Το ΔΝΤ «διαψεύδει» την Eurostat…

Η σημερινή επταετής ελληνική κυβέρνηση, σ΄ αντίθεση με όλες τις προηγούμενες, ευτύχησε να έχει ένα τόσο πολύ αγαστό φίλο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), που επί δεκαετίες ήταν ο φόβος και ο τρόμος της εκάστοτε κυβέρνησης  με τις απογοητευτικές διαπιστώσεις για τις εξελίξεις στην οικονομία και τις σκληρές συστάσεις για  μεταρρυθμίσεις που δεν πραγματοποιούνταν (και δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ!) και μόνιμος εχθρός  της εκάστοτε αντιπολίτευσης και, κυρίως, των συνδικαλιστών με τις «νεοφιλελεύθερες» προτάσεις  εναντίον των εργαζομένων, των συνταξιούχων και των φορολογουμένων.

Πρώτος υμνωδός (μετά την κανονική πληρωμή από το ελληνικό κράτος, τους Έλληνες φορολογούμενους δηλαδή που εξόντωσε με το πρώτο μνημόνιο  και με τους μεταφυσικούς «πολλαπλασιαστές», «αριθμητές» και … προβλέψεις!) επί 12 χρόνια των δόσεων των δανείων του  και, ιδιαίτερα, την αποπληρωμή τον Απρίλιο του 2022 του συνολικού ποσού  (άνω των 30 δισ. ευρώ!!!) στα οποία συμμετείχε μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (τρόικα), ήταν και είναι ο Κορεάτης Τζονγκ Σικ Κανκ (Joong Shik Kang).  Το υψηλόβαθμο αυτό στέλεχος του διεθνούς οργανισμού, εγκαινίασε την  ανάληψη των καθηκόντων του ως επικεφαλής της αποστολής του ΔΝΤ για την Ελλάδα (είναι υπεύθυνος για την παρακολούθηση της ελληνικής οικονομίας, τη διενέργεια των διαβουλεύσεων  και τη σύνταξη των εκθέσεων του Ταμείου), με επίσκεψη στην Αθήνα και  με ωραία λόγια για την ελληνική οικονομία. Περιχαρής, λοιπόν, ανέφερε, μεταξύ άλλων, για το ελληνικό χρέος (που είναι το πρώτο σε ύψος και σε… βάθος στην Ευρωζώνη!) τα εξής:

-Γίνεται… «εντυπωσιακή πτώση (κατά 65 ποσοστιαίες μονάδες σε πέντε χρόνια), ενώ οι πρωτογενείς στόχοι (άνω του 4% το 2025) ξεπεράστηκαν».

-«Η συνετή δημοσιονομική πολιτική εξασφαλίζει σταθερότητα: Το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να παραμείνει υψηλό (2,5% του ΑΕΠ το 2025), εξασφαλίζοντας τη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους»!

-Έκανε και ευνοϊκές προβλέψεις έως το… 2030! «Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα μειωθεί περαιτέρω κατά 25 ποσοστιαίες μονάδες μέχρι το 2030, φθάνοντας σε ποσοστό χαμηλότερο του 130 % του ΑΕΠ»! Τέτοιες προβλέψεις είχε κάνει το πρώτο… μνημόνιο!

-«Δεν ανησυχεί για το δημόσιο χρέος μετά το 2032 καθώς στο μοντέλο του ΔΝΤ, οι επιπλέον τόκοι που είναι να “πέσουν” στο χρέος το 2032, έχουν ενσωματωθεί στις προβλέψεις του και παρόλα αυτά βλέπουν πως η μείωση του χρέους θα συνεχιστεί».

