Σοβαρές ανησυχίες προκαλεί το κλείσιμο του Ορμούζ στη βιομηχανία τσιπ, επηρεάζοντας κυρίως ασιατικούς κολοσσούς όπως η Taiwan Semiconductor Manufacturing Company και η Samsung Electronics.
Τα Στενά αποτελούν βασική αρτηρία για τη μεταφορά πετρελαίου, φυσικού αερίου και κρίσιμων χημικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή μικροτσίπ. Κάθε εβδομάδα που παραμένει κλειστό αυξάνει τον κίνδυνο διακοπών στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού, επηρεάζοντας προϊόντα από smartphones και αυτοκίνητα έως υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης και στρατιωτικά συστήματα.
Η βιομηχανία ημιαγωγών είναι εξαιρετικά ενεργοβόρα και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από σταθερές προμήθειες ηλεκτρικής ενέργειας, σημειώνει το Bloomberg. Η Ταϊβάν, όπου εδρεύει η TSMC, εισάγει πάνω από το 90% της ενέργειας που καταναλώνει, ενώ περίπου το 40% του LNG της προέρχεται από τη Μέση Ανατολή.
Η εταιρεία, βασικός προμηθευτής της Nvidia, της Apple και της AMD, είχε ήδη εκφράσει ανησυχίες για την ενεργειακή επάρκεια πριν ξεσπάσει η κρίση. Οι προηγμένες μηχανές λιθογραφίας της ASML, απαραίτητες για την παραγωγή σύγχρονων τσιπ, καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας, καθιστώντας οποιαδήποτε αύξηση στις τιμές ηλεκτρισμού ιδιαίτερα επιβαρυντική.
Παρόμοια είναι η κατάσταση στη Νότια Κορέα, όπου η Samsung και η SK Hynix βασίζονται σε εισαγόμενη ενέργεια. Περίπου το 70% του αργού πετρελαίου και σημαντικό μέρος του LNG της χώρας προέρχονται από τη Μέση Ανατολή, με μεγάλες ποσότητες να διέρχονται από το Ορμούζ. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους μεταφράζεται άμεσα σε ακριβότερη παραγωγή τσιπ, ιδιαίτερα για τις μονάδες μνήμης που απαιτούν μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και πρώτων υλών.
Οι άλλες ελλείψεις που πλήττουν τον κλάδο τσιπ
Πέρα από την ενέργεια, το κλείσιμο των Στενών επηρεάζει και κρίσιμα υλικά που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή τσιπ. Η παραγωγή ημιαγωγών εξαρτάται από παράγωγα πετρελαίου και φυσικού αερίου, όπως ήλιο, βρώμιο, θείο και ειδικούς διαλύτες. Οι διαλύτες αυτοί χρησιμοποιούνται στην επεξεργασία των πλακιδίων πυριτίου και στην εφαρμογή φωτοευαίσθητων υλικών που καθορίζουν τα κυκλώματα πάνω στα τσιπ. Πολλά από αυτά τα υλικά έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής και απαιτούν συνεχή ανανέωση αποθεμάτων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στην αγορά φωτοευαίσθητων υλικών, προειδοποιεί το Bloomberg. Ιαπωνικές εταιρείες όπως η Shin-Etsu Chemical, που εξαρτώνται από νάφθα προερχόμενη από τη Μέση Ανατολή, αντιμετωπίζουν δυσκολίες προμήθειας και αβεβαιότητα για την κερδοφορία τους. Η εταιρεία απέσυρε ακόμη και την πρόβλεψη κερδών της λόγω των διαταραχών στον εφοδιασμό.
Το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα αφορά το ήλιο, το οποίο είναι απαραίτητοο για τη χάραξη κυκλωμάτων πάνω στο πυρίτιο. Όταν το Κατάρ ανέστειλε τη λειτουργία μονάδων LNG στις εγκαταστάσεις Ras Laffan και Mesaieed, σταμάτησε περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας προμήθειας ηλίου. Η πλήρης αποκατάσταση ενδέχεται να χρειαστεί έως και πέντε χρόνια. Οι εταιρείες παραγωγής τσιπ μνήμης, όπως η Samsung, η SK Hynix και η κινεζική ChangXin Memory Technologies, είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες, καθώς οι μονάδες μνήμης απαιτούν πολύ περισσότερο ήλιο από τα υπολογιστικά τσιπ.
Η Νότια Κορέα προμηθεύεται περίπου το 65% του ηλίου της από το Κατάρ, ενώ η Κίνα εξαρτάται κυρίως από το Κατάρ και τη Ρωσία. Παράλληλα, περιορίζονται οι προμήθειες θειικού οξέος υψηλής καθαρότητας και υδροβρωμίου, ουσιών κρίσιμων για τον καθαρισμό και τη χάραξη των γκοφρετών πυριτίου.
Φθίνοντα αποθέματα
Παρότι οι μεγαλύτεροι κατασκευαστές διαθέτουν αποθέματα αρκετών μηνών, οι ανησυχίες αυξάνονται. Οι κυβερνήσεις της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας διαβεβαιώνουν ότι υπάρχουν επαρκή αποθέματα ηλίου, βρωμίου και νάφθας για την κάλυψη βραχυπρόθεσμων αναγκών. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις και αυξήσεις τιμών.
Η TSMC δηλώνει ότι έχει διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειας υλικών όπως ήλιο και υδρογόνο και δεν αναμένει άμεσες διακοπές. Παρ’ όλα αυτά, η εταιρεία αναγνωρίζει ότι οι τιμές χημικών και αερίων πιθανότατα θα αυξηθούν. Για τον λόγο αυτό, κατασκευαστές στην Ταϊβάν, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα στρέφονται σε προμηθευτές από τις ΗΠΑ και τον Καναδά, ενώ πληρώνουν υψηλότερα ασφάλιστρα για να εξασφαλίσουν προτεραιότητα στις παραδόσεις. Η Samsung και η SK Hynix έχουν επίσης ξεκινήσει προγράμματα ανακύκλωσης ηλίου και άλλων υλικών.
Οι αυξήσεις στις τιμές των τσιπ επηρεάζουν ήδη πολλές βιομηχανίες. Κατασκευαστές κονσολών παιχνιδιών, οικονομικών smartphones, οικιακών συσκευών και αυτοκινήτων δυσκολεύονται να απορροφήσουν το αυξημένο κόστος. Η Nintendo ανακοίνωσε αυξήσεις τιμών για τη νέα κονσόλα Switch 2, παρά τον κίνδυνο μείωσης της ζήτησης.
Παράλληλα, η κρίση δεν περιορίζεται μόνο στα τσιπ. Ελλείψεις νάφθας έχουν ήδη επηρεάσει την παραγωγή προϊόντων όπως τα αρθρωτά μπάνια της Toto και οχήματα της Isuzu. Οι κατασκευαστές φοβούνται ότι οι πελάτες τους μπορεί να αναγκαστούν να σταματήσουν προσωρινά την παραγωγή όχι λόγω έλλειψης τσιπ, αλλά εξαιτίας άλλων βασικών υλικών.
Αν η αναστάτωση συνεχιστεί, ενδέχεται να επηρεαστεί ακόμη και η βιομηχανία τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με αναλυτές της Gartner, οι αυξημένες τιμές και οι διαταραχές στον εφοδιασμό μπορεί να περιορίσουν τις επενδύσεις σε data centers, ιδιαίτερα από επενδυτές της Μέσης Ανατολής, δημιουργώντας επιβράδυνση σε έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τεχνολογικούς κλάδους παγκοσμίως.
