Μειωμένη οικονομική σταθερότητα, λιγότερα δίκτυα κοινωνικής προστασίας και ταυτόχρονα απεριόριστη πρόσβαση στην ενημέρωση και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Αυτοί είναι οι λόγοι που πυροδοτούν μια ιδιαίτερη ορμή της Gen Z προς τις επενδύσεις, με πολλούς να κάνουν λόγο για επενδυτική έκρηξη αυτής της γενιάς – ηλικιών δηλαδή μικρότερων από ό,τι έχουμε συνηθίσει σε αυτόν τον χώρο προηγούμενες δεκαετίες.
Η Γενιά Ζ επενδύει με εντελώς διαφορετικό τρόπο από τις προηγούμενες γενιές. Σύμφωνα με έρευνα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF), περίπου το ένα τρίτο άρχισε να επενδύει κατά τη διάρκεια των σπουδών του ή στα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής του, ποσοστό διπλάσιο από αυτό των Millennials που επενδύει σε αυτή την ηλικία και έναντι μόλις 9% της Gen X.
Η Γενιά Ζ σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζει μια κρίση στην απασχόληση και ένα μέλλον που ενδέχεται να είναι λιγότερο οικονομικά σταθερό από αυτό των γονιών τους
Επιπλέον, πάνω από το 50% της Gen Z που συμμετείχαν στην έρευνα του Forum δήλωσαν ότι άρχισαν να μαθαίνουν για τις επενδύσεις πριν εισέλθουν στην αγορά εργασίας, σε σύγκριση με μόλις το 20% περίπου των Baby Boomers.
Πολλοί παράγοντες συμβάλλουν σε αυτό, συνοψίζουν οι συντάκτες της έρευνας του WEF: Πρώτον, η Γενιά Ζ κινείται σε έναν κόσμο όπου πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος του κινδύνου για την προσωπική, μακροπρόθεσμη οικονομική της σταθερότητα, αντί να βασίζεται στα κοινωνικά δίχτυα ασφαλείας της κυβέρνησης ή στις συντάξεις του χώρου εργασίας. Επιπλέον, η ευρεία διάδοση των smartphone και η εξάπλωση των χρηματοοικονομικών εφαρμογών έχουν καταστήσει τις επενδύσεις εύκολα προσβάσιμες όλο το 24ωρο.
Ο Ambrico Ranginui άκουσε για πρώτη φορά για τα κρυπτονομίσματα όταν ήταν 12 ετών. Όταν έγινε 16, είχε μαζέψει αρκετά χρήματα από τα δώρα γενεθλίων και το χαρτζιλίκι του για να επενδύσει. «Μεγαλώνοντας σε μονογονεϊκή οικογένεια, αυτό με έκανε αρκετά αποφασιστικό άτομο για να προχωρήσω μπροστά», είπε ο Ranginui. «Ήθελα να βρω νέους τρόπους για να βγάλω χρήματα και τα κρυπτονομίσματα ήταν τόσο συναρπαστικά εκείνη την εποχή», εξήγησε στον Guardian.
Ανήκει σε αυτήν τη γενικά, που έχει εισέλθει στις αγορές ρισκάροντας με μεγαλύτερο ενθουσιασμό από τις προηγούμενες γενιές και επενδύοντας χρήματα στα πάντα – από ασφαλή καταφύγια έως νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης, νωρίτερα από ποτέ!
Ο Ranginui, που είναι πλέον 21 ετών, μπορεί να πήρε ένα σκληρό μάθημα από την πρώτη του επαφή με τις επενδύσεις, ωστόσο, όχι μόνο δεν τις αποκήρυξε, αλλά σήμερα είναι αναλυτής επενδύσεων στη Flatmate Ventures, μια εταιρεία επιχειρηματικών κεφαλαίων που ιδρύθηκε πριν από έξι μήνες και υποστηρίζει φοιτητές επιχειρηματίες. Ο ίδιος έχει επενδύσει σε λίθιο, ρομποτική και τεχνητή νοημοσύνη.
