Περισσότεροι από 7.000 διανομείς της Just Eat έχουν προσφύγει στη δικαιοσύνη κατά της πλατφόρμας online παραγγελίας και παράδοσης φαγητού , σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσουν καλύτερα εργασιακά δικαιώματα, όπως τον κατώτατο μισθό και την ετήσια άδεια διακοπών μετ΄αποδοχών.
Στη Βρετανία, η Just Eat συνεργάζεται με περισσότερους από 70.000 αυτοαπασχολούμενους διανομείς
Το εργατικό δικαστήριο ξεκινά την Τρίτη και αναμένεται να διαρκέσει έως τις 2 Ιουνίου. Αναμένεται να αποφασίσει αν οι διανομείς θα χαρακτηριστούν ως εργαζόμενοι – ένα καθεστώς που συνεπάγεται βελτιωμένα δικαιώματα – ή ως αυτοαπασχολούμενοι ανεξάρτητοι συνεργάτες.
Η απόφαση αναμένεται αργότερα το 2026.
Η Just Eat απέλυσε περίπου 1.700 διανομείς στη Βρετανία το 2023, όταν επέστρεψε σε ένα μοντέλο οικονομίας ελεύθερων επαγγελματιών και κατάργησε ένα πείραμα που προσέφερε εγγυημένο κατώτατο μισθό, επίδομα ασθενείας και επίδομα διακοπών σε έξι πόλεις σε Βρετανία και Ευρώπη.
Στο πλαίσιο του πειράματος «Scoober», στους διανομείς που, σύμφωνα με την Just Eat, διεκπεραίωναν λιγότερο από το 5% των παραγγελιών στη Βρετανία εκείνη την εποχή και εργάζονταν σε καθορισμένες βάρδιες, παρέχονταν ηλεκτρικά ποδήλατα ή ηλεκτρικά μοτοποδήλατα και είχαν τη δυνατότητα να λειτουργούν από ένα κεντρικό hub, όπου μπορούσαν να παραλαμβάνουν τον εξοπλισμό τους και να κάνουν διαλείμματα.
Just Eat: «Αυτοαπασχολούμενοι συνεργάτες»
Ένας εκπρόσωπος της Just Eat δήλωσε: «Στη Βρετανία, η Just Eat συνεργάζεται με περισσότερους από 70.000 αυτοαπασχολούμενους διανομείς, οι οποίοι επιλέγουν να συνεργάζονται μαζί μας λόγω της ευελιξίας και της ελευθερίας που προσφέρουμε. Το πότε και πόσο συχνά οι διανομείς πραγματοποιούν παραδόσεις από τα εστιατόρια, τα καταστήματα λιανικής και τα σούπερ μάρκετ με τα οποία συνεργαζόμαστε εξαρτάται από τους ίδιους και αντανακλά το καθεστώς τους ως αυτοαπασχολούμενων συνεργατών».
Η νομική προσφυγή των διανομέων της Just Eat διεξάγεται από τη Leigh Day, τη δικηγορική εταιρεία που πέρυσι ηγήθηκε μιας επιτυχημένης αγωγής στο εργατικό δικαστήριο εκ μέρους των οδηγών της Addison Lee για δικαιώματα όπως οι αποδοχές διακοπών και ο εθνικός κατώτατος μισθός.
Αυτό ακολούθησε μια απόφαση του 2024 υπέρ των οδηγών της Bolt και μια απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου του 2021 που υποστήριζε τη βελτίωση των δικαιωμάτων των οδηγών που εργάζονται με την εφαρμογή ταξί Uber.
Επισφαλείς συνθήκες εργασίας
Τον περασμένο μήνα, η βρετανική κυβέρνηση ίδρυσε την Fair Work Agency (FWA) με στόχο τη βελτίωση της εποπτείας των εργασιακών δικαιωμάτων.
Μια έκθεση για τον νέο φορέα χαρακτήρισε την οικονομία των μικροεργασιών, μαζί με τον κατασκευαστικό τομέα και την κοινωνική φροντίδα, ως τομέα υψηλού κινδύνου στον οποίο οι εργαζόμενοι «συχνά αντιμετωπίζουν επισφαλείς συνθήκες και συστημικά εμπόδια στην αποκατάσταση των δικαιωμάτων τους».
Επί του παρόντος, η HMRC έχει εξουσίες για την επιβολή του εθνικού κατώτατου μισθού και θα συνεχίσει να τις ασκεί έως ότου αυτές οι εξουσίες απορροφηθούν από την FWA το 2027.
Ο Nigel Mackay, συνδιευθυντής του τμήματος εργασιακών θεμάτων και διακρίσεων της Leigh Day, δήλωσε στον Guardian: «Αν και ελπίζουμε ότι η νέα υπηρεσία θα είναι πιο πρόθυμη να αμφισβητήσει τους φορείς της οικονομίας των μικροεργασιών, είναι πιθανό, όπως συμβαίνει συχνά σήμερα, τα άτομα να πρέπει πρώτα να υποβάλουν αγωγή στο εργατικό δικαστήριο για να αποδείξουν ότι είναι εργαζόμενοι και, ως εκ τούτου, δικαιούνται τον εθνικό κατώτατο μισθό, προτού εφαρμοστούν τα μέτρα επιβολής».
Η κυβέρνηση έχει υποσχεθεί να διεξαγάγει διαβουλεύσεις σχετικά με την απλοποίηση των διαφόρων επιπέδων εργασιακής κατάστασης – από τον υπάλληλο, ο οποίος απολαμβάνει πλήρη δικαιώματα και όλες τις νομικές προστασίες, έως την ιδιότητα του εργαζομένου, η οποία παρέχει περιορισμένη προστασία, και τον αυτοαπασχολούμενο, για τον οποίο δεν υπάρχει σχεδόν καμία προστασία.
Οι ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι η έλλειψη σαφήνειας έχει οδηγήσει σε εσφαλμένη ταξινόμηση ατόμων ως αυτοαπασχολούμενων.
Αναμενόταν να πραγματοποιηθεί στις αρχές του έτους μια διαβούλευση της κυβέρνησης σχετικά με την αλλαγή του συστήματος, αλλά, όπως φαίνεται, δεν έχει ακόμη οριστεί ημερομηνία για την έναρξή της.
Η νέα νομοθεσία στο πλαίσιο του Νόμου για τα Εργασιακά Δικαιώματα, που τέθηκε σε ισχύ τον περασμένο μήνα, έχει βελτιώσει μια σειρά από όρους για τους μισθωτούς και τους εργαζόμενους.
Η Just Eat δήλωσε: «Υποστηρίζουμε τις προθέσεις της κυβέρνησης να μεταρρυθμίσει το τρέχον πλαίσιο απασχόλησης του Ηνωμένου Βασιλείου και θεωρούμε αυτό ως μια ευκαιρία να αναγνωριστεί η εργασία που βασίζεται στην τεχνολογία και την οποία προσφέρουμε σήμερα εμείς, καθώς και άλλες επιχειρήσεις πλατφόρμας».
Σημειώνεται ότι η Just East εξαγοράστηκε από τον νοτιοαφρικανικό επενδυτή στο διαδίκτυο Prosus έναντι 4,1 δισ. ευρώ στις αρχές του 2025.
