Παρότι η Ιαπωνία αντλεί από τα τεράστια αποθέματά της σε πετρέλαιο, το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ πυροδοτεί ανησυχίες για μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες ελλείψεις και αύξηση των τιμών σε όλα τα προϊόντα, από τη βενζίνη στα βενζινάδικα μέχρι τα πλαστικά παιχνίδια που πωλούνται στα καταστήματα των 100 γιεν- όπως αποκαλούνται τα πολύ φτηνά ψιλικατζίδικα.
Αν και η κυβέρνηση έσπευσε να διαβεβαιώσει το κοινό ότι η συνολική προσφορά αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή πλαστικών είναι επαρκής προς το παρόν, ενδέχεται να χρειαστούν μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και πετρελαίου ήδη από τον επόμενο μήνα, εάν δεν έχουν ξαναρχίσει οι εισαγωγές πετρελαίου από το στενό και τα εγχώρια αποθέματα —που επαρκούν για να καλύψουν περίπου οκτώ μήνες της κατανάλωσης της χώρας— εξαντληθούν περαιτέρω.
«Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε την τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά την προσφορά και τη ζήτηση βασικών αγαθών και τις τιμές τους, και θα ανταποκριθούμε με ευελιξία και δεν θα αποκλείσουμε καμία πιθανότητα», δήλωσε την Πέμπτη η πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικής ερώτησης σχετικά με την πιθανή αναζήτηση της συνεργασίας του κοινού για την εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας και τη μείωση της κατανάλωσης.
Εν τω μεταξύ, η εύρεση προμηθευτών εκτός Μέσης Ανατολής για την ταχεία αποστολή πετρελαίου έχει γίνει δύσκολη. Αυτό συμβαίνει επειδή, ενώ χώρες όπως οι ΗΠΑ μπορούν να εξάγουν πετρέλαιο, η εγχώρια υποδομή διύλισης πετρελαίου της Ιαπωνίας θα μπορούσε να δυσκολευτεί να μετατρέψει το ακατέργαστο προϊόν σε προϊόντα πετρελαίου γρήγορα και φθηνά.
Η Ιαπωνία δεν μπορεί να διυλίσει κάποιες ποιότητες αργού
«Το αργό πετρέλαιο διατίθεται σε μια ποικιλία μορφών, που κυμαίνονται από παχύρρευστες, ασφάλτινες ουσίες έως πολύ ελαφρούς, ρευστούς τύπους. Τα ιαπωνικά διυλιστήρια έχουν σχεδιαστεί ειδικά για την επεξεργασία αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή», δήλωσε στην JT ο Γκο Ματσούο, επικεφαλής του Ινστιτούτου Έρευνας Ενεργειακής Οικονομίας και Κοινωνίας, κατά τη διάρκεια κατάθεσης στην Άνω Βουλή στις 24 Μαρτίου.
Το πετρέλαιο αυτό, το οποίο αντιπροσωπεύει το 94% των συνολικών εισαγωγών — εκ των οποίων το 93% διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ — είναι επίσης φθηνότερο σε σύγκριση με το αμερικανικό αργό πετρέλαιο. Αν και η Ιαπωνία θα πρέπει να διατηρήσει ανοιχτές τις επιλογές της όσον αφορά άλλους προμηθευτές, η επεξεργασία του αμερικανικού πετρελαίου ενδέχεται να αποδειχθεί πιο δαπανηρή από εκείνη του πετρελαίου της Μέσης Ανατολής, λόγω των διαφορετικών χαρακτηριστικών του και της πιθανότητας να χρειαστεί η τροποποίηση των διυλιστηρίων για να μπορούν να επεξεργάζονται το αμερικανικό πετρέλαιο, ανέφερε ο Ματσούο.
Σε αντίθεση με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΙΕΑ), η ιαπωνική κυβέρνηση δεν έχει ακόμη παροτρύνει τους καταναλωτές να περιορίσουν την κατανάλωση.
Ο IEA έχει προειδοποιήσει για τη σοβαρότητα της απειλής, συγκρίνοντάς την με τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970. Η βασική διαφορά μεταξύ τότε και τώρα είναι ότι, ενώ οι προηγούμενες πετρελαϊκές κρίσεις συνεπάγονταν μειώσεις στην παραγωγή και την προσφορά πετρελαίου, δεν υπήρξαν σημαντικές διαταραχές στη διανομή.
