του συζύγου της. Η Ναντέζντα λέει ότι ολόκληρη η μηνιαία σύνταξή της, που ανέρχεται σε σχεδόν 32.000 ρούβλια (302 λίρες, 413 δολάρια), πηγαίνει τώρα για φαγητό.

Αυτό σημαίνει ότι άλλες δαπάνες έχουν τεθεί σε αναμονή.

Είχαν αποταμιεύσει χρήματα για να φτιάξουν το αυτοκίνητό τους, αλλά πρόσφατα αναγκάστηκαν να χρησιμοποιήσουν τις αποταμιεύσεις τους για να αγοράσουν τρόφιμα. Ομοίως, η αγορά ενός νέου χειμερινού μπουφάν για τον σύζυγο της Ναντέζντα, που θα κόστιζε περίπου 17.000 ρούβλια (160 λίρες, 220 δολάρια), θα πρέπει να περιμένει μέχρι το επόμενο έτος.

Η πρόβλεψη της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας

Το καλοκαίρι του 2025, η διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας Ελβίρα Ναμπιουλίνα, δήλωσε ότι η οικονομία βρισκόταν κοντά σε ένα «σενάριο ισορροπημένων ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης».

Ωστόσο, ορισμένοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι, μετά τη σημαντική επιβράδυνση που σημείωσε πέρυσι, η ρωσική οικονομία κινδυνεύει πλέον να εισέλθει σε φάση ύφεσης.

Ένας από τους κύριους κινδύνους για το τρέχον έτος θα προέλθει από την αγορά πετρελαίου.

Ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός βασίζεται σε υψηλές τιμές πετρελαίου, αλλά οι τιμές της αγοράς έχουν υποχωρήσει από την αρχή του έτους και δεν αναμένεται άμεση άνοδος.

Το πρόβλημα του δανεισμού

Οι πωλήσεις ρωσικού πετρελαίου έχουν επίσης πληγεί από τις τελευταίες αμερικανικές κυρώσεις, οι οποίες έχουν διακόψει τις προμήθειες προς έναν από τους κύριους εμπορικούς εταίρους της Μόσχας, την Ινδία.

Η δανειοδότηση είναι δύσκολη λόγω των υψηλών επιτοκίων – λίγοι είναι διατεθειμένοι να δανείσουν σε μια χώρα που βρίσκεται σε πόλεμο και έχει τη φήμη ότι δεν είναι αξιόπιστη.

Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει περαιτέρω αντιδημοφιλή μέτρα – είτε περαιτέρω αυξήσεις φόρων, που θα έπλητταν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, είτε περικοπές των δημοσιονομικών δαπανών, κυρίως στον δημόσιο τομέα. Αυτό θα επιβράδυνε την οικονομία και θα μείωνε περαιτέρω τα εισοδήματα των νοικοκυριών.