Η άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης προκαλεί ανατροπές σε αρκετούς κλάδους της οικονομίας αλλά και στην αγορά εργασίας. Αρκετά νωρίς, προκάλεσε ανησυχίες για απώλειες θέσεων εργασίας στα γραφεία της Αμερικής. Το αν αυτό θα συμβεί είναι ένα μεγάλο ερώτημα, αλλά μια νέα έκθεση της Goldman Sachs που αναλύει προηγούμενες τεχνολογικές εξελίξεις προειδοποιεί ότι οι εργαζόμενοι που απολύονται λόγω της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες.
Η έκθεση, που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα, βασίζεται σε δεδομένα τεσσάρων δεκαετιών από ομοσπονδιακές πηγές και παρακολουθεί τη ζωή περισσότερων από 20.000 Αμερικανών που γεννήθηκαν μεταξύ της δεκαετίας του 1950 και του 1980. Σε σύγκριση με τους εργαζόμενους που έχασαν τις θέσεις τους σε πιο σταθερά επαγγέλματα, οι ερευνητές της Goldman ανέφεραν ότι οι εργαζόμενοι που απολύθηκαν από θέσεις που επηρεάστηκαν από τεχνολογικές αλλαγές —όπως τηλεφωνητές και δακτυλογράφοι— υπέστησαν οικονομικές επιπτώσεις τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.
«Η απώλεια θέσεων εργασίας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης (AI) θα μπορούσε να επιβαρύνει με μακροχρόνιο κόστος τους εργαζόμενους που πλήττονται, επιδεινώνοντας τα αποτελέσματα στην αγορά εργασίας για αρκετά χρόνια», έγραψαν οι συγγραφείς Πιερφραντσέσκο Μέι και Τζέσικα Ρίντελς.
Ευάλωτοι εργαζόμενοι
Τα στοιχεία που αξιοποιούν οι δυο συγγραφείς, δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι που χάνουν τη δουλειά τους σε τομείς που έχουν πληγεί από την αυτοματοποίηση χρειάζονται έναν μήνα περισσότερο για να βρουν νέα θέση εργασίας σε σύγκριση με τους εργαζόμενους που απολύονται από άλλους τομείς. Αυτοί οι εργαζόμενοι που είναι ευάλωτοι στην αυτοματοποίηση υφίστανται επίσης πραγματικές απώλειες εισοδήματος της τάξης του 3% μετά την εύρεση νέας εργασίας, ενώ οι ομόλογοί τους δεν υπέστησαν ουσιαστική επίπτωση.
Κατά τη δεκαετία που ακολούθησε την απώλεια της εργασίας τους σε έναν τομέα που υπέστη τεχνολογική αναστάτωση, οι συγγραφείς της Goldman διαπίστωσαν ότι οι εργαζόμενοι είδαν τα πραγματικά τους εισοδήματα να αυξάνονται κατά σχεδόν 10 ποσοστιαίες μονάδες λιγότερο από όσους δεν υπέστησαν ποτέ απώλεια εργασίας, και κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες λιγότερο από τους εργαζόμενους που απολύθηκαν σε άλλους κλάδους.
Ένας πιθανός λόγος, σύμφωνα με τους συγγραφείς, είναι ότι οι εργαζόμενοι που απολύονται λόγω της τεχνολογίας πλήττονται από «υποβάθμιση της επαγγελματικής τους κατάταξης», καθώς οι δεξιότητές τους χάνουν την αξία τους.
Υφεση και αγορά εργασίας
Οι οικονομικές υφέσεις επιτείνουν τις αρνητικές επιπτώσεις, επισημαίνει η Wall Street Journal. Οι εργαζόμενοι που χάνουν τη δουλειά τους σε επαγγέλματα που αυτοματοποιούνται κατά τη διάρκεια μιας ύφεσης τείνουν να αντιμετωπίζουν τρεις επιπλέον εβδομάδες ανεργίας και μεγαλύτερη πιθανότητα μετέπειτα ανεργίας, σύμφωνα με τη νέα έκθεση. Ωστόσο, οι συγγραφείς σημειώνουν ότι τα προγράμματα επανεκπαίδευσης εργαζομένων μπορούν να βοηθήσουν στην προστασία των ανέργων από απώλειες μισθών.
Δεν έχει ακόμη κριθεί αν η τεχνητή νοημοσύνη θα αποδειχθεί τόσο ανατρεπτική. Ορισμένοι οικονομολόγοι πιστεύουν ότι η τεχνολογία θα βελτιώσει την τύχη των εργαζομένων, συμπληρώνοντας τις δεξιότητές τους και επιτρέποντάς τους να εργάζονται πιο παραγωγικά. Πολλοί οικονομολόγοι πιστεύουν επίσης ότι, ακόμη και αν η τεχνητή νοημοσύνη προκαλέσει σημαντικές απώλειες θέσεων εργασίας, είναι πιθανό να τροφοδοτήσει άλλα είδη ανάπτυξης της απασχόλησης.
Μια πρόσφατη έρευνα σε 750 οικονομικούς διευθυντές στις ΗΠΑ δεν εντόπισε ουσιαστικά καμία αρνητική επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση πέρυσι, με τους περισσότερους να πιστεύουν ότι η τεχνολογία θα προκαλέσει μόνο μικρές μειώσεις στο συνολικό προσωπικό φέτος.
Μια άλλη ανάλυση των αγγελιών εργασίας στις ΗΠΑ από ερευνητές της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ δεν βρήκε καμία ένδειξη ότι οι αγγελίες εργασίας είχαν μειωθεί για βιομηχανίες ή εταιρείες που χρησιμοποιούν περισσότερο τεχνητή νοημοσύνη.
Απώλεια θέσεων απασχόλησης
Μια άλλη πρόσφατη έκθεση της Goldman υποδηλώνει μια πιο έντονη επίδραση: Εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη (AI) προκαλεί καθαρή μείωση περίπου 16.000 θέσεων εργασίας το μήνα στις ΗΠΑ, με έναν μη ποσοτικοποιημένο αριθμό αντισταθμιστικών προσλήψεων για την κατασκευή κέντρων δεδομένων, ή λόγω νέας ζήτησης για εργαζομένους που προκαλείται από την αύξηση της παραγωγικότητας ή των εισοδημάτων χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη.
Κατά την επόμενη δεκαετία, η ομάδα παγκόσμιας οικονομίας της Goldman έχει εκτιμήσει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια θέσεων εργασίας για το 6% έως 7% των εργαζομένων στις ΗΠΑ, αυξάνοντας παράλληλα το ποσοστό ανεργίας έως και κατά μισό εκατοστιαίο σημείο.