Οπως διαπίστωσε ο «Guardian», που μίλησε με περισσότερους από δώδεκα ενεργούς επενδυτές της Gen Ζ από όλον τον κόσμο, το κίνητρο για την είσοδό τους στις αγορές είναι ένας συνδυασμός πραγμάτων: οικονομική αβεβαιότητα, μια πανταχού παρούσα κουλτούρα διαδικτυακών επενδύσεων και, πιθανώς, οι χαμηλότεροι φραγμοί εισόδου στον κόσμος των επενδύσεων, από ποτέ άλλοτε, χάρη στην τεχνολογία και στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η Γενιά Ζ σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζει μια κρίση στην απασχόληση και ένα μέλλον που ενδέχεται να είναι λιγότερο οικονομικά σταθερό από αυτό των γονιών τους. Η ανεργία αγγίζει σχεδόν το 8% για όλα τα άτομα ηλικίας 22 έως 27 ετών, σε σύγκριση με περίπου 6% πριν από επτά χρόνια και 4,3% σε ολόκληρες τις ΗΠΑ, ενώ οι τιμές καταναλωτή συνεχίζουν να αυξάνονται παγκοσμίως. Ταυτόχρονα, οι περικοπές στα προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας και η μείωση των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από τους εργοδότες απογυμνώνουν το ελάχιστο δίχτυ ασφαλείας που υπάρχει.
«Αυτή η γενιά διαθέτει λιγότερη οικονομική σταθερότητα και κοινωνικά δίχτυα ασφαλείας, οπότε το βάρος μετατίθεται στο άτομο να σκεφτεί την οικονομική του ευημερία», δήλωσε η Νατάλια Γκούσεβα, επικεφαλής των πρωτοβουλιών για τις χρηματοπιστωτικές αγορές και την ανθεκτικότητα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF). Ταυτόχρονα, η τεχνολογία διευκολύνει την επένδυση στις αγορές. «Έχεις πρόσβαση σε επενδυτικές πληροφορίες στην παλάμη του χεριού σου, κάτι που δεν ίσχυε για τις προηγούμενες γενιές», πρόσθεσε.
Επενδύοντας αργά και σταθερά
Η πλειονότητα της γενιάς Ζ τείνει προς τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε χαμηλού κόστους, διαφοροποιημένα αμοιβαία κεφάλαια, όπως τα ETFs, σύμφωνα με τον Άντι Ριντ, επικεφαλής της έρευνας συμπεριφορικής οικονομίας στη Vanguard. «Είναι πιθανώς η γενιά που γνωρίζει καλύτερα το κόστος, κάτι που θα αποδώσει μακροπρόθεσμα», είπε. «Μαθαίνουν για τις επενδύσεις από πολύ νωρίς και δείχνουν πραγματικό ενδιαφέρον να συμμετάσχουν στην αγορά».
Περίπου το 75% της Gen Ζ κατέχει ETFs στους συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς τους, σε σύγκριση με μόλις το 60% των baby boomers, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Nasdaq, επισημαίνει ο Guardian.
Για παράδειγμα, η Shivana Anand, 23 ετών, μηχανικός λογισμικού, μόλις μπήκε στο πανεπιστήμιο, άνοιξε έναν Roth IRA, έναν αφορολόγητο λογαριασμό συνταξιοδότησης, και επένδυσε σε διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια δεικτών. Εκείνη την εποχή, πληρωνόταν από την πρακτική άσκησή της, και έτσι χρηματοδοτούσε τις επενδύσεις της. Ο λογαριασμός της καταθέτει αυτόματα ένα καθορισμένο ποσό κάθε μήνα, αυξάνοντας παθητικά το χαρτοφυλάκιό της. Σήμερα το χαρτοφυλάκιό της ανέρχεται σε 500.000 δολ.
«Τα χρήματά μου πρέπει να δουλεύουν για μένα», είπε. «Επενδύω για να μην γίνονται τα χρήματα πηγή άγχους και προτιμώ να επενδύω αργά και σταθερά, που είναι η δοκιμασμένη και αξιόπιστη μέθοδος, παρά να διαχειρίζομαι ενεργά ένα χαρτοφυλάκιο και να ανησυχώ μήπως δεν κάνω τη σωστή επιλογή».
Τζόγος ή επενδύσεις;
Μια μικρότερη ομάδα της γενιάς Z αναλαμβάνει πιο ριψοκίνδυνες και κερδοσκοπικές επενδύσεις, όπως οι ημερήσιες συναλλαγές και τα κρυπτονομίσματα.
«Οι νέοι αναλαμβάνουν κινδύνους όπως τα τυχερά παιχνίδια και οι αγορές προβλέψεων χωρίς να κατανοούν πλήρως τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν», εξήγησε ο Άντι Ριντ.
