Σημαντική επιδείνωση των συνθηκών στην παγκόσμια αγορά ενέργειας καταγράφει η Societe Generale, επισημαίνοντας ότι η κατάρρευση της εκεχειρίας εντείνει τους κινδύνους για την προσφορά και οδηγεί σε αυξανόμενες πιέσεις στις τιμές.
Η τράπεζα αναφέρει ότι η αποτυχία των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, σε συνδυασμό με σήματα από τις Ηνωμένες Πολιτείες περί ουσιαστικού κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, ενδέχεται να δημιουργήσει ένα σύστημα διπλής διέλευσης. Δηλαδή ένα υπό πιθανή επιβολή διοδίων από το Ιράν και ένα δεύτερο που ενδέχεται να είναι ναρκοθετημένο και μη λειτουργικό.
Ακόμη και με αντίμετρα από την Ουάσιγκτον, η επιστροφή της ναυσιπλοΐας σε κανονικά επίπεδα δεν θεωρείται άμεση. Ενδεχόμενη διακοπή των ιρανικών εξαγωγών θα αφαιρούσε 1,5–2 εκατ. βαρέλια ημερησίως από την παγκόσμια προσφορά, ενισχύοντας τα ελλείμματα και ωθώντας τις τιμές υψηλότερα.
Τα ανεξάρτητα διυλιστήρια της κινεζικής επαρχίας Σαντόνγκ αναμένεται να μειώσουν την παραγωγή αντί να αντικαταστήσουν το χαμένο ιρανικό πετρέλαιο, γεγονός που θα περιορίσει περαιτέρω την προσφορά προϊόντων στην εγχώρια αγορά της Κίνα.
Μείωση αποθεμάτων
Παράλληλα, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται με ταχείς ρυθμούς. Σύμφωνα με την Societe Generale, έχουν ήδη υποχωρήσει κατά περίπου 190 εκατ. βαρέλια από την έναρξη της σύγκρουσης, φτάνοντας τα 7,9 δισ. βαρέλια. Ένα πλήρες μπλοκάρισμα των ροών θα επιτάχυνε τη μείωση κατά επιπλέον 1,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Στην Ασία (εκτός Ινδίας και Κίνας), οι αποσύρσεις αποθεμάτων ανήλθαν σε περίπου 2,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως τις τελευταίες πέντε ημέρες, ενώ η Ινδία κατέγραψε μείωση 1 εκατ. βαρελιών ημερησίως. Αντίθετα, η Κίνα συνέχισε να αυξάνει τα αποθέματά της κατά περίπου 0,33 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Τα σενάρια πλέον μεταθέτουν την εξομάλυνση από τον Απρίλιο στα μέσα Μαΐου, με τα εκτιμώμενα ελλείμματα να διαμορφώνονται στα 7,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο και στα 6,1 εκατ. τον Μάιο, ακόμη και μετά από προσαρμογές για αποδεσμεύσεις στρατηγικών αποθεμάτων, αναδρομολογήσεις φορτίων και μείωση ζήτησης.
Θαλάσσια «διαταραχή»
Ιδιαίτερα έντονη είναι και η διαταραχή στις θαλάσσιες μεταφορές. Οι ροές δεξαμενόπλοιων αργού και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) έχουν καταρρεύσει, με τον μέσο όρο πέντε ημερών να διαμορφώνεται σε μόλις πέντε πλοία, έναντι περίπου 60 πριν από τη σύγκρουση.
Οι εισαγωγές από τον Κόλπο έχουν ήδη υποχωρήσει στα 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, καθώς ολοκληρώνεται η εκφόρτωση των τελευταίων φορτίων πριν από την κρίση. Δεδομένου ότι οι χρόνοι μεταφοράς προς βασικούς αγοραστές κυμαίνονται μεταξύ 30 και 42 ημερών, τα διυλιστήρια αναμένεται να βασιστούν σε εναλλακτικές πηγές και στα εγχώρια αποθέματα για τουλάχιστον έναν ακόμη μήνα, ακόμη και αν οι ροές αποκατασταθούν σύντομα.
Καταστροφή υποδομών
Επιπλέον, εκτεταμένες ζημιές καταγράφονται σε ενεργειακές υποδομές. Περίπου 60 εγκαταστάσεις έχουν πληγεί, εκ των οποίων οι 50 έχουν υποστεί σημαντικές καταστροφές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται φάσεις του κοιτάσματος South Pars στο Ιράν, το διυλιστήριο Sitra στο Μπαχρέιν, καθώς και σοβαρές διαταραχές σε εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ και το Κατάρ. Το συγκρότημα LNG Ras Laffan στο Κατάρ έχει υποστεί μακροχρόνιες ζημιές που επηρεάζουν παραγωγική δυναμικότητα άνω των 10 εκατ. τόνων ετησίως.
Αν και τα περισσότερα διυλιστήρια και λιμάνια σε Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Σαουδική Αραβία και Ιράκ καταγράφουν μερικές ή προληπτικές διακοπές λειτουργίας, η συνολική περιφερειακή διαταραχή παραμένει εκτεταμένη και η εξομάλυνση εκτιμάται ότι θα είναι αργή.
Όλοι περιμένουν άνοδο
Τέλος, η Societe Generale επισημαίνει ότι η τοποθέτηση στην αγορά παραγώγων γίνεται ολοένα και πιο ανοδική. Το open interest στα δικαιώματα προαίρεσης (options) του Brent αυξήθηκε σημαντικά την περασμένη Παρασκευή, αν και τα στοιχεία αυτά προηγούνται της κατάρρευσης της εκεχειρίας.
Οι νέες τοποθετήσεις εκτιμάται ότι θα είναι ακόμη πιο προσανατολισμένες προς άνοδο των τιμών. Για το Brent παράδοσης Ιουλίου (με λήξη στα τέλη Μαΐου), η μεγαλύτερη συγκέντρωση δικαιωμάτων αγοράς (calls) εντοπίζεται στα 110 δολάρια ανά βαρέλι, αντανακλώντας προσδοκίες για παρατεταμένη σύγκρουση.
Αντίθετα, για τον Σεπτέμβριο, τα δικαιώματα πώλησης (puts) συγκεντρώνονται κοντά στα 65 δολάρια, υποδηλώνοντας προσδοκίες εξομάλυνσης κατά το καλοκαίρι. Παρόμοια εικόνα παρατηρείται και στην αγορά φυσικού αερίου TTF, όπου κυριαρχούν οι τοποθετήσεις ανόδου, με επίκεντρο τα 65 ευρώ ανά μεγαβατώρα για τον Ιούλιο.
