Τεχνητή νοημοσύνη: Υποχρεωτική εισφορά για την αποζημίωση των δημιουργών

Το δωρεάν πέθανε και στην τεχνητή νοημοσύνη. Αυτό υποστηρίζει ο επικεφαλής μιας νεοσύστατης γαλλικής εταιρείας ΑΙ, ο οποίος θεωρεί ότι πρέπει να επιβληθεί μια υποχρεωτική εισφορά στις εταιρείες του κλάδου προκειμένου να χρηματοδοτηθεί ένα «ευρωπαϊκό πρόγραμμα στήριξης της πολιτιστικής δημιουργίας».

Ο μάνατζερ είναι ο Αρτίρ Μενς, επικεφαλής της περίφημης Mistral AI – πρόκειται για το καμάρι των νεοφυών επιχειρήσεων τεχνητής νοημοσύνης της Γαλλίας. Σε άρθρο του που δημοσίευσαν την περασμένη Παρασκευή οι «Financial Times» ο Μενς υποστήριξε την ανάγκη να επιβληθεί μια «υποχρεωτική συνεισφορά βάσει εσόδων» για τους παρόχους μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη.

Με τα έσοδα από την εισφορά αυτή ο νεαρός επιχειρηματίας (είναι μόλις 34 ετών) προτείνει να δημιουργηθεί ένα ευρωπαΪκό Ταμείο που θα είναι αφιερωμένο στην «επένδυση στη δημιουργία» και στην «υποστήριξη του πολιτιστικού τομέα» στην ΕΕ.

Αυτή η πρόταση «αποτελεί ένα πρώτο βήμα για να ξεκινήσει μια δημόσια συζήτηση στην ΕΕ με τους κατόχους δικαιωμάτων ανάπτυξης μοντέλων ΑΙ», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) η Οντρέ Ερμπλέν-Στουπ, αντιπρόεδρος και υπεύθυνη για τις σχέσεις επικοινωνίας της Mistral. Η Γαλλίδα μάνατζερ διευκρίνισε ότι η συνεισφορά που πρότεινε ο Μενς θα μπορούσε να κυμαίνεται από το 1% έως το 5% του ετήσιου τζίρου των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης.

«Δίκαιος ανταγωνισμός»

Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες οι μεγάλες εταιρείες του τομέα χρησιμοποιούν δεδομένα που είναι διαθέσιμα στο Διαδίκτυο, όπως είναι το περιεχόμενο εφημερίδων και εκδοτικών επιχειρήσεων ή διάφορα έργα πολιτισμού, για την εκπαίδευση μοντέλων γενετικής ΑΙ μεγάλης κλίμακας αποτελούν αντικείμενο έντονης συζήτησης και δικαστικών διαφορών στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, παρατηρεί το AFP. Οι διαφορές έχουν να κάνουν βέβαια με την κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και γενικότερα με θέματα ανταγωνισμού. Με την πρόταση Μενς η αδιαφάνεια και η ασυδοσία, τουλάχιστον στην Ευρώπη, πιθανόν να τερματιστούν.

«Θα έχουμε τη δυνατότητα να εκπαιδεύσουμε τα μοντέλα μας στην Ευρώπη στον ελεύθερα προσβάσιμο ιστό και κυρίως θα έχουμε τη νομική ασφάλεια για να το κάνουμε», υποστήριξε η Οντρέ Ερμπλέν-Στουπ, προσθέτοντας ότι η προτεινόμενη εισφορά «δεν θα αντικαταστήσει τις υπάρχουσες ούτε θα αποτρέψει μελλοντικές συμβάσεις μεταξύ προμηθευτών μοντέλων και κατόχων δεδομένων».

Στο άρθρο του στους «FT» ο Αρτίρ Μενς ζητεί εξάλλου η εισφορά «να ισχύει εξίσου και με τους ίδιους όρους για προμηθευτές που εδρεύουν και εκτός ΕΕ». Αυτό, κατά το Γάλλο μάνατζερ, πρέπει να γίνει ώστε να διασφαλιστούν «δίκαιοι όροι ανταγωνισμού στην ευρωπαϊκή αγορά από ξένες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης που δραστηριοποιούνται στην επικράτειά μας».

Θολό τοπίο

Οι μεγαλύτεροι Αμερικανοί και Κινέζοι ανταγωνιστές των ευρωπαϊκών εταιρειών ΑΙ, όπως είναι οι αμερικανικές εταιρείες OpenAI και Anthropic ή η κινεζική DeepSeek, “επωφελούνται από το ισχύον εξαιρετικά χαλαρό ρυθμιστικό πλαίσιο των Ευρωπαίων σε ό,τι αφορά τα ζητήματα πνευματικών δικαιωμάτων», υπογράμμισε η Ερμπλέν-Στουπ.

Η μάνατζερ υπενθύμισε πάντως ότι η ΕΕ έχει εγκρίνει από το 2024 ρύθμιση για την τεχνητή νοημοσύνη που υποχρεώνει τις εταιρείες του κλάδου να σέβονται τους νόμους περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Ωστόσο, το πεδίο εφαρμογής αυτής της αρχής και η εφαρμογή της στη διαχείριση δεδομένων και στη χρήση των δεδομένων αυτών για την εκπαίδευση των συστημάτων παραγωγικής ΑΙ παραμένουν πεδία αβέβαια και θολά.

Ελέγχεται και η Mistral

Το AFP σημειώνει ότι και η εταιρεία του Αρτίρ Μενς, η Mistral, μόλις τον περασμένο μήνα βρέθηκε κατηγορούμενη από το δίκτυο μέσων ενημέρωσης Mediapart ότι χρησιμοποίησε έργα που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα, όπως ο πρόσφατος «Χάρι Πότερ» της εν ζωή συγγραφέως Τζέι Κέι Ρόουλινγκ ή ο «Μικρός Πρίγκιπας» του Αντουάν ντε Σεν Εξιπερί, για να εκπαιδεύσει το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης της.

Η Mistral υποστήριξε ότι μέρος του περιεχομένου που αναφέρθηκε από τη Mediapart και αφορά πασίγνωστα πνευματικά δημιουργήματα «ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές και αναπαράχθηκε πολλές φορές στο Διαδίκτυο, καθιστώντας τεχνικά πολύ δύσκολη κάθε προσπάθεια να παρακαμφθεί». Η Mistral έχει χρηματιστηριακή αξία 11,7 δισ. ευρώ θεωρείται ότι είναι ο «ευρωπαϊκός πρωταθλητής» στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης.