Σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή στις τιμές των λιπασμάτων αλλά και μέτρα για την στήριξη των αγροτών στην ΕΕ επεξεργάζεται η Κομισιόν.
Ειδικότερα, οι αξιωματούχοι της Κομισιόν συγκάλεσαν έκτακτη συνάντηση στις Βρυξέλλες, στην οποία κλήθηκαν να συμμετάσχουν βασικοί παράγοντες του τομέα των λιπασμάτων. Στόχος να εξεταστούν οι προκλήσεις που θέτουν οι αυξανόμενες τιμές και η ευρωπαϊκή εξάρτηση από τις εισαγωγές, με την Κομισιόν να υπόσχεται σύντομα ένα σχέδιο δράσης.
Τα αποτελέσματα των συζητήσεων θα συμβάλουν στο Σχέδιο Δράσης για τα Λιπάσματα, το οποίο αναμένεται να εγκριθεί από την ΕΕ τις επόμενες εβδομάδες
Η συζήτηση επικεντρώθηκε σε τρεις βασικές προτεραιότητες, δηλαδή στην στήριξη των αγροτών για πρόσβαση σε οικονομικά προσιτά λιπάσματα χαμηλών εκπομπών άνθρακα, στη βελτίωση της αποδοτικότητας των λιπασμάτων και στην προώθηση της παραγωγής λιπασμάτων στην ΕΕ.
«Σε ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από επίμονη αστάθεια των τιμών και γεωπολιτικές αναταραχές, οι συμμετέχοντες συζήτησαν τρόπους για την υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας των αγροτών, την ενίσχυση της βιομηχανίας λιπασμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη μείωση της στρατηγικής εξάρτησης από τις εισαγωγές λιπασμάτων και βασικών πρώτων υλών, διατηρώντας παράλληλα τις κλιματικές και περιβαλλοντικές φιλοδοξίες», επισημαίνεται χαρακτηριστικά σε σχετική ανακοίνωση.
Τι περιλαμβάνει το σχέδιο δράσης
Τα αποτελέσματα αυτών των συζητήσεων θα συμβάλουν στο Σχέδιο Δράσης για τα Λιπάσματα, το οποίο αναμένεται να εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τις επόμενες εβδομάδες.
Το σχέδιο αυτό θα περιλαμβάνει τόσο βραχυπρόθεσμες δράσεις όσο και μακροπρόθεσμα διαρθρωτικά μέτρα που θα στοχεύουν στη βελτίωση της διαθεσιμότητας και στη μείωση της τιμής των λιπασμάτων για τους αγρότες και την παραγωγή τροφίμων.
Η ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας και ανθεκτικότητας της ΕΕ μέσω της στήριξης της εγχώριας παραγωγής και της μείωσης των εξαρτήσεων, καθώς και η επιτάχυνση της μετάβασης σε απαλλαγμένα από άνθρακα, κυκλικά λιπάσματα με χαμηλή εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα, αναμένεται να εξεταστούν στο σχέδιο δράσης.
Διαρθρωτικά τα προβλήματα στην ΕΕ
Τα προβλήματα όμως, όπως αναφέρει η ένωση οικονομικών φορέων «Farm Europe» δεν οφείλονται μόνο στον πόλεμο αλλά είναι βαθιά διαρθρωτικά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, η Ευρώπη καταγράφει απώλεια παραγωγικής ικανότητας στον τομέα των λιπασμάτων, με περίπου 10 εκατομμύρια τόνους να έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας ή σε αναστολή.
Παράλληλα, η γεωργική παραγωγή μειώνεται, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη συρρίκνωση κατά 4 εκατομμύρια εκτάρια στις καλλιέργειες σιτηρών. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι η μετάβαση σε λιπάσματα χαμηλών εκπομπών άνθρακα δεν προχωρά με τον αναμενόμενο ρυθμό, καθώς πολλά σχετικά επενδυτικά σχέδια ακυρώνονται ή εξαρτώνται από υψηλές επιδοτήσεις.
«Η επισιτιστική ασφάλεια ΕΕ σε κίνδυνο»
«Η επισιτιστική ασφάλεια και η στρατηγική αυτονομία της ΕΕ διακυβεύονται χωρίς μια διαρθρωτική προσέγγιση για τα λιπάσματα», επισημαίνει ο Σύνδεσμος «Fertilizers Europe», ο οποίος εκπροσωπεί τα συμφέροντα της πλειοψηφίας των κατασκευαστών ορυκτών λιπασμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τονίζοντας ότι «χωρίς επείγοντα μέτρα για την αποκατάσταση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας ενόψει των επίμονα υψηλών ενεργειακών και ανθρακικών δαπανών, η Ευρώπη κινδυνεύει να υπονομεύσει την επισιτιστική της ασφάλεια και τη στρατηγική της αυτονομία».
Οι πρόσφατες γεωπολιτικές κρίσεις έθεσαν σε δοκιμασία την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας. «Η ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας δοκιμάζεται όπως ποτέ άλλοτε. Παρά τη μεταβλητότητα των παγκόσμιων αγορών ενέργειας και λιπασμάτων, οι ευρωπαίοι παραγωγοί έχουν εξασφαλίσει σταθερό εφοδιασμό», δήλωσε ο Leo Alders, πρόεδρος της Fertilizers Europe, προσθέτοντας: «Ωστόσο, το αγροτικό σύστημα της ΕΕ βρίσκεται υπό σοβαρή ανταγωνιστική πίεση. Τα εργοστάσια λιπασμάτων αντιμετωπίζουν κινδύνους κλεισίματος, ενώ οι αγρότες αγωνίζονται να επιβιώσουν. Η ώρα για δράση είναι τώρα».
Αποφυγή περαιτέρω απωλειών
Τα λιπάσματα βρίσκονται στον πυρήνα της αλυσίδας αξίας των τροφίμων, υπογραμμίζοντας τη στενή αλληλεξάρτηση μεταξύ βιομηχανίας και αγροτών. Η αποκατάσταση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, όπως αναφέρει ο Σύνδεσμος, είναι επομένως απαραίτητη για την αποφυγή περαιτέρω απωλειών στην παραγωγή και της αυξανόμενης εξάρτησης από τις εισαγωγές.
Η αποτελεσματική εφαρμογή του CBAM, που αποτελεί το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS) για τις εισαγωγές, είναι καθοριστικής σημασίας για τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού. «Οι αγρότες χρειάζονται άμεση οικονομική στήριξη, αλλά όχι εις βάρος της παραγωγής της ΕΕ. Η διοχέτευση των εσόδων του CBAM στους αγρότες θα διασφαλίσει ότι θα λάβουν την απαραίτητη στήριξη, διατηρώντας παράλληλα τη βιομηχανική βάση της Ευρώπης», τόνισε ο Aviv Bar Tal, CCO της OCI Global και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Fertilizers Europe.
Πρόσθεσε ότι «η μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τις εισαγωγές θα διασφαλίσει έναν πιο ασφαλή και προβλέψιμο εφοδιασμό με προϊόντα υψηλής ποιότητας και χαμηλότερων εκπομπών».
