Εκκληση για την αναμόρφωση του παγκόσμιου εμπορικου συστήματος απήυθυνε η επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) Νγκόζι Οκόντζο Ιουεάλα στην έναρξη της 14ης υπουργικής διάσκεψης του Οργανισμού στη Γιαουντέ του Καμερούν.
«Η παγκόσμια τάξη και το πολυμερές σύστημα που γνωρίζαμε έχουν αλλάξει ανεπιστρεπτί. Δεν θα τα ξαναπάρουμε πίσω… Πρέπει να κοιτάξουμε προς το μέλλον», δήλωσε η Γενική Διευθύντρια του ΠΟΕ που έσπευσε να τονίσει ότι το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα αντιμετωπίζει σημαντική αβεβαιότητα λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και του αντίκτυπου των αμερικανικών δασμών σε χώρες σε όλο τον κόσμο.
Οι αλλαγές στον ΠΟΕ
Η Οκόντζο Ιουεάλα παρουσίασε μια λίστα προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο ΠΟΕ, συμπεριλαμβανομένης της παράλυσης του οργάνου επίλυσης διαφορών του ΠΟΕ και της διαφάνειας στην κοινοποίηση της χρήσης επιδοτήσεων.
Μόνο 64 μέλη είχαν υποβάλει κοινοποιήσεις επιδοτήσεων στον ΠΟΕ για το 2025, πράγμα που σημαίνει ότι 102 δεν το είχαν κάνει, δήλωσε η Okonjo-Iweala.
«Η έλλειψη διαφάνειας οδηγεί σε έλλειψη εμπιστοσύνης, και αυτό γεννά υποψίες για αδικία και αντιανταγωνιστικές συμπεριφορές», είπε στους εκπροσώπους.
Η αντι-Τραμπ συμμαχία
H αναταραχή στο παγκόσμιο εμπόριο που προκάλεσε η επιβολή των αμερικανικών δασμών έχει αλλάξει σημαντικά τις συνθήκες. Σε ορισμένες περιπτώσεις οδήγησε στην κατάρρευση των εμπορικών σχέσεων αλλά και στην αντιπαράθεση αναμεσα σε στενούς εμπορικους εταίρους των Ηνωμενων Πολιτειών.
Οι εξελίξεις αυτές έχουν οδηγήσει στη δημιουργία μιας άτυπης συμμαχίας 44 κρατών, στην οποία συμμετέχουν οι χώρες της Ευρωπαικής Ενωσης και κράτη της περιοχής του Ινδο-Ειρηνικού με διακύβευμα τη διάσωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Είναι κοινή η αντίληψη ότι οι δασμοί του Λευκού Οίκου παραβιάζουν ανοιχτά τους κανόνες, βλάπτοντας το παγκόσμιο εμπόριο.
Πριν από έξι χρόνια, ο Τραμπ παρέλυσε το δικαστήριο επίλυσης διαφορών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Τώρα, η κυβέρνησή του ασκεί πίεση στα μέλη να αλλάξουν τις βασικές αρχές του ΠΟΕ για να υιοθετήσουν σκληρή στάση απέναντι στην Κίνα.
Η Γενική Διευθύντρια του ΠΟΕ Νγκόζι Οκόντζο Ιουεάλα
«Πιστεύω ότι ο Καναδάς έχει προσθέσει λίγη δυναμική σε αυτή τη συζήτηση μετά την ομιλία του Μαρκ Κάρνι [στο Φόρουμ του Νταβός]», δήλωσε ο υπουργός Εμπορίου του Ηνωμένου Βασιλείου Κρις Μπράιαντ στο POLITICO πριν από την 14η υπουργική Διάσκεψη (MC14) του ΠΟΕ.
Τον περασμένο μήνα, ο Κάρνεϊ προσφέρθηκε να «χτίσει μια γέφυρα» μεταξύ της ΕΕ και του ταχέως αναπτυσσόμενου μπλοκ του Ινδο-Ειρηνικού — το οποίο περιλαμβάνει τον Καναδά, την Ιαπωνία, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, το Περού, τη Χιλή, το Μεξικό, το Μπρουνέι, τη Σιγκαπούρη, το Βιετνάμ, τη Μαλαισία και, πιο πρόσφατα, το Ηνωμένο Βασίλειο — με τη μορφή μιας νέας εμπορικής συμφωνίας κατά του Τραμπ, η οποία στοχεύει επίσης στη μεταρρύθμιση του ΠΟΕ.
Δασμοί και ηλεκτρονικό εμπόριο
Μεταξύ άλλων διαφωνιών, στον ΠΟΕ, ο οποίος λειτουργεί με βάση την ομοφωνία, τα 166 μέλη του βρίσκονται σε αντιπαράθεση ως προς το αν το ηλεκτρονικό εμπόριο και το ψηφιακό εμπόριο — συμπεριλαμβανομένου του λογισμικού, των υπηρεσιών cloud, καθώς και της ροής μουσικής και ταινιών — πρέπει να απαλλαγούν μόνιμα από δασμούς.
Στο περιθώριο της τετραήμερης συνάντησης στην πρωτεύουσα του Καμερούν, Γιαουντέ, η ΕΕ και ο συνασπισμός των 12 χωρών του CPTPP, οι οποίοι μαζί αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τρίτο της παγκόσμιας οικονομίας, θα καταρτίσουν την Παρασκευή ένα σχέδιο για να κρατήσουν τον ΠΟΕ σε τροχιά, αναφέρει το Politico.
Ή, αν δεν μπορεί να σωθεί, να «οικοδομήσουν μια νέα τάξη», όπως προέτρεψε ο Κάρνι στην ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ.
Η θέση των ΗΠΑ
Η εμπορική πολιτική των ΗΠΑ αποτελεί «διορθωτική απάντηση» στους ανισόρροπους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, δήλωσε ο Εκπρόσωπος Εμπορίου των ΗΠΑ Τζέιμισον Γκριρ κατά την έναρξη της υπουργικής διάσκεψης του ΠΟΕ την Πέμπτη.
«Είναι μια απάντηση στην αποτυχία των πολυμερών θεσμών και διαπραγματεύσεων να επιτύχουν δικαιοσύνη όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά και ισότιμους όρους ανταγωνισμού», πρόσθεσε.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε σε βιντεοσκοπημένο μηνυμα ότι το καθσετώς στον ΠΟΕ «έχει καταστεί οικονομικά μη λειτουργικό και πολιτικά απαράδεκτο».
