Δεν φαίνεται να αποδίδει καρπούς η αντιαμερικανική εκστρατεία που ανέλαβε ο Εμανουέλ Μακρόν στην Άπω Ανατολή. Στο Τόκιο και στη Σεούλ, ο γάλλος πρόεδρος επέκρινε επανειλημμένα την ασυνέπεια και τις παλινωδίες της Ουάσιγκτον. Ανέλυσε διεξοδικά στους συνομιλητές του τις γεωπολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις που έχει η αμφισβήτηση της διεθνούς τάξης πραγμάτων και των υπερεθνικών θεσμών από τον Ντόναλντ Τραμπ. Κάλεσε τους ηγέτες της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας να τολμήσουν να αντιταχθούν στην ξεστρατισμένη υπερδύναμη. Αλλά δεν βρήκε ευήκοα ώτα.
Ούτε στην ιαπωνική πρωτεύουσα, που επισκέφθηκε στα μέσα της περασμένης εβδομάδας, ούτε στην κορεατική πρωτεύουσα στην οποία μετέβη την Παρασκευή (Μεγάλη Παρασκευή για τους Καθολικούς) κατάφερε ο Μακρόν να πείσει τους συνομιλητές του να ακολουθήσουν μια στρατηγική μεγαλύτερης αυτονομίας και να πάρουν αποστάσεις από την παγκόσμια αμερικανική κυριαρχία. Τόσο η νεοφιλελεύθερη πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι όσο και ο κεντροαριστερός πρόεδρος της Νότιας Κορέας, Λι Τζάε-μιουνγκ, απέρριψαν κάθε ιδέα να αποκλίνουν από τη γραμμή πίστης και πολιτικής αφοσίωσης που ακολουθούν μεταπολεμικά οι χώρες τους έναντι των ΗΠΑ.
Κι αν η Τακαΐτσι θα μπορούσε να πει κανείς ότι ήταν ακόμα επηρεασμένη από το σοκ των πρόσφατων επαφών της με τον Τραμπ στο Λευκό Οίκο («δεν προειδοποιήσαμε προτού χτυπήσουμε το Ιράν, αλλά ούτε οι Ιάπωνες είχαν προειδοποιήσει στο Περλ Χάρμπορ», είπε ενώπιόν της στους δημοσιογράφους), είναι χαρακτηριστική η επιφυλακτική και προσεκτική γλώσσα που χρησιμοποίησε ο Λι για να μην στεναχωρήσει τους Αμερικανούς και Ισραηλινούς φίλους του.
Ο Νοτιοκορεάτης πρόεδρος ενώ εξήγησε ότι συμφώνησε να απαντήσει η χώρα του «από κοινού με τη Γαλλία στην οικονομική και ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή», ενώ υποσχέθηκε ότι θα εργαστεί «για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ», απέφυγε επιμελώς να αναφερθεί στο πώς ξεκίνησε ο πόλεμος – και σ’ αυτούς που τον ξεκίνησαν. Και ενώ ο Μακρόν απαριθμούσε ενώπιόν του τους λάθος χειρισμούς Τραμπ που διέλυσαν τις αγορές, ο Λι παρέμενε ανέκφραστος και σιωπηλός. Σημειωτέον ότι ο δείκτης Kospi του Χρηματιστηρίου της Σεούλ έχει υποχωρήσει περίπου κατά 15% μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν.
«Όχι στην υποτέλεια σε ΗΠΑ και Κίνα»
Στη Σεούλ ο Εμανουέλ Μακρόν προώθησε την ιδέα του για έναν «συνασπισμό ανεξάρτητων εθνών», όπως μεταδίδει ο ειδικός απεσταλμένος της «Les Echos» στην κορεατική πρωτεύουσα. Ενώπιον του προέδρου Λι, φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Γιονσέι και στη συνέχεια ενώπιον κορυφαίων Κορεατών επιχειρηματιών, ο Γάλλος πρόεδρος μίλησε για την ανάγκη να δημιουργηθεί μια «άτυπη ένωση Δημοκρατιών που θα αρνούνταν να εξαρτώνται οικονομικά, πολιτικά ή τεχνολογικά από οποιαδήποτε από τις δύο υπερδυνάμεις, την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Ο Μακρόν υποστήριξε ότι «έθνη όπως η Γαλλία, η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία, η Ινδία, ο Καναδάς και η Βραζιλία θα ωφελούνταν από την οικοδόμηση μιας συνεργασίας σε τομείς όπως η ασφάλεια, η Τεχνητή Νοημοσύνη, το διάστημα, η ενέργεια και η βιοτεχνολογία για να ξεφύγουν από τις ηγεμονικές φιλοδοξίες του Πεκίνου και της Ουάσινγκτον, οι οποίες επιδιώκουν να επιβάλουν τα πρότυπα και τα προϊόντα τους, αγνοώντας τους κανόνες που έχουν διατηρήσει την παγκόσμια τάξη από το 1945 και εντεύθεν».
Ο Γάλλος πρόεδρος κατήγγειλε τις αυξήσεις στους αμερικανικούς δασμούς και την επιθυμία της Ουάσινγκτον να επεκτείνει την εφαρμογή της αμερικανικής νομοθεσίας εκτός της αμερικανικής επικράτειας. Ταυτόχρονα κατήγγειλε και τις «προσπάθειες του Πεκίνου να ελέγξει όλες τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να κατακλύσει τις ξένες αγορές με κινεζικά προϊόντα μέσω επιδοτήσεων στις εγχώριες επιχειρήσεις».
