Με τη Μέση Ανατολή να φλέγεται από την πολεμική σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν και το ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης γεωπολιτικής κρίσης να φαντάζει… κοντινό, επανέρχεται στο προσκήνιο το ερώτημα: πόσο θωρακισμένη είναι αυτή τη φορά η ελληνική οικονομία;
Η απάντηση δεν φαίνεται να είναι μονοσήμαντη. Υπάρχει πρόοδος, υπάρχει ανθεκτικότητα, αλλά υπάρχουν και σαφή όρια. Ο Πρέσβης της Ελλάδας στον ΟΟΣΑ, Γιώργος Παγουλάτος μιλώντας στην εκπομπή του OT στο meganews το έθεσε με ρεαλισμό: η έκταση των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί πρωτίστως από τη διάρκεια της σύγκρουσης. Και αυτό από μόνο του λέει πολλά. Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται ήδη σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, με τις γεωπολιτικές εντάσεις να λειτουργούν ως πολλαπλασιαστής ρίσκου.
Ενεργειακή κρίση
Υπάρχει, ωστόσο, μια κρίσιμη διαφοροποίηση σε σχέση με το παρελθόν. Η Ευρώπη εμφανίζεται λιγότερο εκτεθειμένη στο σοκ του αργού πετρελαίου σε σχέση με την Ασία, ενώ οι ΗΠΑ διαθέτουν υψηλότερο βαθμό ενεργειακής αυτάρκειας. Σε αυτό το μωσαϊκό, η Ελλάδα δεν είναι στο «κόκκινο»..
Αντιθέτως, σύμφωνα με τον Παγουλάτο, η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε αυτή τη φάση με ισχυρότερα… «μαξιλάρια». Η ανάπτυξη κινείται σε υψηλότερους ρυθμούς από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, οι εξαγωγές έχουν ενισχυθεί σημαντικά –φτάνοντας το 42% του ΑΕΠ– και η ανεργία έχει αποκλιμακωθεί σε μονοψήφια επίπεδα.
Το πιο κρίσιμο, όμως, είναι αλλού: στα δημόσια οικονομικά. Η Ελλάδα εμφανίζει σταθερά πρωτογενή πλεονάσματα και ταχύτερη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους σε σχέση με άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες. Σε μια περίοδο που τα δημοσιονομικά περιθώρια διεθνώς στενεύουν, αυτό αποτελεί σαφές πλεονέκτημα.
Οι επενδύσεις
Στο ίδιο μήκος κύματος, το τραπεζικό σύστημα δείχνει πιο «καθαρό» από ποτέ την τελευταία δεκαετία, με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια να έχουν περιοριστεί σημαντικά. Ένα στοιχείο που ενισχύει την εμπιστοσύνη και περιορίζει τους κινδύνους μετάδοσης μιας νέας κρίσης.
Και ίσως το πιο ενδιαφέρον σήμα έρχεται από την αγορά. Στελέχη της εταιρείας PwC ανέφεραν πως παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, η δραστηριότητα σε εξαγορές και συγχωνεύσεις παραμένει ενεργή. Μάλιστα, η σύγκριση με προηγούμενες κρίσεις είναι αποκαλυπτική. Τότε, οι επενδύσεις πάγωναν σχεδόν ακαριαία. Τα μολύβια θα είχαν κατέβει σε τέτοιες ειδήσεις. Σήμερα, η αγορά δείχνει να αγνοεί τους… πυραύλους.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα είναι… στο απυρόβλητο. Η εξάρτηση από την ενέργεια, η ευαισθησία του τουρισμού και η διεθνής αστάθεια παραμένουν παράγοντες κινδύνου.
Με άλλα λόγια, η χώρα είναι πιο θωρακισμένη από πριν – αλλά όχι άτρωτη. Και σε ένα περιβάλλον όπου η διάρκεια της κρίσης θα καθορίσει τα πάντα, αυτό μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά. Και τότε τα fuel pass από μόνο τους δεν θα αρκούν… για να προστατεύουν την κοινωνία από το «τσουνάμι» που θα χτυπήσει την οικονομία.
