Στη σύγχρονη «Realpolitik» ταγμένοι εχθροί (;) υιοθετούν συχνά κοινή ρητορική εκπέμποντας μηνύματα που μπερδεύουν την κοινή γνώμη Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντιμίρ Πούτιν, σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας, με δύο πολέμους σε πλήρη εξέλιξη, έχουν διατυπώσει μια σειρά από επιχειρήματα για να δικαιολογήσουν τις αποφάσεις τους.
Άρθρο-ανάλυση αγγίζει έναν από τους πιο ενδιαφέροντες παραλληλισμούς στη σύγχρονη γεωπολιτική
Όταν η στρατηγική ξεπερνά τις διακηρύξεις περί διεθνούς δικαίου και εισέρχεται στη σφαίρα του ωμού στρατηγικού συμφέροντος οι «γραμμές» περιπλέκονται και τα λόγια γίνονται «ξυράφι» σε έναν κόσμο αποσταθεροποιημένο που «ταξιδεύει» σε αχαρτογράφητα νερά.
Ισορροπία του τρόμου
Εάν η Μόσχα βοηθά την Τεχεράνη να στοχεύει τις αμερικανικές δυνάμεις, ενώ η Ουάσιγκτον υποστηρίζει το Κίεβο για να διεξάγει επιθέσεις εναντίον ρωσικών στόχων, οι δύο αυτές δυνάμεις ενδέχεται να βρεθούν όλο και περισσότερο εμπλεκόμενες σε έμμεσες συγκρούσεις σε πολλαπλά μέτωπα.
Η ωμή πραγματικότητα
Από τους πρώτους μήνες της πλήρους εισβολής της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022 οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν παράσχει πληροφοριακή υποστήριξη που έχει βοηθήσει την Ουκρανία να πραγματοποιήσει επιθέσεις εναντίον ρωσικών στόχων.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα την άνοιξη του 2022 από μέσα ενημέρωσης όπως η The New York Times, το NBC και το CBS, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες συνέβαλαν στις ουκρανικές επιθέσεις που προκάλεσαν το θάνατο ρώσων στρατηγών και τη βύθιση του καταδρομικού Moskva στη Μαύρη Θάλασσα.
Η απόφαση για τη διεξαγωγή αυτών των επιθέσεων ανήκε στην Ουκρανία, ενώ δεν παρασχέθηκαν πληροφορίες από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες, κάτι που θα παραβίαζε την αμερικανική πολιτική.
Ωστόσο, αν και η Ουάσιγκτον δεν επιλέγει στόχους για τις ουκρανικές δυνάμεις, παρέχει πληροφορίες από το πεδίο της μάχης σχετικά με τις κινήσεις των Ρώσων, προειδοποιήσεις για επικείμενες αεροπορικές επιθέσεις, καθώς και δεδομένα επιτήρησης που μπορούν να βελτιώσουν τις δυνατότητες στόχευσης της Ουκρανίας.
Ανώτεροι αξιωματούχοι των ΗΠΑ έχουν επιβεβαιώσει σε γενικές γραμμές αυτή την ανταλλαγή πληροφοριών από το 2022.
Στις αρχές του 2025 η κυβέρνηση Τραμπ ανέστειλε προσωρινά την ανταλλαγή πληροφοριών με το Κίεβο σε μια προσπάθεια να ασκήσει πίεση στην Ουκρανία ώστε να κάνει παραχωρήσεις στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία. Η κίνηση αυτή ακολούθησε τη σύγκρουση μεταξύ του Τραμπ και του Ζελένσκι στο Οβάλ Γραφείο, η οποία έτυχε ευρείας δημοσιότητας. Η ανταλλαγή πληροφοριών αποκαταστάθηκε αργότερα, καθώς οι σχέσεις βελτιώθηκαν, και συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Η Μόσχα βοηθά την Τεχεράνη να στοχεύει τις αμερικανικές δυνάμεις, ενώ η Ουάσιγκτον υποστηρίζει το Κίεβο να πραγματοποιεί χτυπήματα κατά ρωσικών στόχων
Ο Τραμπ έχει επαναλάβει ρωσικά επιχειρήματα και στο παρελθόν
Οι τελευταίες δηλώσεις του Τραμπ αντανακλούν επίσης ένα μοτίβο στη ρητορική του σχετικά με τον πόλεμο, το οποίο, σύμφωνα με τους επικριτές του, θυμίζει το Κρεμλίνο.
