Από τα μεγαλύτερα βάθη της Μαύρης Θάλασσας ο Ποσειδώνας υπόσχεται να αναγάγει τη Ρουμανία σε κορυφαία παραγωγό φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όλα αυτά μπορούν να συμβούν το 2027, υπό μία προϋπόθεση όμως: να μην αποφασίσει η Μόσχα να εκμεταλλευθεί την ευαλωτότητα του κοιτάσματος Neptun Deep για να εξαπολύσει επιθέσεις «υβριδικού πολέμου». Δεν είναι δα και δύσκολο, όπως φάνηκε με την ανατίναξη του αγωγού Nord Stream το Σεπτέμβριο του 2022, πιθανότατα από ομάδα Ουκρανών δυτών.
Το Κίεβο απορρίπτει τις αιτιάσεις. Χαρακτηρίζει «ανοησίες» τις υποθέσεις και κάνει λόγο για «ρωσική προπαγάνδα». Όμως το Βερολίνο ακόμα ερευνά το ζήτημα και έχει εκδώσει εντάλματα σύλληψης Ουκρανών στρατιωτικών, ενώ οι υπηρεσίες πληροφοριών της Ολλανδίας είχαν ήδη ενημερώσει τη CIA για πιθανό ουκρανικό σχέδιο σαμποτάζ στον αγωγό.
Ο απεσταλμένος της «Les Echos» στο Βουκουρέστι Γκιλέμ Μπερν μεταδίδει ότι «με το έργο φυσικού αερίου Neptun Deep στη Μαύρη Θάλασσα, η Ρουμανία είναι έτοιμη να γίνει ο κορυφαίος παραγωγός φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Ένα χρόνο μετά την δρομολόγηση του σχεδίου ωστόσο, «η προστασία του κοιτάσματος από πιθανές ρωσικές επιθέσεις είναι αμφίβολη».
Κορυφαία παραγωγός
«Η έναρξη της εξόρυξης φυσικού αερίου από το έργο Neptun Deep στη Μαύρη Θάλασσα, που έχει προγραμματιστεί για το 2027, θα εκτινάξει τη Ρουμανία στην κορυφή των Ευρωπαίων παραγωγών φυσικού αερίου, καθώς σταδιακά θα διπλασιάσει την ετήσια παραγωγή της χώρας», γράφει ο Γάλλος ρεπόρτερ.
Εδώ θα πρέπει να σημειώσει κανείς ότι τέσσερα χρόνια μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο ενεργειακός εφοδιασμός της Ευρώπης με φυσικό αέριο έχει αλλάξει άρδην. Πριν από το 2022 η ΕΕ κάλυπτε το 45% των αναγκών της σε φυσικό αέριο με εισαγωγές από τη Ρωσία μέσω αγωγών ή πλοίων. Το ποσοστό αυτό έχει πέσει στο 12%, καθώς η Ουγγαρία και η Σλοβακία αδιαφορούν για τις διεθνείς κυρώσεις κατά της Μόσχας και συνεχίζουν να εισάγουν απρόσκοπτα φθηνούς ρωσικούς υδρογονάνθρακες.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ενώ οι εισαγωγές φυσικού αερίου στην Ευρώπη από τη Μέση Ανατολή αντιπροσωπεύουν μόλις το 4% του συνόλου, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έγινε αφορμή να υπερδιπλασιαστούν μέσα σε λίγες μέρες οι τιμές, ενώ η πληρότητα των δεξαμενών αποθήκευσης του καυσίμου στην ΕΕ υπολογίζεται ότι έχει υποχωρήσει κάτω από το 30%.
Απομονωμένο και ευάλωτο
Το κοίτασμα Neptun Deep που διαχειρίζεται η ρουμανική Romgaz σε συνεργασία με την αυστρο-ρουμανική OMV Petrom – πρόκειται για μια επένδυση περίπου 4 δισ. ευρώ – θα μπορούσε κάλλιστα να αναπληρώσει την απώλεια των ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου και επιπλέον, προτού ακόμα καταστεί πλήρως εκμεταλλεύσιμο, να επηρεάσει πολύ θετικά τις τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
Είναι όμως ένα κοίτασμα «απομονωμένο», καθώς βρίσκεται περίπου 170 χιλιόμετρα μακριά από τις ρουμανικές ακτές. Γι’ αυτό και φαίνεται να αποτελεί στόχο επιθέσεων, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της «Les Echos». Επιθέσεων βεβαίως εκ μέρους των Ρώσων, που θα ήθελαν μεταπολεμικά να αποκαταστήσουν τις εξαγωγές τους προς την ΕΕ, κατά τη γαλλική εφημερίδα.
«Το πιο απίθανο από τα σενάρια μας προβλέπει μια ανοικτή στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας στο Neptun Deep. Κάτι τέτοιο δεν συνάδει με τις φιλοδοξιες της Μόσχας να αποκαταστήσει τις εξαγωγές του δικού της φυσικού αερίου στην Ευρώπη», εξηγεί στη γαλλική εφημερίδα η Οάνα Ποπέσκου-Ζαμφίρ, διευθύντρια της ρουμανικής δεξαμενής σκέψης GlobalFocus Center.