Στη συνέχεια, με τη γνωστή… διπλωματική ισορροπία, αναφέρθηκε στην ανάγκη αντιμετώπισης του υψηλού αποθέματος των «κόκκινων» δανείων (περίπου 3 εκατ. δάνεια) που επιβαρύνουν την ανάπτυξη, καθώς και για το ενεργειακό κόστος», όπως είπε, χωρίς να «κόψει και το χούι» του με τη γνωστή εισήγηση «για συγκράτηση μισθών/συντάξεων στο δημόσιο και την αύξηση δαπανών για υγεία και παιδεία».

Κι άλλοι ύμνοι και από την κυρία Γκεοργκίεβα

Ύστερα από ένα περίπου χρόνο, για να μην ξεχαστούν οι παραπάνω ύμνοι, τους συνεχίζει στη γνωστή έκθεσή του τον περασμένο Μάρτιο απαριθμώντας τα γνωστά αφηγηματικά  για «τεράστια επιτεύγματα», εκφράζοντας μάλιστα την  έκπληξη «για τις αντοχές της ελληνικής οικονομίας».

Κι επειδή πέρασαν μερικές ημέρες, για να εμπεδωθούν καλύτερα ως μάθημα, αυτούς τους ύμνους προς την ελληνική κυβέρνηση επαναλαμβάνει (η επανάληψις μήτηρ πάσης μαθήσεως!) η σημερινή  επικεφαλής του παραπάνω οργανισμού Βουλγάρα Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, η οποία μιλώντας σε εκδήλωση του Ταμείου ενόψει της Εαρινής Συνόδου κατέταξε την Ελλάδα στις καλύτερες, τις κορυφαίες, οικονομίες της Ευρωζώνης, χαρακτηρίζοντας μάλιστα την εκλογή του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη στο Eurogroup ως επιβεβαίωση της… αξιοπιστίας της χώρας και της…  ενισχυμένης παρουσίας της στον πυρήνα των ευρωπαϊκών εξελίξεων!

Μάλιστα, δίνοντας την εντύπωση ότι αγνοεί πλήρως τα στατιστικά στοιχεία της Eurostat (έχει διατελέσει και αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) προχώρησε το θέμα ακόμα περισσότερο με την «ιδιαίτερη αναφορά σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία». Και τι δεν είπε χωρίς να έχω ακούσει ή διαβάσει καμιάν αντίδρασ  από την ευαίσθητη αντιπολίτευση με τον μονότονο αντίλογο για τα σκάνδαλα των υποκλοπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ και το «Κυριάκειον  Άγος» των Τεμπών:

-Είπε ότι Ελλάδα, Πορτογαλία και Ιρλανδία βρέθηκαν σε μια τεράστια κρίση, την κρίση της Ευρωζώνης.

-Είπε ότι «είμαι πολύ ευγνώμων στις ομάδες του ΔΝΤ για τη δουλειά που έκαναν με αυτές τις χώρες. Και δείτε τις τώρα: είναι από τις οικονομίες με τις καλύτερες επιδόσεις στην Ευρώπη. Και πώς το κατάφεραν; Σφίγγεις τα δόντια, κάνεις τα δύσκολα, παίρνεις τους ανθρώπους μαζί σου. Και το γεγονός ότι σήμερα ο πρόεδρος της Ευρωζώνης είναι ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών το επιβεβαιώνει. Η πολιτική βούληση, η δέσμευση και η ικανότητα να κάνεις δύσκολες μεταρρυθμίσεις , αποδίδουν», συμπλήρωσε.

-Αναφερόμενη στην κρίση της προηγούμενης δεκαετίας και στις δύσκολες «μεταρρυθμίσεις» που υλοποιήθηκαν, η κ. Γκεοργκίεβα, αναζητώντας δικαιολογίες στο… υπερπέραν, είπε ότι «η πρόοδος της Ελλάδας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η πολιτική βούληση, η συνέπεια και η προσήλωση στις αλλαγές μπορούν να οδηγήσουν σε ισχυρή ανάκαμψη»!!!