Ο πρόεδρος έχει επανειλημμένα κατηγορήσει την Ουκρανία και το ΝΑΤΟ ότι πυροδότησαν τη σύγκρουση και έχει αμφισβητήσει τη νομιμότητα του Ζελένσκι, περιγράφοντάς τον μάλιστα κάποτε ως «δικτάτορα», επειδή οι εκλογές έχουν ανασταλεί λόγω των στρατιωτικών επιχειρήσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Ο Τραμπ ζήτησε επίσης τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία, ένα αίτημα που επαναλήφθηκε από το Κρεμλίνο, το οποίο όμως δεν μπορεί να υλοποιηθεί όσο η χώρα παραμένει υπό στρατιωτικό νόμο εν καιρώ πολέμου.
Στο μεταξύ, ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, καλός φίλος και στενός σύμμαχος του προέδρου, φάνηκε να νομιμοποιεί τα ρωσικά δημοψηφίσματα στα κατεχόμενα εδάφη της Ουκρανίας.
Ο Γουίτκοφ δήλωσε στον Tucker Carlson τον Μάρτιο του 2025 ότι οι περιοχές αυτές ήταν ρωσόφωνες και ότι τα δημοψηφίσματα έδειχναν ότι οι κάτοικοι «επιθυμούν να βρίσκονται υπό ρωσική κυριαρχία».
Οι Δημοκρατικοί και οι σύμμαχοί τους διαπιστώνουν αδυναμία
Η στάση του Τραμπ απέναντι στη Ρωσία έχει προκαλέσει έντονη κριτική από τους Δημοκρατικούς και πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι ελλοχεύει ο κίνδυνος η ρητορική αυτή να ενθαρρύνει τον Πούτιν.
Ο γερουσιαστής Σέλντον Γουάιτχαουζ, δημοκράτης από το Ρόουντ Άιλαντ, δήλωσε στην The Kyiv Independent: «Τι έχει ο Βλαντιμίρ Πούτιν εναντίον του Τραμπ που τον κάνει να πιστεύει ότι μπορεί να τη γλιτώσει (…);»
Η γερουσιαστής Ελίσα Σλότκιν, δημοκρατική από το Μίσιγκαν και πρώην αξιωματικός της CIA, προειδοποίησε ότι το ζήτημα θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνη κλιμάκωση.
«Αν η Ρωσία συμβάλλει στη θανάτωση αμερικανών στρατιωτών, τότε έχουμε περάσει το Ρουβίκωνα», έγραψε η Σλότκιν στο «X».
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν επίσης εκφράσει ανησυχία για τη χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, καθώς ο Τραμπ επιδιώκει να μετριάσει την απότομη άνοδο των τιμών του πετρελαίου που προκάλεσε ο πόλεμος του εναντίον του Ιράν.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε, σύμφωνα με το DPA: «Θεωρούμε λάθος να χαλαρώσουμε τις κυρώσεις τώρα, για οποιονδήποτε λόγο… Θα συνεχίσουμε να ασκούμε πίεση στη Μόσχα».
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν πρόσθεσε: «Σε καμία περίπτωση μια αύξηση της τιμής του πετρελαίου δεν πρέπει να μας οδηγήσει να αλλάξουμε τη στάση μας απέναντι στη Ρωσία».
Στρατηγική διαφάνεια ή παραχωρήσεις;
Η παραδοχή του Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βοήθησαν την Ουκρανία να χτυπήσει ρωσικούς στόχους θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως μια μορφή στρατηγικής για δύο λόγους, σημειώνει το Newsweek.
Πρώτον, συμβάλλει στο να διατηρηθεί η Ρωσία ενεργά εμπλεκόμενη. Μια πιο σκληρή αντίδραση στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ Ρωσίας και Ιράν θα μπορούσε να εξοργίσει τη Μόσχα, την ώρα που η Ουάσιγκτον καταβάλλει έντονες προσπάθειες για την ειρήνη στην Ουκρανία.
Αυτό θα προσέφερε επίσης στη Ρωσία μια προπαγανδιστική νίκη, δικαιώνοντας την κατηγορία του Κρεμλίνου για τις τακτικές που εφαρμόζει η Δύση.