Ο απόστρατος στρατηγός των ρουμανικών Ενόπλων Δυνάμεων Κάταλιν Μιχαλάτσε συμφωνεί με την πολιτική αναλύτρια. «Η Ρουμανία έχει προετοιμαστεί για συμβατικές επιθέσεις. Αλλά μια ανοιχτή επίθεση από τη Ρωσία κατά της υποδομής ενός μέλους του ΝΑΤΟ φαίνεται απίθανη, σε σύγκριση με μια υβριδική επίθεση που είναι πολύ πιο πιθανή», εξηγεί ο στρατηγός.
Οι τρέχουσες απειλές υβριδικού πολέμου, όπως οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή οι δολιοφθορές υποβρύχιων καλωδιων, είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν για τα παλιά ρουμανικά πολεμικά πλοία, που σχεδιάστηκαν επί Τσαουσέσκου τη δεκαετία του 1980.
Χρονικές υστερήσεις
Για να εκσυγχρονίσει τις δυνατότητές της, η Ρουμανία σχεδιάζει να αγοράσει, μέσω του ευρωπαϊκού ταμείου SAFE, νέα ραντάρ προσαρμοσμένα για την ανίχνευση μικρών αντικειμένων και συστημάτων κατά των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Ωστόσο, οι συμβάσεις δεν αναμένεται να υπογραφούν πριν από τα τέλη Μαΐου.
«Είναι ήδη αργά», παρατηρεί η Οάνα Ποπέσκου-Ζαμφίρ. Επιπλέον, «η ολοκλήρωση των παραγγελιών δεν είναι αρκετή, διότι θα απαιτηθεί χρόνος τόσο για την κατασκευή των συστημάτων όσο και για την εκπαίδευση του προσωπικού που θα τα χειρίζεται». Μπορεί το σύστημα προστασίας του Neptun Deep να είναι έτοιμο το 2027 που προβλέπεται η εκκίνηση της πλήρους εκμετάλλευσης του κοιτάσματος;
Στρατιωτικές ελλείψεις
Δεν είναι μεγάλη η επιχειρησιακή ικανότητα του ρουμανικού Ναυτικού, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της γαλλικής εφημερίδας. Διαθέτει συγκεκριμένα «τρεις φρεγάτες, μια χούφτα κορβέτες και σκάφη ταχείας επίθεσης». Μια τουρκική κορβέτα νέας γενιάς τύπου Hisar, εξοπλισμένη με σύγχρονα ραντάρ και σόναρ, έχει προγραμματιστεί να παραδοθεί στη Ρουμανία στα τέλη του καλοκαιριού. Πυροβόλα κατά των drones πρόκειται να εγκατασταθούν σε δύο φρεγάτες έως τα τέλη του τρέχοντος έτους.
Επιπλέον, το υπάρχον στρατιωτικό προσωπικό δεν επαρκεί για να καλύψει την προστασία της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης των 25.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων της Ρουμανίας στη Μαύρη Θάλασσα. Λόγω ελλείψεων και πλοίων και ανθρώπινου δυναμικού δεν είναι απλή υπόθεση η οργάνωση και ο προγραμματισμός τακτικών περιπολιών γύρω από το Neptun Deep, σημειώνει ο Γάλλος ρεπόρτερ.
Ο τουρκικός παράγοντας
Έτσι, το Υπουργείο Άμυνας της Ρουμανίας εξετάζει το ενδεχόμενο να ζητήσει στρατιωτική υποστήριξη από την Τουρκία και τη Βουλγαρία, δύο νατοϊκούς συμμάχους με εκτεταμένες ακτογραμμές στη Μαύρη Θάλασσα. Από τις αρχές του 2024, μια συμφωνία στρατιωτικής συνεργασίας την αντιμετώπιση των πλωτών ναρκών έχει συνδέσει τις τρεις γειτονικές χώρες, οι οποίες «δείχνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον για την επέκταση αυτής της συμφωνίας στην προστασία των κρίσιμων υποδομών τους στη θάλασσα», όπως παρατηρεί ο διευθύνων σύμβουλος του New Strategy Center, Γκεόργκε Σκουτάρου.
«Πλοία αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών διεξάγουν έρευνες και ανοίγουν πηγάδια άντλησης υδρογονανθράκων στη Μαύρη Θάλασσα. Όταν όμως ξεκινήσουν οι νέες εκμεταλλεύσεις, τα αμερικανικά πλοία θα αποχωρήσουν και στη θάλασσα θα παραμείνει μόνο η ρουμανική σημαία. Τότε θα είναι πολύ πιο εύκολο για τους Ρώσους να εξαπολύσουν επίθεση», εκτιμά η Οάνα Ποπέσκου-Ζαμφίρ. Προοιωνίζεται ενίσχυση του τουρκικού παράγοντα στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