Επειδή η ανάλυση (μολονότι σε λίγες ημέρες, στις 23 Απριλίου, συμπληρώνονται 16 χρόνια από την ημέρα παράδοσης της χώρας στα νύχια της τρόικας και μας κοροϊδεύουν κιόλας για τη «σωτηρία» της χώρας!) χρήζει σελίδων και για να μη προκαλέσω μειδιάματα ή οργή θα παρακάμψω όσα έγιναν και έκανε έως και το 2010 και μετά με την τότε γνωστή επικεφαλής και μετανοήσασα στη συνέχεια Κριστίν Λαγκάρντ. Σημειώνω ότι η κυρία Λαγκάρντ ζήτησε αργότερα συγνώμη για τις επιλογές, τις προτάσεις, τις προβλέψεις, την ύστερα από δύο χρόνια, το 2012, παταγώδη αποτυχία  του πρώτου προγράμματος  με τους περιβόητους «αριθμητές» του και, κυρίως, για τη σθεναρή άρνηση (εκείνης, της τότε κυβέρνησης του ΠΑΣΟΠΚ, της τότε αξιωματικής αντιπολίτευσης, δηλαδή της ΝΔ και του κ. Παπαδήμου!) στις σωτήριες προτάσεις της ταπεινότητάς μου για αναδιάρθρωση κι όχι… αναχρηματοδότηση του χρέους για την ασφάλεια των δανειστών και τον θάνατο της ελληνικής οικονομίας!

Απλώς υπενθυμίζω πάλι ότι η δημοσιονομική προσαρμογή είχε σχεδιαστεί με βάση ένα μακροοικονομικό σενάριο που υπέθετε ότι η χώρα θα πετύχαινε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης το 2012 (1,1%). Στην πραγματικότητα, το ΑΕΠ το 2012 συρρικνώθηκε κατά 6,4%. Αυτή η αστοχία οφειλόταν εν μέρει και στη χρησιμοποίηση χαμηλού δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή, όπως άλλωστε έχει σχετικά αναγνωρίσει και το ίδιο το ΔΝΤ, το οποίο, ας μην ξεχνάμε ως τρόικα είχε προτείνει ή καλύτερα επιβάλει και το «κούρεμα» (PSI) της ιδιωτικής περιουσίας ποσού… 137 περίπου δισ. ευρώ για μείωση του… καλπάζοντος χρέους.

Θα παρακάμψω, λοιπόν, όλα αυτά διότι δεν είναι μυθοπλασίες, είναι εφιαλτική πραγματικότητα την οποία βιώνουν η χώρα και οι πολίτες επί 16 ολόκληρα χρόνια, από τα οποία επτά ανήκουν στην υμνούμενη σημερινή κυβέρνηση. Υπενθυμίζω απλώς ότι το ΔΝΤ υποστήριζε, με το πρώτο Μνημόνιο όταν όλα τάσκιαζε η εφιαλτική κρίση, ότι η «βαθιά ύφεση» θα συνεχιστεί και το 2012, επισημαίνοντας ότι «θα υπάρξει μια σταθεροποίηση» το 2013 και «ήπια κυκλική ανάκαμψη» την περίοδο 2014 – 2017, ότι οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και η υψηλή ανεργία θα προκαλέσουν σημαντικές πιέσεις στους μισθούς, καθώς και πτώση στις τιμές και… προέβλεπε ότι το πρωτογενές… πλεόνασμα το 2014 της τάξεως του 4,5% του ΑΕΠ, το οποίο αναμενόταν  ότι θα υποχωρούσε  στο 4% έως το…  2020, τότε που έγινε νέος χαλασμός!!!

