Φρένο στην αξιοποίηση του αμυντικού προϋπολογισμού ύψους 550 δισ. ευρώ από κολοσσούς της πολεμικής βιομηχανίας για την περίοδο 2026 – 2029 επιδιώκει να βάλει ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.
Ο Μερτς και ο υπουργός Οικονομικών του Λαρς Κλίνγκμπεϊλ επιδιώκουν μεγαλύτερη εποπτεία του υπουργείου Άμυνας και των αποφάσεων προμηθειών, σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται οι FT.
Θέλουν να διασφαλίσουν ότι τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια δεν θα ωφελήσουν απλώς επιχειρήσεις όπως η Rheinmetall, η οποία παράγει πυρομαχικά, θωρακισμένα οχήματα και εξαρτήματα για το Leopard 2, αλλά θα φτάσουν και σε νεοσύστατες επιχειρήσεις που επικεντρώνονται σε μη επανδρωμένα συστήματα και στρατιωτικές εφαρμογές για τεχνητή νοημοσύνη και κβαντική τεχνολογία.
Ένας κυβερνητικός παράγοντας εξέφρασε την ανησυχία του ότι το υπουργείο Άμυνας «δαπανά τεράστια ποσά» για συμβατικά όπλα, όπως θωρακισμένα οχήματα και μαχητικά αεροσκάφη: «Θέλουμε να αυξήσουν το τμήμα έρευνας και ανάπτυξης και να είναι πιο διαφανείς όσον αφορά τις διαδικασίες ανάθεσης», δήλωσε. «Θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι αυτά τα χρήματα δαπανώνται αποτελεσματικά με μέγιστη επίδραση σε ολόκληρη την οικονομία».
Ο Μερτς δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι «πολλές σημαντικές καινοτομίες δεν προέρχονται από μεγάλες εταιρείες, αλλά από νέες, εξειδικευμένες εταιρείες».
Το υπουργείο Οικονομικών ζήτησε από το υπουργείο Αμυνας στοιχεία σχετικά με το πόσα χρήματα έχουν δαπανηθεί μέχρι στιγμής για έρευνα και ανάπτυξη.
Η Γερμανία έχει αναρριχηθεί στην τέταρτη θέση, μετά τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία, στην κατάταξη των χωρών με τις μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες στον κόσμο — από την έβδομη θέση που κατείχε το 2022, πριν ξεκινήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι έχουν δώσει προτεραιότητα στην όσο το δυνατόν ταχύτερη κάλυψη των κενών σε επίπεδο στρατιωτικών δυνατοτήτων, επιλέγοντας υπάρχοντα προϊόντα από όποιον μπορεί να τα προμηθεύσει, με στόχο την άμεση ετοιμότητα.
Εμφαση στην καινοτομία
Οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι έχουν παραγγείλει μαχητικά αεροσκάφη F-35 των ΗΠΑ που μπορούν να μεταφέρουν αμερικανικές πυρηνικές κεφαλές, το ισραηλινό σύστημα αεροπορικής άμυνας Arrow 3, καθώς και ελικόπτερα Chinook βαρέως τύπου, άρματα μάχης και θωρακισμένα οχήματα, καθώς και εκατοντάδες χιλιάδες σφαίρες.
Οι επικριτές της πολιτικής Μερτς ανησυχούν ότι ορισμένες παραγγελίες ενδέχεται να ενθαρρύνουν απλώς τον πληθωρισμό των τιμών και δεν θα συμβάλουν ουσιαστικά στην τόνωση της στάσιμης γερμανικής οικονομίας.
Άλλοι προειδοποιούν ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία, όπου η χρήση drones έχει καταλάβει κεντρική θέση στο πεδίο της μάχης, έχει καταδείξει την ανάγκη να γίνουν επενδύσεις σε μη επανδρωμένα συστήματα και άλλες νέες τεχνολογίες.
Η υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας, Κατερίνα Ράιχε, εκφράζει από καιρό ανησυχίες σχετικά με τη φύση των δαπανών. Το περασμένο φθινόπωρο, όρισε μια ομάδα εμπειρογνωμόνων -μεταξύ των οποίων και τον πρόεδρο της Airbus, Ρενέ Ομπερμαν- για να εποπτεύσει μια στρατηγική για την αμυντική βιομηχανία και να «δώσει ώθηση στην ανάπτυξη και την καινοτομία στους πολιτικούς τομείς της οικονομίας».
Ένα μέλος της επιτροπής, ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Kiel Moritz Schularick, εκτιμά ότι πάνω από το 95% των γερμανικών αμυντικών δαπανών από το 2022 έχει διατεθεί σε «παραδοσιακές προμήθειες».
Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι ο γραφειοκρατικός λαβύρινθος της Γερμανίας: το κοινοβούλιο και πολλά υπουργεία εμπλέκονται στις αμυντικές προμήθειες, στους ελέγχους ασφαλείας για τους εργαζόμενους στην αμυντική βιομηχανία, στις άδειες εξαγωγής για την πώληση όπλων και στη χρηματοδότηση της έρευνας.
Η ανησυχία του Μερτς ήταν εμφανής στην πρόσφατη Διάσκεψη για την Ασφάλεια του Μονάχου, όταν ζήτησε από εκπροσώπους γερμανικών νεοσύστατων επιχειρήσεων να εκφράσουν τυχόν ανησυχίες τους ενώπιον του υπουργού Άμυνας Μπόρις Πιστόριους και του Γενς Πλόιτερ, του υπουργού αρμόδιου για τις προμήθειες όπλων, σύμφωνα με δύο συμμετέχοντες.
Το υπουργείο Άμυνας δήλωσε στους FT ότι η πρώτη του προτεραιότητα ήταν να καταστήσει τις ένοπλες δυνάμεις έτοιμες για μάχη το συντομότερο δυνατό. Δεν υπήρχε «καμία προβλέψιμη εξέλιξη που θα μας επέτρεπε να λειτουργήσουμε χωρίς μαχητικά αεροσκάφη, πολεμικά πλοία ή θωρακισμένα οχήματα μάχης τις επόμενες δεκαετίες», ανέφερε. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι η καινοτομία είναι «ζωτικής σημασίας».
Το υπουργείο Οικονομίας δήλωσε ότι η συνεργασία μεταξύ νεοσύστατων επιχειρήσεων, ΜΜΕ και καθιερωμένων φορέων της αμυντικής βιομηχανίας είναι «κρίσιμη».
«Η σύγκρουση στην Ουκρανία δείχνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη και τα drones, ειδικότερα, είναι οι καθοριστικές αμυντικές τεχνολογίες του παρόντος και του μέλλοντος».
Από το υπουργείο Οικονομικών επεσήμαναν ότι είναι ζωτικής σημασίας να συνδυαστούν οι ανάγκες του στρατού με τις «δυναμικές εξελίξεις στον τομέα του επιχειρηματικού κεφαλαίου και των νεοσύστατων επιχειρήσεων».
