Σε ένα παγκόσμιο ενεργειακό σκηνικό που μοιάζει να αλλάζει από ώρα σε ώρα, οι αγορές πετρελαίου βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο γεωπολιτικής θύελλας. Η νέα κλιμάκωση ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν, σε συνδυασμό με στρατιωτικές κινήσεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, έχει προκαλέσει ισχυρό σοκ στις διεθνείς τιμές ενέργειας, σύμφωνα με το Reuters.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της κρίσης
Η ένταση κορυφώθηκε όταν ο αμερικανικός στόλος ανακοίνωσε προετοιμασίες για αποκλεισμό πλοίων από και προς το Ιράν μέσω των Στενών. Η κίνηση αυτή θεωρείται ότι μπορεί να περιορίσει δραστικά τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Κυριακή ότι το ναυτικό των ΗΠΑ θα ξεκινήσει τον αποκλεισμό, επισημαίνοντας τις πολιτικές συνέπειες.
«Ο ανακοινωθείς αποκλεισμός από τις ΗΠΑ συνιστά μια παραδοχή ότι η κεντρική παραδοχή της εκεχειρίας —τουλάχιστον όπως την ερμήνευαν οι ΗΠΑ— η οποία ήταν το άνοιγμα των Στενών, δεν είναι προς το παρόν βιώσιμη», δήλωσε ο Erik Meyersson, αναλυτής της σκανδιναβικής τράπεζας SEB.
H αμεση αντίδραση των αγορών
Τα συμβόλαια Brent εκτινάχθηκαν στα 102,52 δολάρια (+7,7%), ενώ το αμερικανικό WTI ανέβηκε στα 104,22 δολάρια (+7,9%).
Οι επενδυτές αντιδρούν στην πιθανότητα παρατεταμένης ενεργειακής αστάθειας.
Η CENTCOM δήλωσε ότι ο αποκλεισμός θα εφαρμοστεί από τις 10 π.μ. (ώρα ΗΠΑ) και θα αφορά όλα τα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια: «Θα επιβληθεί χωρίς διακρίσεις σε πλοία όλων των χωρών που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων όλων των λιμανιών στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν».
Το Ιράν απάντησε με σκληρή ρητορική, προειδοποιώντας ότι κάθε πολεμικό πλοίο που πλησιάζει το Ορμούζ θα θεωρείται παραβίαση της εκεχειρίας και θα αντιμετωπίζεται «αποφασιστικά και σκληρά».
Σκληρές προειδοποιήσεις από την Τεχεράνη
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν προειδοποίησαν ότι κάθε στρατιωτικό πλοίο που πλησιάζει τα Στενά του Ορμούζ θα θεωρείται παραβίαση της εκεχειρίας και θα αντιμετωπίζεται «αποφασιστικά και σκληρά».
Πίεση στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου
Ο οργανισμός ΟΠΕΚ μείωσε την πρόβλεψη ζήτησης για το β’ τρίμηνο κατά 500.000 βαρέλια ημερησίως, ενώ οι τιμές φυσικού πετρελαίου αγγίζουν ιστορικά υψηλά.
Ο αναλυτής Helima Croft της RBC Capital Markets έλεγε κάποιες ώρες πριν την ανακοίνωση: «[Εάν] ο πρόεδρος Τραμπ πράγματι υποστηρίξει την απειλή αποκλεισμού με πραγματικά πλοία, τότε μια σύγκλιση μεταξύ της χρηματιστηριακής και της φυσικής αγοράς ενδέχεται να συμβεί σύντομα», δήλωσε η αναλύτρια της RBC Capital Markets, Helima Croft.
Τάνκερ σε αναμονή – η αγορά σε συναγερμό
Πλοία αποφεύγουν πλέον τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ τρία supertankers πέρασαν τελευταία πριν την πλήρη εφαρμογή των μέτρων.
Την ίδια ώρα, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι αποκατέστησε πλήρως τη ροή πετρελαίου μέσω του αγωγού East-West, φτάνοντας τα 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Σύμφωνα με το Reuters, η παγκόσμια αγορά ενέργειας εισέρχεται σε μία από τις πιο αβέβαιες φάσεις των τελευταίων ετών, με γεωπολιτικό ρίσκο που πλέον μεταφράζεται άμεσα σε τιμές και πολιτικές ισορροπίες.
