Τουρκία: Επενδύει μαζικά στις μπαταρίες και αλλάζει το παιχνίδι

Καθώς οι ενεργειακές ισορροπίες αναδιαμορφώνονται διεθνώς, μια απρόσμενη εξέλιξη τραβά την προσοχή της Ευρώπης: η Τουρκία φαίνεται να πατάει γκάζι εκεί που η Ευρώπη δείχνει να φρενάρει.

Με φόντο την αβεβαιότητα των ορυκτών καυσίμων και τη διαρκώς αυξανόμενη ανάγκη για καθαρή ενέργεια, η Άγκυρα επενδύει δυναμικά σε ένα κρίσιμο –αλλά συχνά υποτιμημένο– κομμάτι της ενεργειακής εξίσωσης: την αποθήκευση ενέργειας.

Ρεκόρ επενδύσεων στις μπαταρίες στην Τουρκία

Η Τουρκία έχει εγκρίνει πάνω από 33GW δυναμικότητας μπαταριών από το 2022, ξεπερνώντας κάθε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με ανάλυση του οργανισμού Ember, η επίδοση αυτή υπερβαίνει κατά πολύ χώρες όπως η Γερμανία και η Ιταλία, όπου η συνολική προγραμματισμένη και εγκατεστημένη ισχύς κυμαίνεται μόλις στα 12-13GW.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί σαφή ένδειξη ότι οι πλούσιες ευρωπαϊκές οικονομίες χάνουν έδαφος στον αγώνα για την πράσινη μετάβαση, ενώ αναδυόμενες αγορές επιταχύνουν.

Καθοριστικό ρόλο στην εντυπωσιακή αυτή ανάπτυξη έπαιξε μια πολιτική απόφαση του 2022, η οποία δίνει προνομιακή πρόσβαση στο ηλεκτρικό δίκτυο σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που συνοδεύονται από ισόποση αποθήκευση.

Από τα 221GW αιτήσεων για έργα αποθήκευσης, η Τουρκία έχει ήδη εγκρίνει τα 33GW – ποσότητα που αντιστοιχεί στο 83% της υφιστάμενης ισχύος της σε αιολική και ηλιακή ενέργεια.

Ο αναλυτής της Ember, Ουφούκ Αλπαρσλάν, εξηγεί  ότι «οι πολιτικές επιλογές έστειλαν ένα “τεράστιο επενδυτικό σήμα”», ενώ, όπως είπε στην Guardian, «αν υλοποιηθεί, το χαρτοφυλάκιο μπαταριών της Τουρκίας θα αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά ενός νέου, καθαρού ενεργειακού κόμβου στην περιοχή».

Γιατί οι μπαταρίες είναι το “κλειδί”

Οι μπαταρίες αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για την αξιοποίηση της ενέργειας από τον ήλιο και τον άνεμο. Αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια όταν υπάρχει πλεόνασμα και τη διοχετεύουν όταν η παραγωγή μειώνεται, μειώνοντας έτσι την ανάγκη για ορυκτά καύσιμα.

Οι ειδικοί επισημαίνουν την ανάγκη για ενίσχυση τέτοιων υποδομών, ιδιαίτερα μετά τη νέα κρίση στα ορυκτά καύσιμα που πυροδοτήθηκε από τις γεωπολιτικές εντάσεις.

Η παγκόσμια τάση και το κόστος

Η ανάπτυξη αυτή δεν είναι τυχαία. Το κόστος τόσο των ηλιακών πάνελ όσο και των μπαταριών έχει μειωθεί σχεδόν κατά 90% την τελευταία δεκαετία.

Όπως δήλωσε στην Guardian ο ερευνητής ενέργειας Γκρεγκ Νέμετ, «η φθηνή ηλιακή ενέργεια και οι μπαταρίες δημιουργούν μια τεράστια ευκαιρία για ένα φθηνό, καθαρό και αξιόπιστο ενεργειακό σύστημα», προσθέτοντας ότι «χώρες όπως η Τουρκία αξιοποιούν αυτή την ευκαιρία».

Τουρκία: Οι προκλήσεις και οι αντιφάσεις

Παρά την πρόοδο, η Τουρκία εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον άνθρακα, ο οποίος καλύπτει περίπου το 34% της ηλεκτροπαραγωγής της. Παράλληλα, στοχεύει να αυξήσει την εγκατεστημένη ισχύ από αιολικά και φωτοβολταϊκά στα 120GW έως το 2035, από 40GW σήμερα.

Ωστόσο, εμπόδια όπως γραφειοκρατικές καθυστερήσεις και η εξάρτηση από τις τιμές της αγοράς ενέργειας ενδέχεται να επιβραδύνουν την υλοποίηση των έργων.

Ο Αλπαρσλάν λέει επίσης ότι «η προσέγγιση φαίνεται κάπως υπερβολικά προσεκτική, παρά πλήρως προσανατολισμένη στο μέλλον», αλλά τόνισε πως «η Τουρκία έχει στείλει ένα ισχυρό επενδυτικό μήνυμα που ξεπερνά εκείνο των ευρωπαϊκών χωρών».

Η διεθνής διάσταση πριν τη Cop31

Τα ευρήματα έρχονται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς η Τουρκία ετοιμάζεται να φιλοξενήσει τη σύνοδο Cop31 στην Αττάλεια. Ωστόσο, ένα προσχέδιο της ατζέντας που διέρρευσε στην Guardian δεν περιλάμβανε σαφή αναφορά στην κατάργηση των ορυκτών καυσίμων – ένα θέμα που κυριάρχησε στην περσινή σύνοδο στη Βραζιλία.

Η πορεία της χώρας θα αποτελέσει βαρόμετρο για το κατά πόσο οι αναδυόμενες οικονομίες μπορούν να ηγηθούν της ενεργειακής μετάβασης σε μια εποχή παγκόσμιας αβεβαιότητας.