Ελλάς, Πορτογαλία, Ιρλανδία άσχετη συνηγορία

Σ’ αντίθεση, λοιπόν, με την παραδοχή και τη συγνώμη τότε του ΔΝΤ σχετικά με την αποτυχία του προγράμματος σταθεροποίησης της ελληνικής οικονομίας  με τρία χρηματοδοτικά προγράμματα και με μεγαλύτερη διάρκεια σε σχέση με την Πορτογαλία και την Ιρλανδία, επιτρέψτε μου να επικεντρώσω το σχόλιό μου σ΄ αυτή «την  ιδιαίτερη αναφορά» για τις «επιτυχίες»  και της Ελλάδος την περίοδο αυτή, παραθέτοντας μερικά συγκριτικά στοιχεία:

Πρώτον, πράγματι, και οι τρεις χώρες αντιμετώπιζαν τότε τριπλά ελλείμματα: υψηλό δημόσιο χρέος, υψηλό δημόσιο έλλειμμα, υψηλό έλλειμμα  εμπορικού ισοζυγίου, δηλαδή ανταγωνιστικότητας.

Δεύτερον, η Ελλάδα και η Πορτογαλία υπήρξαν για δεκαετίες οι δύο φτωχότερες χώρες της ΕΕ, με τη χώρα μας μέχρι πριν από λίγα χρόνια να υπερτερεί στο κατά κεφαλή ΑΕΠ αλλά πλέον την Πορτογαλία να την έχει προσπεράσει  όπως και σε μια σειρά δεικτών ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας.

Τρίτον, η Πορτογαλία μπήκε τελευταία στο Μνημόνιο και βγήκε πρώτη το 2013, όταν το ΑΕΠ της Ελλάδας είχε συρρικνωθεί  κατά 25% (την περίοδο 2008-2017), ενώ της Πορτογαλίας κατά 8% (την πενταετία 2008-2013) και μέχρι το 2017 είχε σχεδόν ανακτήσει όλες τις απώλειες.

Τέταρτον, όλα σχεδόν τα βασικά μεγέθη σαφώς υπερτερούν, όπως αποτυπώνονται στον παρατιθέμενο συγκριτικό πίνακα.

Πέμπτον, η Ελλάδα  εξακολουθεί συνεχώς να επιβαρύνει  τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας με διοικητικά βάρη, υπερφορολόγηση, υψηλό κόστος ενέργειας, υπέρμετρο μη μισθολογικό κόστος.

Έκτον, και τα δύο προγράμματα περιλάμβαναν ένα μείγμα δημοσιονομικής προσαρμογής και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με στόχο την επανάκτηση της ανταγωνιστικότητας και την επιστροφή στις κεφαλαιακές αγορές. Αν και τα δύο προγράμματα περιλάμβαναν αισιόδοξες εκτιμήσεις, στην περίπτωση της Ελλάδος δεν συνεκτιμήθηκε η αβεβαιότητα που προκάλεσε η συνεχής αντίσταση του πολιτικού συστήματος στην εφαρμογή του συμφωνημένου προγράμματος. Σ΄ αντίθετη τροχιά, η Πορτογαλία πέτυχε σημαντική πρόοδο με μεταρρυθμιστικό σχέδιο, συντονισμένη προσπάθεια και συμφωνία των πολιτικών και οικονομικών δυνάμεων (υπενθυμίζω ότι στην Ελλάδα έγινε μάλιστα και πρόταση από τον τότε πρωθυπουργό για… δημοψήφισμα!!!) Πάντως, αξίζει να σημειωθεί (και συγκρατήστε τους αρνητικούς συνειρμούς) ότι, σ΄αντίθεση με την Ελλάδα των «Αγανακτισμένων», στην Πορτογαλία, κυβέρνηση και αντιπολίτευση, συντεχνίες και δημόσιοι υπάλληλοι, ήταν απολύτως σύμφωνοι με τις μεταρρυθμίσεις και πήραν το 100% την ευθύνη γι’ αυτές!

Έβδομον, το πρόγραμμα της Πορτογαλίας ολοκληρώθηκε με μεγαλύτερη επιτυχία και ταχύτητα, ένα χρόνο νωρίτερα από ό,τι είχε προβλεφθεί. Στην Ελλάδα χρειάστηκαν άλλα δύο προγράμματα (το 2012 και 2015), πολλές οριακές ευρωπαϊκές σύνοδοι, και ο άμεσος κίνδυνος του Grexit.

