ΟΗΕ για Στενά Ορμούζ: Οι διαταραχές θα επηρεάσουν τις τιμές τροφίμων και πετρελαίου

Το αποτελεσματικό κλείσιμο της διέλευσης των Στενών του Ορμούζ εν μέσω του πολέμου με το Ιράν έχει κλονίσει τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου. Ωστόσο, σύμφωνα με μια νέα έκθεση των Ηνωμένων Εθνών, αυτό έχει επίσης ως αποτέλεσμα την αύξηση των τιμών των τροφίμων και των λιπασμάτων, κάτι που θα μπορούσε να πλήξει ιδιαίτερα τις φτωχότερες χώρες.

Ο ΟΗΕ συγκρίνει το σοκ στην αλυσίδα εφοδιασμού που προκάλεσε η διακοπή της λειτουργίας των Στενών με σημαντικά γεγονότα, όπως η πανδημία Covid-19 και η έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία

Ο αντίκτυπος της αύξησης του κόστους της ενέργειας, των λιπασμάτων και των μεταφορών, καθώς και των ναύλων και των ασφαλίστρων, είναι πιθανό να «αυξήσει το κόστος των τροφίμων και να εντείνει τις πιέσεις στο κόστος διαβίωσης, ιδίως για τους πιο ευάλωτους», σύμφωνα με την ανάλυση του Οργανισμού Εμπορίου και Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

Καμπανάκι από ΟΗΕ

Ο ΟΗΕ συγκρίνει το σοκ στην αλυσίδα εφοδιασμού που προκάλεσε η διακοπή της λειτουργίας των Στενών με σημαντικά γεγονότα, όπως η πανδημία Covid-19 και η έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, τα οποία είχαν καταστροφικές επιπτώσεις στους φτωχότερους πληθυσμούς του κόσμου.

Από την έναρξη των συγκρούσεων, η διακίνηση μέσω του στενού περάσματος μεταξύ Ιράν και Ομάν — ενός κρίσιμου σημείου διασταύρωσης μέσω του οποίου διακινείται καθημερινά περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου — έχει μειωθεί σημαντικά. Σύμφωνα με την έκθεση, στις 7 Μαρτίου η διακίνηση μειώθηκε κατά 97% σε σχέση με τον μέσο όρο του Φεβρουαρίου.

Ραγδαία άνοδος στο πετρέλαιο

Η διακοπή αυτή έχει ήδη προκαλέσει ραγδαία άνοδο των τιμών του πετρελαίου, με το Brent να ξεπερνά τα 100 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει μετά την δήλωση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ τη Δευτέρα ότι ο πόλεμος ενδέχεται να τελειώσει σύντομα.

Ωστόσο, τα κόστη ενέργειας, λιπασμάτων και μεταφορών συνεχίζουν να αυξάνονται, εκθέτοντας τις αναπτυσσόμενες οικονομίες σε ιδιαίτερο κίνδυνο από τις διακυμάνσεις των τιμών, δεδομένου του υψηλού χρέους και του αυξημένου κόστους δανεισμού, προειδοποιεί η έκθεση.

Το κόστος τροφίμων συχνά ακολουθεί την πορεία του κόστους των τιμών πετρελαίου

Η πρόσβαση στα λιπάσματα ενδέχεται να επιδεινωθεί για ορισμένες από τις φτωχότερες χώρες, όπως το Σουδάν, η Σομαλία, η Τανζανία και η Μοζαμβίκη, οι οποίες εισάγουν σημαντικό μέρος των λιπασμάτων τους μέσω του Περσικού Κόλπου. Το Πακιστάν, η Σρι Λάνκα και η Κένυα είναι επίσης εκτεθειμένες, ενώ η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία εισάγουν επίσης περίπου το 30 % των λιπασμάτων τους από τον Περσικό Κόλπο.

Σύμφωνα με τη μελέτη, συνολικά, περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων δια θαλάσσης, περίπου 16 εκατομμύρια τόνοι, πέρασε από τα Στενά του Ορμούζ το 2024.

Ταυτόχρονα, το αυξημένο κόστος δανεισμού έχει ήδη επηρεάσει τις αποδόσεις των ομολόγων σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, με το Ιράκ, το Μπαχρέιν και την Ιορδανία να σημειώνουν τη μεγαλύτερη άνοδο στην περιοχή από τον Ιανουάριο.