Ο Minwoo Lim, 28 ετών, ιδρυτής της εφαρμογής συναλλαγών PnL, μπήκε με φόρα στον κόσμο του day trading πριν από έξι χρόνια στη Νότια Κορέα. Συχνά διαπραγματεύεται εμπορεύματα όπως το αργό πετρέλαιο αντί για παραδοσιακές μετοχές. «Ο τζόγος, εξ ορισμού, σημαίνει να ρισκάρεις τα πάντα για να κερδίσεις πολλά χρήματα», είπε ο Lim. «Το ίδιο ισχύει και για τις συναλλαγές». Ωστόσο, μόνο το 4% των επενδυτών σε ημερήσιες συναλλαγές κερδίζει αρκετά για να ζήσει και περίπου το 10% είναι κερδοφόρο, πράγμα που σημαίνει ότι τουλάχιστον το 90% αποτυγχάνει.
Για τον Lim η πορεία ήταν κατά κάποιον τρόπο προδιαγεγραμμένη, αφού μεγάλωσε σε οικογένεια επενδυτών και χρηματιστών. Επιπλέον, όπως λέει ο ίδιος, το πτυχίο του στη νευροεπιστήμη του έδωσε ένα ψυχολογικό πλεονέκτημα που τον βοήθησε να γίνει ένας κερδοφόρος χρηματιστής.
«Οι περισσότεροι έμποροι της Γενιάς Ζ μπορεί να μην είναι κερδοφόροι επειδή υποτιμούν την ανθρώπινη συμπεριφορά», είπε. «Πρώτα είναι η στρατηγική, μετά η πειθαρχία και τελευταία η ψυχολογία. Είναι μια τριάδα», είπε στον Guardian. Τόνισε, μάλιστα, ότι η κατανόηση της ψυχολογίας μπορεί να βοηθήσει τους επενδυτές να γλιτώσουν από την πιθανή απληστία, τον φόβο και τις γνωστικές προκαταλήψεις που μπορεί να θολώσουν την κρίση τους. Οπως είπε με αρκετή δόση αυτογνωσίας, «εμείς [η Gen Ζ] είμαστε πολύ άπληστοι. Θέλουμε να κερδίζουμε περισσότερα και να δουλεύουμε λιγότερο».
Αξιοσημείωτο είναι, δε, ότι παρά την επιτυχία του ίδιου, δεν συμβουλεύει τους ανθρώπους της γενιάς του να ακολουθήσουν το παράδειγμά του: «Όσοι επενδύουν μακροπρόθεσμα τελικά θα κερδίσουν έναντι όσων κάνουν trading ή επενδύουν σε κρυπτονομίσματα», είπε. «Το trading είναι για όσους είναι πρόθυμοι να αφιερώσουν τη ζωή τους σε αυτό – να εξαφανιστούν από τον κόσμο για δύο ή και περισσότερα χρόνια. Πιθανότατα είναι καλύτερα να αγοράσετε S&P 500 και να το αφήσετε για 10 χρόνια».
Με εμπιστοσύνη στην AI
Σχεδόν 4 στους 10 (ποσοστό 41%) της Γενιάς Ζ -αλλά και των Millennials, σύμφωνα με την έρευνα του WEF- δήλωσαν ότι θα εμπιστεύονταν ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης για τη διαχείριση του χαρτοφυλακίου τους, ενώ πολλοί το χρησιμοποιούν ήδη ενεργά.
Η Kelly Noel Mbunui Kameni, 22 ετών, που ζει στην Κένυα και επενδύει σε ETFs και στον δείκτη S&P 500, λέει ότι χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για να επαληθεύει τις επενδύσεις της. «Φωτογραφίζω το χαρτοφυλάκιό μου και ζητώ από το ChatGPT προτάσεις, όπως η διαφοροποίηση», είπε. «Η τεχνητή νοημοσύνη είναι πολύ βολική. Αν δεν έχω χρόνο να διαβάσω τα οικονομικά έγγραφα μιας εταιρείας, απλώς απευθύνομαι στην τεχνητή νοημοσύνη και αυτή συνοψίζει τα έγγραφα. Στη συνέχεια, παίρνω μια απόφαση με βάση αυτά».
Η Kameni, η οποία έχει υποτροφία για το πτυχίο της στα χρηματοοικονομικά, είπε στον Guardian ότι διαθέτει ένα μικρό μέρος της υποτροφίας της στο χαρτοφυλάκιό της.
Μέχρι στιγμής, έχει επενδύσει περίπου 50.000 κενυατικά σελίνια (περίπου 400 δολάρια), αρκετά για να ξεκινήσει μια μικρή επιχείρηση στη χώρα. Σχεδιάζει να συνεχίσει να επενδύει αρκετά ώστε να μην χρειάζεται να εργάζεται σε εταιρεία ενώ αποκτά το μεταπτυχιακό και το διδακτορικό της.
