Μια από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες διόδους του πλανήτη, τα Στενά του Ορμούζ, μετατρέπεται σε ζώνη υψηλού κινδύνου, σύμφωνα με το Reuters. Με φόντο την όξυνση της αντιπαράθεσης ανάμεσα στο Ιράν, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, δεξαμενόπλοια πλήττονται, πληρώματα κινδυνεύουν και η παγκόσμια αγορά ενέργειας εισέρχεται σε τροχιά αβεβαιότητας.
Στην καρδιά της κρίσης, περισσότερα από 150 πλοία –μεταξύ αυτών τάνκερ πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου– έχουν ρίξει άγκυρα περιμένοντας εξελίξεις. Η ναυσιπλοΐα έχει περιοριστεί δραστικά, ενώ οι ασφαλιστικές εταιρείες αποσύρουν την κάλυψη πολεμικού κινδύνου, αυξάνοντας κατακόρυφα το κόστος για κάθε ταξίδι στην περιοχή.
Στενά του Ορμούζ: Τα πλοία στο στόχαστρο
Οι τελευταίες ημέρες καταγράφουν αλλεπάλληλα περιστατικά. Το δεξαμενόπλοιο προϊόντων Stena Imperative, με αμερικανική σημαία, δέχθηκε πλήγμα στο λιμάνι του Μπαχρέιν, προκαλώντας πυρκαγιά που τελικά τέθηκε υπό έλεγχο.
Παράλληλα, το MKD VYOM, υπό σημαία Νήσων Μάρσαλ, χτυπήθηκε ανοιχτά του Ομάν, με αποτέλεσμα τον θάνατο ενός ναυτικού.
Ένα ακόμη πλοίο ανεφοδιασμού καυσίμων, το Hercules Star, επλήγη στα ανοικτά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και κατέφυγε στο Ντουμπάι για ασφάλεια. Παρότι τα πληρώματα στις περισσότερες περιπτώσεις διασώθηκαν, τα περιστατικά ενισχύουν τον φόβο ότι η σύγκρουση μπορεί να εξελιχθεί σε παρατεταμένη απειλή για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Οι ασφαλιστικές «κλείνουν την πόρτα» στον Κόλπο
Η αντίδραση της ασφαλιστικής αγοράς υπήρξε άμεση. Μεγάλοι όμιλοι ναυτασφαλίσεων ανακοίνωσαν ότι από τις αρχές Μαρτίου διακόπτουν την παροχή κάλυψης πολεμικού κινδύνου για ύδατα του Ιράν, του Περσικού Κόλπου και γειτονικών περιοχών.
Η απόφαση αυτή ουσιαστικά καθιστά οικονομικά ασύμφορη τη διέλευση πλοίων, καθώς οι πλοιοκτήτες καλούνται είτε να αναλάβουν τεράστιο ρίσκο είτε να πληρώσουν υπέρογκα ασφάλιστρα με νέους, αυστηρότερους όρους. Ιαπωνικοί ασφαλιστικοί κολοσσοί έχουν επίσης «παγώσει» την ανάληψη νέων συμβολαίων για κινδύνους που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη ζώνη.
Εκτίναξη των τιμών: Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο σε ανοδικό ράλι
Η αναταραχή αποτυπώνεται άμεσα στις αγορές. Τα συμβόλαια του Brent crude κατέγραψαν άνοδο άνω του 7%, ενώ οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη ενισχύθηκαν σημαντικά. Οι επενδυτές προεξοφλούν περιορισμό της προσφοράς, καθώς από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, αλλά και τεράστιες ποσότητες LNG.
Από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, αλλά και τεράστιες ποσότητες LNG
Η ανησυχία δεν αφορά μόνο τις άμεσες διακοπές φορτώσεων. Το ενδεχόμενο παρατεταμένου κλεισίματος της θαλάσσιας οδού δημιουργεί σενάρια ελλείψεων, ιδίως για τις ασιατικές οικονομίες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές από τον Κόλπο.
Τα ναύλα σε ιστορικά υψηλά εξαετίας
Σαν ντόμινο, η κρίση περνά και στα ναύλα. Οι τιμές μεταφοράς αργού από τη Μέση Ανατολή προς την Ασία –ιδίως στη διαδρομή προς την Κίνα– βρίσκονται ήδη στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων έξι ετών και συνεχίζουν ανοδικά.
Οι δείκτες της αγοράς δεξαμενόπλοιων έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί από τις αρχές του έτους, ενώ η ναύλωση ενός πολύ μεγάλου δεξαμενόπλοιου (VLCC) για το βασικό δρομολόγιο Μέση Ανατολή–Ασία κοστολογείται σε δεκάδες εκατομμύρια δολάρια. Πλοιοκτήτες εμφανίζονται διστακτικοί να στείλουν σκάφη στην «καυτή ζώνη», περιορίζοντας τη διαθέσιμη χωρητικότητα και ωθώντας τις τιμές ακόμη ψηλότερα.
Παράλληλα, ενισχύεται η ζήτηση για πλοία που θα μεταφέρουν αργό από εναλλακτικές πηγές, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες ή η Δυτική Αφρική, σε πιο μακρινά ταξίδια. Αυτό συνεπάγεται μεγαλύτερη δέσμευση στόλου και περαιτέρω στήριξη των ναύλων διεθνώς.
Οι αγορές σε επιφυλακή, οι κυβερνήσεις μετρούν αποθέματα
Οι κυβερνήσεις στην Ασία και μεγάλοι διυλιστικοί όμιλοι αξιολογούν τα στρατηγικά τους αποθέματα, σε μια προσπάθεια να θωρακιστούν απέναντι σε πιθανή παρατεταμένη διακοπή. Το ενδεχόμενο νέου ενεργειακού σοκ επαναφέρει μνήμες προηγούμενων γεωπολιτικών κρίσεων που πυροδότησαν πληθωριστικές πιέσεις και επιβράδυνση της ανάπτυξης.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η αστάθεια στον Περσικό Κόλπο δεν αποτελεί πλέον περιφερειακό ζήτημα.
Από τα Στενά του Ορμούζ μέχρι τα χρηματιστήρια της Ευρώπης και της Ασίας, η αλυσίδα της παγκόσμιας οικονομίας δοκιμάζεται.
Και όσο τα πλοία παραμένουν αγκυροβολημένα, η αγωνία για τις εξελίξεις που θα ακολουθήσουν μεγαλώνει.
