Eni: Ο πετρελαϊκός γίγαντας ποντάρει στην πυρηνική σύντηξη ως το «επόμενο διυλιστήριό» της

Ο ιταλικός πετρελαϊκός γίγαντας Eni επεκτείνει το στοίχημά του στη πυρηνική σύντηξη, υποστηρίζοντας ότι η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει το «επόμενο διυλιστήριό» της και με στόχο να συγκαταλεχθεί μεταξύ των πρώτων ενεργειακών εταιρειών που θα εμπορευματοποιήσουν τη σύντηξη στην Ευρώπη.

η Eni στοχεύει να ανοίξει ένα εμπορικό εργοστάσιο σύντηξης στην Ευρώπη μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2040 ή ακόμη νωρίτερα

Η Francesca Ferrazza, επικεφαλής των πρωτοβουλιών μαγνητικής σύντηξης στην Eni, δήλωσε στους Financial Times ότι «ο ανταγωνισμός εντείνεται» στον κλάδο της σύντηξης, καθώς η τεχνολογία και οι προσδοκίες έχουν αλλάξει σημαντικά τα τελευταία πέντε έως έξι χρόνια. «Πάντα θεωρούνταν έρευνα. Τώρα την θεωρούμε ως βιομηχανία».

Η Ferrazza ανέφερε ότι η Eni στοχεύει να ανοίξει ένα εμπορικό εργοστάσιο σύντηξης στην Ευρώπη μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2040 ή ακόμη νωρίτερα.

Το εργοστάσιο θα αναπτυχθεί από την αμερικανική νεοφυή επιχείρηση Commonwealth Fusion Systems (CFS), στην οποία η Eni είναι επενδυτής. Η CFS έχει συγκεντρώσει περίπου 3 δισ. δολάρια μέχρι σήμερα και στοχεύει να θέσει σε λειτουργία το πρώτο της εμπορικό εργοστάσιο στις ΗΠΑ μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2030.

Η Ferrazza δήλωσε ότι η επιτυχής έναρξη λειτουργίας του εργοστασίου στις ΗΠΑ θα «ανοίξει μια σειρά από άλλες ευκαιρίες» για την CFS, ενώ η Eni ελπίζει να ανοίξει ένα δεύτερο εργοστάσιο στην Ευρώπη.

Εντείνεται ο ανταγωνισμός για τη σύντηξη

Τα σχόλιά της έρχονται σε μια περίοδο που μεγάλες ενεργειακές εταιρείες, όπως η Shell, η Chevron και η γερμανική RWE, μπαίνουν στον αγώνα για τη σύντηξη, ποντάροντας από νωρίς σε αυτό που ορισμένοι αποκαλούν το «Άγιο Δισκοπότηρο» της ενέργειας, καθώς η τεχνολογία αυτή υπόσχεται άφθονη ηλεκτρική ενέργεια με χαμηλές εκπομπές άνθρακα.

Η σύντηξη στοχεύει στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αναπαράγοντας την πυρηνική αντίδραση που τροφοδοτεί τον ήλιο, συγχωνεύοντας ατομικούς πυρήνες σε ένα υπερθερμασμένο πλάσμα. Είναι πολύ πιο δύσκολη από τη διάσπαση ατόμων, τη διαδικασία που είναι γνωστή ως σχάση και τροφοδοτεί τα συμβατικά πυρηνικά εργοστάσια.

Αν και τα εργαστηριακά πειράματα έχουν αποδείξει τις δυνατότητες της τεχνολογίας, καμία εταιρεία δεν έχει αποδείξει ακόμη ότι η τεχνολογία αυτή μπορεί να μετατραπεί σε εμπορικό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η Eni έχει δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη διαδικασία εξαγωγής και καθαρισμού του χρησιμοποιημένου καυσίμου σύντηξης, το οποίο θα επανεισάγεται στον αντιδραστήρα, τον λεγόμενο κύκλο καυσίμου. Η εταιρεία συνήψε πρόσφατα κοινοπραξία με την Αρχή Ατομικής Ενέργειας του Ηνωμένου Βασιλείου (UK Atomic Energy Authority), το εθνικό εργαστήριο σύντηξης της χώρας, με σκοπό την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για τη διαδικασία αυτή.