«Δεν θέλουμε να είμαστε υποτελείς αυτών των δύο δυνάμεων», διακήρυξε ο Γάλλος πρόεδρος.
Το Κουτί της Πανδώρας
O Εμανουέλ Μακρόν κατηγόρησε για άλλη μια φορά ονομαστικά τον Ντόναλντ Τραμπ ότι «τροφοδοτεί τη νέα παγκόσμια αταξία» καταπατώντας το διεθνές δίκαιο και τους πολυμερείς θεσμούς. «Όταν λες ότι δεν σου αρέσει το άλφα ή το βήτα καθεστώς, όταν επεμβαίνεις και το βομβαρδίζεις, ανοίγεις το Κουτί της Πανδώρας», είπε ο Γάλλος πρόεδρος προσπερνώντας τις ανάλογες αποικιοκρατικές πολιτικές που ακολουθεί συστηματικά και η δική του χώρα.
Ο Μακρόν θύμισε τις «αποτυχίες των αμερικανικών επεμβάσεων στο Ιράκ, το Αφγανιστάν και τη Λιβύη», για να αναρωτηθεί εν τέλει «γιατί να μην αρχίσουν και άλλα έθνη να κάνουν το ίδιο πράγμα». Να αρχίσουν να επεμβαίνουν σε ξένες χώρες δηλαδή – παραβλέποντας, ας πούμε, την στρατιωτική επέμβαση της χώρας του κατά της Λιβύης για την ανατροπή του καθεστώτος Καντάφι το 2011.
Στο κενό η προσπάθεια
«Οι Αμερικανοί φίλοι μας μου δίνουν πλεονεκτήματα και αυτά τα πλεονεκτήματα χρησιμοποιώ», δήλωσε με ένα πονηρό χαμόγελο ο Εμανουέλ Μακρόν απευθυνόμενος σε μια ομάδα μάνατζερ κορεατικών επιχειρηματικών ομίλων στη Σεούλ. «Εμείς στη Γαλλία είμαστε προβλέψιμοι», πρόσθεσε ο πρόεδρος προκαλώντας κάποια χειροκροτήματα από το ακροατήριο, σύμφωνα με την ανταπόκριση του απεσταλμένου της «Les Echos».
«Οι κορεατικές εταιρείες που υποφέρουν από τις κινεζικές και τις αμερικανικές πιέσεις μπορεί να εκτιμούν την ωδή του Μακρόν στη χειραφέτηση, αλλά για τους πολιτικούς ηγέτες της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας μοιάζει αδιανόητη και η παραμικρή αμφισβήτηση των δύο σύγχρονων γεω-οικονομικών γιγάντων», γράφει ο Γιαν Ρουσό, εννοώντας βέβαια τις ΗΠΑ και την Κίνα.
«Ο Εμανουέλ Μακρόν είναι ένας από τους λίγους που μπορούν να μιλήσουν τόσο ελεύθερα. Η δική μας σχέση με τις ΗΠΑ είναι πολύ διαφορετική. Αν είχαν και οι δικοί μας ηγέτες ανάλογη συμπεριφορά απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, θα έπρεπε να αντιμετωπίσουμε αμέσως τις συνέπειες», δήλωσε στο Γάλλο ρεπόρτερ ο επικεφαλής μιας μικρομεσαίας νοτιοκορεατικής επιχείρησης.
«Παρά τις μεγάλες αμυντικές επιχειρήσεις που διαθέτει, η Νότια Κορέα παραμένει μια από τις πλέον εξαρτώμενες από την αμυντική ομπρέλα των ΗΠΑ χώρες», γράφει ο Γιαν Ρουσό. Ο ρεπόρτερ εξηγεί ότι σχεδόν 28.000 Αμερικανοί στρατιώτες σταθμεύουν στη Νότια Κορέα, η οποία παραμένει υπό την πυρηνική ομπρέλα που έχει αναπτύξει η Ουάσινγκτον – η χώρα συνορεύει εξάλλου με την πυρηνική Βόρεια Κορέα.
«Η απειλή στο κατώφλι μας»
Αλλά και στην Ιαπωνία στις αμερικανικές βάσεις διαβιούν 50.000 Αμερικανοί στρατιώτες, αξιωματικοί και πολιτικό προσωπικό. «Η συμμαχία της χώρας με τις ΗΠΑ αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της εξωτερικής πολιτικής του Τόκιο», δήλωσε σύμβουλος της ιαπωνικής κυβέρνησης στον απεσταλμένο της «Les Echos», προσθέτοντας ότι «οι εκκλήσεις για αποστασιοποίηση από τις ΗΠΑ είναι πιο εύκολο να γίνουν από τις δυτικές χώρες, αφού αυτές βρίσκονται σε πολύ ασφαλέστερο περιβάλλον από το δικό μας».
Ο σύμβουλος εξήγησε ότι για χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα η απειλή επικεντρώνεται στις ηγεμονικές φιλοδοξίες της Κίνας, στη στρατιωτική ανάπτυξη της Βόρειας Κορέας και στην επιθετικότητα της Ρωσίας. «Εδώ, η απειλή είναι στο κατώφλι μας», είπε χαρακτηριστικά.