Όγδοον, η Ελλάδα  υπολείπεται της Πορτογαλίας σε ΑΕΠ για πρώτη φορά από την ένταξη των δυο χωρών στην, τότε, ΕΟΚ.

Ένατον, η πορτογαλική οικονομία κατάφερε να είναι σημαντικά πιο εξωστρεφής σε σχέση με την ελληνική.

Η σύγκριση με την Ιρλανδία

Τώρα, όσο αφορά στην Ιρλανδία, η οποία βγήκε από το Μνημόνιο ένα χρόνο αργότερα από την Πορτογαλία (το 2014) παραθέτω μερικά «διδάγματα» που περιλαμβάνονται στην έκθεση που δημοσιοποίησε για πρώτη φορά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 22 Ιουνίου 2015:

«Το πρόγραμμα ήταν ευέλικτο και μπορούσε ανά πάσα στιγμή να προσαρμοστεί σε απρόσμενα γεγονότα. Η Ιρλανδία σημείωσε σημαντική πρόοδο στην αποκατάσταση του χρηματοπιστωτικού τομέα, τη δημοσιονομική εξυγίανση και την επιστροφή στην αειφόρο ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, η Ιρλανδία επανέκτησε πρόσβαση στις χρηματοπιστωτικές αγορές σε βιώσιμα ποσοστά. Μέχρι το τέλος του προγράμματος, η εμπιστοσύνη στην Ιρλανδία και το χρηματοπιστωτικό της σύστημα είχε αποκατασταθεί. Στο επίκεντρο αυτής της επιτυχίας ήταν ο ρόλος των ιρλανδικών αρχών και η θετική εμπλοκή τους με την Τρόικα.

Οι ιρλανδικές αρχές είχαν ενεργό ρόλο στην τοποθέτηση του μεταρρυθμιστικού προγράμματος από κοινού, παρουσιάζοντας Εθνικό σχέδιο για την ανάκαμψη τους, παράλληλα με το αίτημά τους οικονομική βοήθεια τον Νοέμβριο του 2010. Το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής ήταν σε θέση να συνδυάσει την ατζέντα μεταρρύθμισης της Ιρλανδίας με την αξιοπιστία και την εμπειρία που προήλθε από τη συμμετοχή της Τρόικα. Κατά τη διάρκεια των ετών του προγράμματος οι ιρλανδικές αρχές παρέμειναν προσηλωμένες στην υλοποίηση του προγράμματος, και εμφάνισαν κυριότητα στους περισσότερους τομείς πολιτικής.

Από το τέλος του προγράμματος η Ιρλανδία έχει τα υψηλότερα ποσοστά ανάπτυξης στη ζώνη του ευρώ. Το πρόγραμμα απέφυγε οριζόντιες μειώσεις σε θέματα κοινωνικής πολιτικής, η  ανεργία μπορεί να ανέβηκε στο 14,7% το 2011, μειώθηκε ωστόσο σταθερά από το 2013 και προβλέπεται να μειωθεί στο 9,6% το 2015. Παρά την αξιοσημείωτη επιτυχία, οι προκλήσεις παραμένουν, όπως τα υψηλά ποσοστά της μακροχρόνιας ανεργίας και της ανεργίας των νέων. Τα μέτρα για τον χρηματοπιστωτικό τομέα δικαίως επικεντρώθηκαν στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και την αναδιάρθρωση. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του προγράμματος ήταν περιορισμένες, καθώς η Ιρλανδία είναι μια σχετικά ανταγωνιστική και ευέλικτη οικονομία. Ωστόσο, σε ένα πλαίσιο ισχυρής συνολικής ιδιοκτησίας και συμμόρφωση, η εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ήταν λιγότερο συνεπής σε σχέση με άλλα μέρη του προγράμματος […]».