Δεύτερον, η ανοιχτή αναγνώριση της αμοιβαίας υποστήριξης στον τομέα των πληροφοριών σε συγκρούσεις μέσω τρίτων μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο κλιμάκωσης, καθώς αναγνωρίζει τις πραγματικές συνθήκες του ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.
Από αυτή την άποψη, το να παρουσιάζεται η ρωσική βοήθεια προς το Ιράν ως συγκρίσιμη με την αμερικανική υποστήριξη προς την Ουκρανία θα μπορούσε να συμβάλει στο να μην εξελιχθεί το ζήτημα σε μια ευρύτερη αντιπαράθεση.
Ωστόσο, μια τέτοια προσέγγιση ενέχει τον κίνδυνο να νομιμοποιήσει τη ρωσική υποστήριξη σε επιθέσεις κατά των αμερικανικών δυνάμεων και να θολώσει τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ της παροχής βοήθειας σε έναν εταίρο που υπερασπίζεται το έδαφός του και της υποστήριξης επιθέσεων κατά αμερικανικών στρατευμάτων.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται ένα ευρύτερο ερώτημα σχετικά με τον ανταγωνισμό μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων: αν η αναγνώριση της αμοιβαίας υποστήριξης μέσω αντιπροσώπων μειώνει τους κινδύνους κλιμάκωσης ή αν τους κανονικοποιεί.
Από την επανεκλογή της, η κυβέρνηση Τραμπ έχει πραγματοποιήσει πολλαπλές συνομιλίες με ρώσους αξιωματούχους και διοργάνωσε μια σύνοδο κορυφής μεταξύ Τραμπ και Πούτιν στην Αλάσκα
«Ποντάροντας» στη συνεργασία με τη Μόσχα
Οι δηλώσεις του Τραμπ αντανακλούν μια ευρύτερη στρατηγική προσέγγισης της Μόσχας, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και την επανέναρξη των οικονομικών σχέσεων.
Αυτό σηματοδοτεί μια στροφή από την πολιτική της κυβέρνησης Μπάιντεν που αποσκοπούσε στην απομόνωση της Ρωσίας, ισορροπώντας παράλληλα την πίεση προς τη Μόσχα με προσπάθειες αποφυγής μιας άμεσης σύγκρουσης μεταξύ του ΝΑΤΟ και της Ρωσίας.
Από την επανεκλογή της, η κυβέρνηση Τραμπ έχει πραγματοποιήσει πολλαπλές συνομιλίες με ρώσους αξιωματούχους και διοργάνωσε μια σύνοδο κορυφής μεταξύ Τραμπ και Πούτιν στην Αλάσκα τον Αύγουστο του 2025.
Το αρχικό πολυμερές σχέδιο ειρήνης του Τραμπ για την Ουκρανία θα απαιτούσε από το Κίεβο να αποδεχτεί εδαφικές παραχωρήσεις και να παραμείνει εκτός ΝΑΤΟ, σε αντάλλαγμα για εγγυήσεις ασφάλειας και σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Εκτός από τη σταθεροποίηση της κατάστασης ασφαλείας στην Ευρώπη, η στρατηγική περιλαμβάνει και οικονομικούς παράγοντες.
Η κυβέρνηση Τραμπ θεωρεί τη Ρωσία ως πιθανό σημαντικό εταίρο για επενδύσεις σε ενεργειακά έργα και στην εξόρυξη πόρων, αλλά αυτό θα καταστεί εφικτό μόνο αν επικρατήσει ειρήνη στην Ουκρανία.
Για τον σκοπό αυτό, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ υποστηρίζουν ότι η συνεργασία με τη Μόσχα αυξάνει τις πιθανότητες να τερματιστεί ο πόλεμος.
Ωστόσο, οι επικριτές, και κυρίως η Ουκρανία, αντιτείνουν ότι αυτό υποβαθμίζει και, τελικά, επιβραβεύει τον ρόλο της Ρωσίας στην υποκίνηση της αστάθειας και της βίας στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.
Οι πιο πρόσφατες δηλώσεις του Τραμπ αναδεικνύουν αυτή την κεντρική αντίφαση στην πολιτική του έναντι της Ρωσίας.
Άραγε, η συνεργασία με τη Μόσχα μειώνει τον γεωπολιτικό κίνδυνο ή τον διευκολύνει;
Πηγή: in.gr
