Πληθωρισμός: Γιατί οι τιμές δεν θα υποχωρήσουν – Ο ρόλος των Στενών του Ορμούζ

Μια ανοίγουν και μια κλείνουν τα Στενά του Ορμούζ… Τα αντικρουόμενα μηνύματα που εκπέμπονται από τη Μέση Ανατολή κρατούν τις αγορές ενέργειας σε μόνιμη εγρήγορση, εντείνοντας τη νευρικότητα και τροφοδοτώντας ένα νέο κύμα αβεβαιότητας για τις τιμές. Ακόμη κι αν τελικά οι ροές πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου συνεχιστούν απρόσκοπτα, το αποτύπωμα της κρίσης έχει ήδη περάσει στην πραγματική οικονομία και, κυρίως, στις προσδοκίες.

Το Ορμούζ αποτελεί τη σημαντικότερη ενεργειακή «αρτηρία» του πλανήτη. Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου διέρχεται από το συγκεκριμένο πέρασμα. Κάθε σενάριο περιορισμού ή διακοπής της διέλευσης, ακόμη και ως απειλή, αρκεί για να εκτινάξει τα ασφάλιστρα κινδύνου και να ανεβάσει τις τιμές στα διεθνή χρηματιστήρια εμπορευμάτων.

Η γεωπολιτική νευρικότητα και ο πληθωρισμός

Αυτό ακριβώς καταγράφεται τις τελευταίες εβδομάδες. Έντονες διακυμάνσεις, με τις τιμές να ενσωματώνουν ένα «γεωπολιτικό premium» που δύσκολα θα εξαφανιστεί άμεσα.

Η εμπειρία δείχνει ότι οι ενεργειακές κρίσεις δεν έχουν μόνο βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο. Ακόμη και αν υπάρξει αποκλιμάκωση και τα Στενά παραμείνουν ανοιχτά, οι τιμές δεν επιστρέφουν εύκολα στα προ κρίσης επίπεδα. Οι επιχειρήσεις μετακυλίουν το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι μεταφορές γίνονται ακριβότερες, και τελικά το σύνολο της αλυσίδας τιμών αναπροσαρμόζεται προς τα πάνω. Το αποτέλεσμα είναι ένας πιο επίμονος πληθωρισμός.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι τελευταίες προβλέψεις των διεθνών οργανισμών καταγράφουν ήδη μια τάση αναθεώρησης προς τα πάνω. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα θα κινηθεί περίπου στο 3,5% το 2026, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος βλέπει το ποσοστό κοντά στο 3,1%, ελαφρώς αυξημένο σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις.

Η «μετακύλιση» του κόστους στα τελικά προϊόντα

Αντίστοιχα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συνεχίζει να παρακολουθεί στενά τις δευτερογενείς επιπτώσεις, δηλαδή το κατά πόσο οι αυξήσεις στην ενέργεια θα περάσουν σε μισθούς και υπηρεσίες.

Το βασικό ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η πορεία των τιμών της ενέργειας, αλλά η διάρκεια της πίεσης. Οι αγορές φαίνεται να προεξοφλούν ότι ακόμη και σε σενάριο αποκλιμάκωσης της έντασης, το κόστος θα παραμείνει αυξημένο για μήνες αν όχι για μεγαλύτερο διάστημα διατηρώντας σε υψηλότερα επίπεδα το κόστος ζωής.

Η δύσκολη ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης και τιμών

Για τα νοικοκυριά, η εικόνα μεταφράζεται σε ακριβότερα καύσιμα, αυξημένους λογαριασμούς ενέργειας και πιέσεις στα βασικά αγαθά. Για τις επιχειρήσεις, σε περιορισμένα περιθώρια κέρδους και αυξημένη αβεβαιότητα για επενδύσεις και για τις κεντρικές τράπεζες, μία δύσκολη ισορροπία από τη μία η ανάγκη συγκράτησης του πληθωρισμού, από την άλλη ο κίνδυνος να φρενάρει η ανάπτυξη.

Τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να ανοίγουν και να κλείνουν σε επίπεδο δηλώσεων. Ωστόσο, η επίδρασή τους στις τιμές έχει ήδη «κλειδώσει» για την επόμενη περίοδο. Και μαζί της, ένας πιο ανθεκτικός και πιο επίμονος πληθωρισμός.