Αμοιβαία κεφάλαια: Τα πλεονεκτήματα και οι κίνδυνοι

Οι συλλογικές επενδύσεις είναι οργανισμοί που συγκεντρώνουν κεφάλαια από πολλούς επενδυτές, τα οποία τοποθετούνται σε επενδύσεις από επαγγελματίες διαχειριστές με τους οποίους οι επενδυτές έχουν υπογράψει σύμβαση συνεργασίας.
Στην Ελλάδα, είναι διαθέσιμοι για το ευρύ κοινό με την μορφή των: α) Ο.Σ.Ε.Κ.Α (Οργανισμοί Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες), πιο γνωστοί και ως «Αμοιβαία Κεφάλαια» και β) Ο.Ε.Ε (Οργανισμοί Εναλλακτικών Επενδύσεων)

Τα αμοιβαία κεφάλαια (Α/Κ) είναι η πιο συνηθισμένη μορφή συλλογικής επένδυσης, που αποτελείται από χρηματοπιστωτικά μέσα (μετοχές, ομόλογα, μέσα χρηματαγοράς, μερίδια άλλων οργανισμών συλλογικών επενδύσεων, παράγωγα).

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς στο πλαίσιο της ενημέρωσης του επενδυτικού κοινού ενημερώνει το επενδυτικό κοινό για τα πλεονεκτήματα των συλλογικών επενδύσεων αλλά και τους κινδύνους που ενέχουν.

Πλεονεκτήματα Συμμετοχής σε Συλλογική Επένδυση

Οι συλλογικές επενδύσεις προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα για τον ιδιώτη επενδυτή, σε σχέση με τις απευθείας επενδύσεις σε κινητές αξίες ή άλλου είδους χρηματοπιστωτικά μέσα, καθώς ισχύουν τα ακόλουθα:

• Διασπορά Κινδύνου: Επιτυγχάνεται μεγάλη διασπορά του κινδύνου μέσω της διαφοροποίησης του χαρτοφυλακίου με αποτέλεσμα να μειώνεται ο κίνδυνος απώλειας από τις απότομες διακυμάνσεις σε επιμέρους περιουσιακά στοιχεία.
• Επαγγελματική Διαχείριση: Επαγγελματίες διαχειριστές και αναλυτές αναλαμβάνουν τη διαχείριση, διαθέτοντας την προβλεπόμενη άδεια λειτουργίας ή δραστηριοποίησης, την απαιτούμενη τεχνογνωσία και χρησιμοποιώντας σύγχρονα μέσα για τη δημιουργία αποδοτικών χαρτοφυλακίων.
• Πρόσβαση: Συμμετέχοντας σε συλλογική επένδυση, κυρίως ανοικτού τύπου, ο επενδυτής αποκτά πρόσβαση – ακόμα και με μικρά ποσά – σε αγορές (π.χ., εγχώριες ή του εξωτερικού) και περιουσιακά στοιχεία όπου ενδεχομένως θα ήταν δύσκολο να έχει πρόσβαση ως ιδιώτης.
•  Διαφάνεια: Οι συλλογικές επενδύσεις, κυρίως ανοικτού τύπου, λειτουργούν υπό αυστηρό και ισχυρό νομοθετικό πλαίσιο που διασφαλίζει τη διαφάνεια και τη συνεχή ενημέρωση των επενδυτών ως προς το πού επενδύονται τα χρήματα, τι επιβαρύνσεις υπάρχουν και ποιο είναι το αποτέλεσμα, δηλ. η απόδοση της επένδυσης. Στις επενδύσεις κλειστού τύπου, το νομοθετικό πλαίσιο διαφοροποιείται και οι επενδυτικοί κίνδυνοι είναι μεγαλύτεροι.

Κίνδυνοι που πρέπει να ληφθούν υπόψη

Οι συλλογικές επενδύσεις δεν έχουν εγγυημένη απόδοση. Επιπλέον, περιλαμβάνουν κινδύνους που πρέπει να λάβει υπόψη ο ιδιώτης επενδυτής:

• Κίνδυνος Αγοράς: Ο κίνδυνος μείωσης της αξίας του ενεργητικού (των υπό διαχείριση κεφαλαίων), λόγω διακύμανσης στις τιμές της αγοράς από μεταβολές π.χ., στα επιτόκια ή σε συναλλαγματικές ισοτιμίες.
• Κίνδυνος Ρευστότητας: Ο κίνδυνος να καταστεί δύσκολη ή αδύνατη η εξαγορά μεριδίων από την εταιρεία διαχείρισης της συλλογικής επένδυσης λόγω δυσκολίας ή αδυναμίας ρευστοποίησης επιμέρους στοιχείων του ενεργητικού της συλλογικής επένδυσης κατά τον επιθυμητό χρόνο ή σε εύλογη τιμή.
• Λειτουργικός Κίνδυνος: Ο κίνδυνος μείωσης της αξίας του ενεργητικού της συλλογικής επένδυσης από γεγονότα, όπως μία κυβερνοεπίθεση, ή σφάλματα.
•  Λοιποί Κίνδυνοι: Ο κίνδυνος αδυναμίας εκδότη χρηματοπιστωτικού μέσου που αποτελεί μέρος του ενεργητικού μίας συλλογικής επένδυσης να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του (π.χ., πληρωμή μερίσματος) ή ο κίνδυνος μη δίκαιης αποτίμησης στοιχείων του ενεργητικού της συλλογικής επένδυσης σε περίοδο δυσλειτουργίας της αγοράς