Moody’s: Τα δύο σενάρια του πολέμου στη Μέση Ανατολή – Πώς θα επηρεαστεί η Ελλάδα

Τις πιέσεις σε πληθωρισμό και ΑΕΠ από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή επιχειρεί να αξιολογήσει ο οίκος αξιολόγησης Moody’s, εστιάζοντας και αυτός με τη σειρά του στη διάρκεια της σύγκρουσης.

Όπως εξηγεί η Moody’s, ένα παρατεταμένο σοκ στις τιμές ενέργειας, ως αποτέλεσμα κλιμάκωσης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, θα μπορούσε να επιβαρύνει σημαντικά την οικονομική ανάπτυξη και τα δημόσια οικονομικά των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς ωστόσο να προκαλεί εκτεταμένες επιπτώσεις στην πιστοληπτική τους αξιολόγηση.

Στο βασικό της σενάριο, η Moody’s εκτιμά ότι η σύγκρουση θα είναι σχετικά βραχύβια, με διάρκεια λίγων εβδομάδων. Σε αυτή την περίπτωση, η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ και η παγκόσμια προσφορά ενέργειας αναμένεται να αποκατασταθούν πλήρως. Οι τιμές του πετρελαίου Brent προβλέπεται να κινηθούν κατά μέσο όρο μεταξύ 70 και 80 δολαρίων ανά βαρέλι το 2026, χωρίς ουσιαστική επίπτωση στα πιστοληπτικά προφίλ των χωρών της ΕΕ.

Η Moody’s εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 2,2% την περίοδο 2026-2027, ενώ η πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ θα φτάσει περίπου το 1,6%.

Η αύξηση των αμυντικών δαπανών αναμένεται να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα και να ενισχύσει την ασφάλεια στην περιοχή, αν και θα ασκήσει πρόσθετες πιέσεις στα δημόσια οικονομικά. Το συνολικό δημόσιο χρέος των κρατών της ΕΕ εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κοντά στο 85% του ΑΕΠ το 2027, από 82,5% το 2025.

Το αρνητικό σενάριο

Σε ένα δυσμενές σενάριο, όπου η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παρατείνεται ή υπάρξει παρατεταμένος αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ ή σοβαρές ζημιές σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, οι τιμές ενέργειας θα μπορούσαν να εκτιναχθούν σημαντικά. Αυτό θα είχε ισχυρότερη αρνητική επίδραση στην ανάπτυξη και θα ενίσχυε τον πληθωρισμό στις χώρες της ΕΕ.

Η Moody’s επισημαίνει ότι ένα τέτοιο σοκ θα επηρέαζε την Ευρώπη σε μια περίοδο ήδη ασθενικής οικονομικής ανάκαμψης και αυξανόμενων δημοσιονομικών πιέσεων, ενισχύοντας την αρνητική προοπτική για τα κρατικά πιστωτικά θεμελιώδη της περιοχής.

Παρά ταύτα, οι συνολικές επιπτώσεις στην πιστοληπτική ικανότητα των ευρωπαϊκών χωρών εκτιμάται ότι θα παραμείνουν περιορισμένες. Οι μεγαλύτερες πιέσεις αναμένονται σε χώρες με ήδη επιβαρυμένους κρατικούς ισολογισμούς και περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, όπως η Φινλανδία, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία. Παράλληλα, ειδικοί παράγοντες θα επηρεάσουν χώρες όπως η Κύπρος, λόγω της υψηλής εξάρτησής της από το εμπόριο αγαθών και της γεωγραφικής της εγγύτητας με τη ζώνη της σύγκρουσης.

Η επίδραση στην Ελλάδα

Αν και η ανάλυση της Moody’s δεν αφορά επιμέρους χώρες ξεχωριστά, στον πίνακα για τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών εντάσεων στον πληθωρισμό, διαφαίνεται και η πορεία του πληθωρισμού στην Ελλάδα υπό τα δύο σενάρια. Στο βασικό σενάριο ο πληθωρισμός θα κινηθεί κοντά στο 2,5%, ενώ στο αρνητικό σενάριο θα προσεγγίσει το 4%.

Στο μέτωπο του ΑΕΠ της Ελλάδας, δηλαδή της ανάπτυξης, στο βασικό σενάριο η ανάπτυξη το 2026-27 θα κινηθεί λίγο πάνω από το 2%, ενώ στο δυσμενές θα υποχωρήσει ο ρυθμός κάτω από 1,5%.

Άνοδος πετρελαίου, αλλά κάτω από τα επίπεδα του 2022

Όπως υπενθυμίζει η Moody’s, οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί σημαντικά από την έναρξη της σύγκρουσης, ωστόσο παραμένουν χαμηλότερες από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί μετά την έναρξη του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας το 2022.

Στο δυσμενές σενάριο, οι τιμές πετρελαίου θα μπορούσαν να ξεπεράσουν σημαντικά τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, με μέσο όρο στα 100 δολάρια για τα έτη 2026 και 2027.

Πληθωρισμός, ανάπτυξη και δημοσιονομικά υπό πίεση

Η αύξηση των τιμών ενέργειας αποτελεί τον βασικό μηχανισμό μετάδοσης του σοκ στις οικονομίες της ΕΕ. Η Moody’s εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα αυξηθεί κατά περίπου 1,3 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας στο 3,5% την περίοδο 2026-2027.

Παράλληλα, η ανάπτυξη του ΑΕΠ αναμένεται να επιβραδυνθεί κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες, στο 0,7% ετησίως κατά μέσο όρο. Οι επιπτώσεις διαφοροποιούνται ανά χώρα, ανάλογα με τη δομή της οικονομίας και το βάρος της ενέργειας στο καλάθι κατανάλωσης.

Η επιδείνωση των μακροοικονομικών συνθηκών θα διευρύνει τα δημοσιονομικά ελλείμματα και θα αυξήσει το δημόσιο χρέος κατά περίπου 1 ποσοστιαία μονάδα επιπλέον, φτάνοντας σχεδόν το 86% του ΑΕΠ έως το 2027. Πιθανές πρόσθετες δημοσιονομικές παρεμβάσεις για τη στήριξη της οικονομίας θα μπορούσαν να επιδεινώσουν περαιτέρω τα ελλείμματα.

Ποιες χώρες επηρεάζονται περισσότερο

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Moody’s, οι μεγαλύτερες επιπτώσεις στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη θα καταγραφούν στη Λετονία, τη Σλοβακία, την Πολωνία, την Εσθονία και την Ιταλία. Σε αυτές τις χώρες, η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί κατά περισσότερο από μία ποσοστιαία μονάδα ετησίως την περίοδο 2026-2027, ενώ η Σλοβακία και η Ιταλία ενδέχεται να εισέλθουν σε ύφεση.

Παράλληλα, το δημόσιο χρέος στις ίδιες χώρες εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά περισσότερο από μία ποσοστιαία μονάδα στο ίδιο χρονικό διάστημα.