Οι εξελίξεις στην αγορά πετρελαίου και οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή αποτελούν αυτή τη στιγμή έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες αβεβαιότητας για την παγκόσμια οικονομία, σύμφωνα με ανάλυση της Deutsche Bank, η οποία επιχειρεί να στοιχειοθετήσει το εύρος των πιθανών σεναρίων, καθώς εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της γεωπολιτικής κρίσης στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Τι προβλέπει για την ανάπτυξη η Deutsche Bank
Αρχικά, σύμφωνα με την Deutsche Bank, η παγκόσμια οικονομία αναμένεται να διατηρήσει σχετικά σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια, παρά τις γεωπολιτικές αβεβαιότητες και τις μεταβολές στις αγορές ενέργειας. Η γερμανική τράπεζα εκτιμά ότι η παγκόσμια ανάπτυξη θα διαμορφωθεί στο 3,4% το 2026 και στο 3,3% το 2027.
Όπως επισημαίνει η Deutsche Bank, η βελτίωση των προοπτικών οφείλεται κυρίως στη σταδιακή υποχώρηση της αβεβαιότητας στο παγκόσμιο εμπόριο, στη στροφή πολλών οικονομιών προς πιο επεκτατικές δημοσιονομικές πολιτικές και στη ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία αρχίζει να επηρεάζει ολοένα και περισσότερο τη μακροοικονομική εικόνα.
Ωστόσο, η τράπεζα προειδοποιεί ότι οι εντάσεις στον Περσικό Κόλπο και οι πιθανές αναταράξεις στην αγορά πετρελαίου αποτελούν βασικούς κινδύνους για τις οικονομικές προοπτικές. Επιπλέον, δεν αποκλείεται ένα έντονο sell-off στις τεχνολογικές μετοχές που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη να προκαλέσει σημαντική αναδιάρθρωση στις αγορές, ενώ παραμένει πιθανή και η επανεμφάνιση εμπορικών εντάσεων γύρω από δασμούς.
Ευρώπη: Ανθεκτική ανάπτυξη, αλλά με νέους κινδύνους
Για την ευρωπαϊκή οικονομία, η Deutsche Bank σημειώνει ότι η ανάπτυξη παρέμενε ανθεκτική πριν από την πρόσφατη κλιμάκωση της έντασης με το Ιράν. Η αύξηση του ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα επιταχυνθεί από περίπου 1% το 2025 σε 1,5% το 2026, με τη δημοσιονομική χαλάρωση στη Γερμανία να αρχίζει ήδη να αποτυπώνεται στην αύξηση των παραγγελιών και στη βελτίωση της οικονομικής δραστηριότητας.
Ωστόσο, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να δημιουργήσουν νέες πιέσεις. Η άνοδος του ενεργειακού κόστους και η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την οικονομική δραστηριότητα, με την τελική επίδραση να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την έκταση της σύγκρουσης.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της τράπεζας, το σημερινό επίπεδο των τιμών ενέργειας θα μπορούσε να μειώσει την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας κατά περίπου 0,25 ποσοστιαίες μονάδες το 2026, ενώ η γεωπολιτική αβεβαιότητα θα μπορούσε να αφαιρέσει επιπλέον 0,25 ποσοστιαίες μονάδες από το ΑΕΠ. Παράλληλα, η σύγκρουση αυξάνει και τον κίνδυνο υψηλότερου πληθωρισμού.
Η οικονομία των ΗΠΑ
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Deutsche Bank προβλέπει ότι η ανάπτυξη θα διαμορφωθεί στο 2,6% το 2026. Η οικονομία αναμένεται να στηριχθεί από ευνοϊκές χρηματοπιστωτικές συνθήκες, συνεχιζόμενη δημοσιονομική στήριξη και τη σταδιακή αποκλιμάκωση της αβεβαιότητας στο εμπόριο.
Η τράπεζα σημειώνει ότι τα στοιχεία από την αγορά εργασίας εμφανίζουν διακυμάνσεις, ωστόσο αναμένει σταθεροποίηση τους επόμενους μήνες, με την ανεργία να παραμένει κοντά στα πρόσφατα επίπεδα, περίπου στο 4,4%, έως το τέλος του έτους. Παράλληλα, οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό που μετράται με τον δείκτη προσωπικών καταναλωτικών δαπανών έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω, λόγω της ισχυρότερης από την αναμενόμενη επίδοσης της οικονομίας αλλά και της ανόδου των τιμών ενέργειας.
Παρά τις θετικές προοπτικές, η Deutsche Bank προειδοποιεί ότι μια σημαντική αύξηση των τιμών του πετρελαίου θα μπορούσε να περιορίσει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Επιπλέον, υπάρχει ο κίνδυνος αυστηροποίησης των χρηματοπιστωτικών συνθηκών, είτε λόγω αναταράξεων που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη είτε λόγω ενδεχόμενων πιέσεων στην αγορά ιδιωτικού δανεισμού.
Σενάρια για την αγορά πετρελαίου
Η ανάλυση της Deutsche Bank εξετάζει και πιθανά σενάρια για την πορεία των τιμών του πετρελαίου, τα οποία συνδέονται άμεσα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Σε ένα σενάριο επαναλειτουργίας των βασικών θαλάσσιων οδών μεταφοράς ενέργειας, η τιμή του Brent θα μπορούσε να κινηθεί κοντά στα 80 δολάρια το βαρέλι και να υποχωρήσει σταδιακά προς τα 70 δολάρια.
Σε ένα δεύτερο σενάριο, όπου η κατάσταση παραμένει ασαφής και οι αγορές διατηρούν υψηλό επίπεδο αβεβαιότητας, η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να κυμανθεί μεταξύ 80 και 100 δολαρίων το βαρέλι, ακόμη και αν ο ΟΠΕΚ αυξήσει την παραγωγή του.
Το πιο ακραίο σενάριο αφορά πλήρη και επιβεβλημένο κλείσιμο των βασικών ενεργειακών διαδρομών στην περιοχή, γεγονός που θα μπορούσε να εκτινάξει τις τιμές του Brent στα 130 έως 150 δολάρια το βαρέλι.
Παράλληλα, η Deutsche Bank διατηρεί ιδιαίτερα αισιόδοξη στάση για την πορεία του χρυσού. Η τράπεζα εκτιμά ότι η τιμή του πολύτιμου μετάλλου θα μπορούσε να φτάσει τα 6.000 δολάρια ανά ουγγιά έως το τέλος του 2026. Για το σύνολο του 2026 προβλέπει μέση τιμή περίπου 5.500 δολάρια, ενώ για το 2027 η μέση τιμή θα μπορούσε να διαμορφωθεί ακόμη υψηλότερα, κοντά στα 6.200 δολάρια ανά ουγγιά, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη ζήτηση για ασφαλή επενδυτικά καταφύγια.