Το τεχνικό πλεονέκτημα της Eni

Η διαδικασία περιλαμβάνει την ανάκτηση του άκαυστου καυσίμου από τον αντιδραστήρα σύντηξης και τον διαχωρισμό του τριτίου και του δευτερίου — των ισοτόπων του υδρογόνου που χρησιμοποιούνται συνήθως ως καύσιμο σύντηξης — ώστε να μπορούν να καθαριστούν και να επαναχρησιμοποιηθούν. Η Eni πιστεύει ότι η πολυετής εμπειρία της στη διαχείριση υδρογόνου και στην επεξεργασία υδρογονανθράκων θα μπορούσε να της προσφέρει ένα τεχνικό πλεονέκτημα στην ανάπτυξη της τεχνολογίας.

«Το καύσιμο σύντηξης ήταν «το επόμενο βήμα για εμάς, [και] για τον κόσμο. Και γιατί να μην το προσθέσουμε στο χαρτοφυλάκιό μας;», δήλωσε στου FT η Ferrazza.

Η στρατηγική της Eni αντανακλά το αυξανόμενο ενδιαφέρον των εταιρειών ενέργειας και κοινής ωφέλειας για τη σύντηξη, μετά από ένα αρχικό κύμα επενδύσεων με επικεφαλής μεγάλους τεχνολογικούς ομίλους που αναζητούν καθαρή ενέργεια για κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης.

Οι Chevron και Shell έχουν επενδύσει στην αμερικανική εταιρεία σύντηξης Zap Energy, ενώ η Tennessee Valley Authority, ένας ομοσπονδιακός φορέας παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, έχει στηρίξει την Type One Energy.

Το βασικό μέσο της Eni για την υλοποίηση των φιλοδοξιών της στον τομέα της σύντηξης είναι η συνεργασία με την CFS, η οποία αποτελεί μία από τις εταιρείες σύντηξης με τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση, με την Eni να έχει ήδη συμφωνήσει να αγοράζει ηλεκτρική ενέργεια από το πρώτο εργοστάσιο της CFS στις ΗΠΑ στο πλαίσιο μιας συμφωνίας αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας αξίας περίπου 1 δισ. δολαρίων.

Η Ferrazza δήλωσε ότι η σύναψη των κατάλληλων συνεργασιών και, ενδεχομένως, η εξασφάλιση κυβερνητικής υποστήριξης, έχουν καταστεί απαραίτητες, καθώς ο ανταγωνισμός εντείνεται. Οι εταιρείες σύντηξης θα χρειαστούν πιθανώς «δισεκατομμύρια» δολάρια για να συνδέσουν τα εμπορικά τους εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο, πρόσθεσε. «Είναι ένα παιχνίδι πολύ μεγάλο για να αποτύχει.»

Αμφιβολίες για το εγχείρημα

Ωστόσο, ο Chris Gadomski της BloombergNEF ανέφερε ότι οι πρόσφατες επενδύσεις από τεχνολογικούς γίγαντες όπως η Google, τόσο σε εταιρείες σύντηξης όσο και σε εταιρείες σχάσης, υποδηλώνουν – σύμφωνα με τους FT –  ότι ακόμη και ορισμένοι από τους πιο έμπειρους χρηματοδότες του κλάδου δεν είναι ακόμα σίγουροι για την επιτυχία.

«Διασπούν τα στοιχήματά τους», είπε, αντανακλώντας την άποψη ότι «δεν είμαστε σίγουροι ποιο από αυτά θα συμβεί, οπότε θα καλύψουμε μια ποικιλία από αυτά».

«Υπάρχει μια ιστορία στον πυρηνικό κλάδο όσον αφορά την παραποίηση ή την υποτίμηση του χρόνου που θα χρειαστεί για την κατασκευή και του κόστους που θα συνεπάγεται», είπε ο Gadomski. «Και αυτή είναι μια πολύ σημαντική πρόκληση που πρέπει να ξεπεραστεί.»