Στις 18 Μαρτίου, ο οργανισμός ανέφερε 10 πολιτικές που θα πρέπει να εφαρμόσουν οι προηγμένες οικονομίες για τη διατήρηση των αποθεμάτων. Αυτές περιλαμβάνουν τη μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους κατά τουλάχιστον 10 χιλιόμετρα την ώρα, την ενθάρρυνση της τηλεργασίας για έως και τρεις ημέρες την εβδομάδα, την αποφυγή των επαγγελματικών αεροπορικών ταξιδιών όπου είναι δυνατόν, την καθιέρωση της Κυριακής ως ημέρας χωρίς αυτοκίνητα, ενώ παράλληλα ενθαρρύνει τη χρήση τρένων αντί αεροπλάνων όπου είναι δυνατόν.
Η έκθεση ενθαρρύνει επίσης το περπάτημα, την ποδηλασία, την πιο αποτελεσματική χρήση φορτηγών για μεταφορές και την ενίσχυση της χρήσης ηλεκτρικών οχημάτων. Η άμεση εφαρμογή των παραπάνω θα μπορούσε να μειώσει την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου κατά 2,7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τους επόμενους τέσσερις μήνες, εκτιμά ο IEA.
Η Ιαπωνία άρχισε να απελευθερώνει ορισμένα από τα αποθέματά της πετρελαίου τον περασμένο μήνα. Μέχρι την Παρασκευή, είχε περίπου 230 ημέρες, σε αποθηκευμένο πετρέλαιο.
Τέσσερεις μήνες καιρό
«Εάν η τρέχουσα κατάσταση συνεχιστεί για περισσότερο από τέσσερις μήνες, σχεδόν σίγουρα δεν θα έχουμε άλλη επιλογή από το να προχωρήσουμε στον περιορισμό της κατανάλωσης. Αναμένω ότι οι κυβερνητικές πολιτικές θα εφαρμοστούν αρχικά σύμφωνα με το σχέδιο 10 σημείων του IEA», δήλωσε στους Japan Times ο Μασατόσι Κότζιμα, καθηγητής και ειδικός στη διανομή πετρελαίου στο Πανεπιστήμιο Momoyama Gakuin.
Ενώ οι πιθανές ελλείψεις πετρελαίου έχουν οδηγήσει την Japan Airlines (JAL) και την All Nippon Airways (ANA) να ανακοινώσουν νέες επιβαρύνσεις καυσίμων για διεθνείς πτήσεις από τον Ιούνιο, τα καθημερινά οικιακά είδη θα μπορούσαν επίσης να υποστούν αυξήσεις τιμών.
Η νάφθα είναι ένα υγρό υδρογονάνθρακα που επεξεργάζεται από αργό πετρέλαιο. Χρησιμοποιείται για την παραγωγή χημικών ουσιών όπως το βουταδιένιο, το αιθυλένιο και το προπυλένιο, τα οποία χρησιμοποιούνται για την κατασκευή διαλυτών, καυσίμων, πλαστικών και προϊόντων από καουτσούκ, μεταξύ άλλων.
Μια έλλειψη νάφθας θα δημιουργούσε κυματισμούς στις αλυσίδες εφοδιασμού, επηρεάζοντας άμεσα τα μαζικά παραγόμενα προϊόντα. Εάν δεν είναι δυνατή η εύκολη εξασφάλιση επαρκών ν πρώτων υλών, ο τομέας του λιανικού εμπορίου θα μπορούσε να αντιμετωπίσει σοβαρές επιπτώσεις.
«Τα πρώτα είδη που θα επηρεαστούν από την απότομη αύξηση των τιμών θα είναι πράγματα όπως οι πάνες μιας χρήσης, τα προϊόντα υγιεινής, τα εμφιαλωμένα ποτά, τα απορρυπαντικά και τα πλαστικά υλικά συσκευασίας», δήλωσε ο Κότζιμα.
«Τα καταστήματα των 100 γιεν στην Ιαπωνία ενδέχεται να συνεχίσουν να λειτουργούν και να διατηρήσουν το τρέχον όνομά τους. Αλλά η τιμολογιακή τους δομή θα μπορούσε να αλλάξει, με τις τιμές να εμπίπτουν σε περίπου τρεις κατηγορίες: 200 γιεν, 150 γιεν και 100 γιεν».
