Σε ανοδική τροχιά έχει εισέλθει εκ νέου το κόστος χρήματος στη ζώνη του ευρώ, όπως αυτό αποτυπώνεται στην εξέλιξη των διατραπεζικών δεικτών euribor.
Σε σχέση με την τελευταία εργάσιμη του Φεβρουαρίου, μία ημέρα δηλαδή πριν από την έναρξη της επίθεσης ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν, η αύξηση του 3μηνου επιτοκίου αναφοράς έχει φτάσει τις 10 μονάδες βάσης, του 6μηνου τις 20 μονάδες και του 12μηνου τις 30 μονάδες περίπου.
Πρόκειται για μια ξεκάθαρη ενίσχυση των προσδοκιών για αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων, ως αποτέλεσμα της εκρηκτικής ανόδου των ενεργειακών τιμών, που θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να οδηγήσει τις νομισματικές αρχές σε ανάληψη δράσης.
Αυτή τη στιγμή τα στοιχήματα των επενδυτών στις αγορές προεξοφλούν δύο αυξήσεις των παρεμβατικών δεικτών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), με την πρώτη στο β’ τρίμηνο του 2026 και τη δεύτερη προς το τέλος της φετινής χρονιάς.
Ακόμη και εάν φέτος τα ευρωπαϊκά επιτόκια αυξηθούν συνολικά κατά 50 μονάδες βάσης, τα δεδομένα για τα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις δεν θα μεταβληθούν σημαντικά
Η προϋπόθεση
Πηγή από τη Φρανκφούρτη, με γνώση των εν εξελίξει διεργασιών και των ισορροπιών εντός του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωτράπεζας, συνιστά ψυχραιμία.
Οπως επισημαίνει μιλώντας στο «Βήμα της Κυριακής», προς το παρόν δεν έχει κλειδώσει τίποτα.
Κατά τον ίδιο, «με τα σημερινά δεδομένα, το χειρότερο σενάριο για την εξέλιξη του πληθωρισμού είναι η τιμή του πετρελαίου να διατηρηθεί στα τρέχοντα επίπεδα μέχρι το καλοκαίρι. Σε αυτό το ενδεχόμενο, μία αύξηση του επιτοκίου διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης, κατά τη συνάντηση των κεντρικών τραπεζιών της 11ης Ιουνίου 2026, είναι εξαιρετικά πιθανή».
Σύμφωνα με τραπεζικούς κύκλους, ακόμη και στην περίπτωση που φέτος τα ευρωπαϊκά επιτόκια αυξηθούν συνολικά κατά 50 μονάδες βάσης, τα δεδομένα για τα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις δεν θα μεταβληθούν σημαντικά.
Οι επιπτώσεις
Αναλυτικότερα, κατά τις ίδιες πηγές, οι πιθανές επιδράσεις στην Ελλάδα θα είναι οι εξής:
1 Αποταμίευση: Στο μέτωπο των προθεσμιακών καταθέσεων δεν αναμένονται μεταβολές που θα είναι αποτέλεσμα της αναπροσαρμογής του κόστους χρήματος. Αν υπάρξουν, θα αποτελούν απόρροια κινήσεων από τράπεζες που θέλουν να αντλήσουν ρευστότητα από τον ανταγωνισμό, προσφέροντας καλύτερες αποδόσεις. Από την άλλη όμως, ανοδικά εκτιμάται πως θα κινηθούν οι αποδόσεις των εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου, που αποτελούν μία εναλλακτική των τραπεζικών προϊόντων επιλογή. Ηδη στη δευτερογενή αγορά καταγράφονται αυξήσεις, οι οποίες θα περάσουν και στις επόμενες νέες προγραμματισμένες εκδόσεις. Δεν αποκλείεται μέχρι το καλοκαίρι το όφελος για τους αποταμιευτές μέσω της συγκεκριμένης λύσης να ενισχυθεί κατά 25 μονάδες βάσης. Εξάλλου, η άνοδος των αποδόσεων στα ομόλογα, θα δώσει τη δυνατότητα στις τράπεζες να βελτιώσουν τους όρους διάθεσης των πιο δημοφιλών την τελευταία τριετία επενδυτικών προϊόντων. Ο λόγος γίνεται για τα ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια προκαθορισμένης διάρκειας, τα οποία υπόσχονται ένα συγκεκριμένο επίπεδο απόδοσης, η οποία κλειδώνει κατά την έναρξή τους.
2 Νέα δάνεια: Οι τράπεζες βρίσκονται σε φάση μεγέθυνσης του ενεργητικού τους μέσω της πιστωτικής επέκτασης. Στο πλαίσιο αυτό, θα επιχειρήσουν να κρατήσουν σε όσο το δυνατόν χαμηλότερα επίπεδα τα επιτόκια σε όλες τις κατηγορίες χρηματοδότησης. Στα μεν προγράμματα με σταθερό επιτόκιο δεν αναμένονται ουσιαστικές μεταβολές μέχρι τις αρχές του 2027, εφόσον η άνοδος των δεικτών της ΕΚΤ δεν ξεπεράσει τις 50 μονάδες βάσης. Από την άλλη, στα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, που είναι ευθέως συνδεδεμένα με τους δείκτες euribor, οι αναπροσαρμογές είναι αυτόματες. Δεν αποκλείεται λοιπόν σε αυτά τα προϊόντα να δούμε στοχευμένες περικοπές στα spreads, ώστε να αντισταθμιστεί η ενίσχυση των ευρωπαϊκών επιτοκίων.
3 Υφιστάμενες χορηγήσεις: Εφόσον πρόκειται για δάνεια σταθερού επιτοκίου, οι δόσεις δεν αλλάζουν καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος του. Από την άλλη, στα προγράμματα μεταβαλλόμενων δόσεων, με επιτόκιο συνδεδεμένο με δείκτη euribor, οι μεταβολές εφαρμόζονται αυτόματα. Υπενθυμίζεται ότι οι τράπεζες κατά τον προηγούμενο κύκλο αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής ενεργοποίησαν πλαφόν στα εξυπηρετούμενα στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, όταν ο καταθετικός δείκτης της ΕΚΤ είχε πατήσει στο 3% και όλα έδειχναν ότι η άνοδός του θα συνεχιζόταν. Μία αντίστοιχη δράση προστασίας δεν φαίνεται πιθανή σήμερα, ειδικά στην περίπτωση που η άνοδος των ευρωπαϊκών επιτοκίων δεν ξεπεράσει τις 50 μονάδες βάσης.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
