Με το βλέμμα στραμμένο στην Ουάσινγκτον βρίσκεται ολόκληρος ο πλανήτης, καθώς στις 8.00 το βράδυ, ώρα Ελλάδος, αναμένεται η εξειδίκευση του πακέτου κυρώσεων των ΗΠΑ εις βάρος του Ιράν, το οποίο -τουλάχιστον εάν κρίνει κανείς βάσει των διατυπώσεων του Ντόναλντ Τραμπ και κορυφαίων υπουργών του- αναμένεται να χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερη σφοδρότητα.
Μια πρώτη γεύση για τις προθέσεις του Λευκού Οίκου έδωσε ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος με άρθρο που υπογράφει ο ίδιος στους Financial Times, προειδοποιεί ότι πλησιάζει μια «οικονομική D-Day για το Ιράν» και απειλεί τις χώρες που διεξάγουν επιχειρηματικές δραστηριότητες με την Τεχεράνη.
«Την αυγή ξεκινά μια οικονομική D-Day — η μεγαλύτερη μεμονωμένη οικονομική επίθεση που έχει οργανωθεί ποτέ εναντίον αντιπάλου», έγραψε ο Μπέσεντ.
Η προειδοποίηση αυτή απηχεί την οικονομική απειλή που εξαπέλυσε ο Ντόναλντ Τραμπ κατά του Ιράν την περασμένη εβδομάδα.
Χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για συγκεκριμένα μέτρα, ο Μπέσεντ άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα στοχεύσουν «φοβισμένες χώρες» που προσπαθούν να «κατευνάσουν» (σ.σ.: την Τεχεράνη) εμπλεκόμενα με την οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα του Ιράν. «Καλά θα κάνουν να αναλογιστούν τις συνέπειες της διατήρησής του», έγραψε στους Financial Times.
Η μεγάλη εικόνα, βέβαια, μέσα στην οποία εντάσσονται αυτές οι απειλές -μένει να φανεί σε ποιον βαθμό θα γίνουν πράξη- περιλαμβάνει τον οικονομικό αντίκτυπο του πολέμου που συντηρούν οι ΗΠΑ, στους ίδιους τους πολίτες της. Οι τιμές της βενζίνης παραμένουν υψηλές, προκαλώντας έντονη δυσαρέσκεια στους ψηφοφόρους, ενώ αξιωματούχος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ δήλωσε την Κυριακή ότι ο στόχος για τον πληθωρισμό ενδέχεται να παραμείνει ανέφικτος έως ότου τελειώσει ο πόλεμος. Συνεπώς, η αμερικανική κυβέρνηση οφείλει να κάμψει τις αντιδράσεις πείθοντας την αμερικανική κοινή γνώμη για την αναγκαιότητα του πολέμου που έχει κηρύξει στο Ιράν και της συνέχισής του.
Με αντίποινα προειδοποιεί το Ιράν
Οι εμπόλεμες πλευρές μπορεί να μην έχουν ανταλλάξει στρατιωτικά πλήγματα εδώ και εβδομάδες, αλλά δεν έχουν εμπλακεί και σε ουσιαστικές συνομιλίες για τερματισμό του πολέμου που κιλείνει έξι μήνες.
Το Ιράν έχει διατηρήσει αρκετή ικανότητα πυραύλων και drones ώστε να επιτίθεται στους γείτονές του στον Κόλπο και να απειλεί πετρελαιοφόρα στα Στενά του Ορμούζ, φέρνοντας τη ναυσιπλοΐα στην καίριας σημασίας θαλάσσια οδό σε σχεδόν πλήρη στάση και πιέζοντας τις παγκόσμιες τιμές των καυσίμων.
Την ίδια στιγμή, η ακριβής κατάσταση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, το οποίο οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί στοχεύουν να εξαλείψουν, παραμένει άγνωστη.
Το Ιράν -το οποίο υφίσταται συνεχείς οικονομικές κυρώσεις από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979- προετοιμάζεται για τις κυρώσεις εδώ και μέρες, αφήνοντας αιχμές με δημόσιες δηλώσεις αξιωματούχων για μια μείζονα στρατιωτική απάντηση.
Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, άφησε να εννοηθεί την Κυριακή ότι η Τεχεράνη θα επιβάλει οικονομικά αντίποινα. «Εάν ο οικονομικός πόλεμος συνεχιστεί, ούτε μια σταγόνα πετρελαίου δεν θα εξαχθεί, ούτε μέσω των Στενών του Ορμούζ ούτε από οπουδήποτε αλλού στον Περσικό Κόλπο», έγραψε ο Ρεζαΐ σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Το Ιράν θα θεωρήσει τη συμμετοχή ή την υποστήριξη οποιασδήποτε χώρας στον οικονομικό πόλεμο της Αμερικής εναντίον του ιρανικού λαού ως πολεμική πράξη».
Η οικονομία του Ιράν βρισκόταν ήδη υπό πίεση από τις διεθνείς κυρώσεις πριν από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις που κατέστρεψαν τμήματα των υποδομών του.
Το Ιράν εισήλθε στον πόλεμο με υψηλό πληθωρισμό, εξασθενημένο νόμισμα, ελλείψεις ενέργειας, κυρώσεις και βαθιές δομικές αδυναμίες, και τώρα πρέπει να αντιμετωπίσει κατεστραμμένες υποδομές, διαταραγμένο εμπόριο, απώλεια παραγωγής και το κόστος της ανασυγκρότησης.
Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι η περαιτέρω οικονομική τιμωρία θα μπορούσε να αυξήσει τις δυσκολίες, να αναζωπυρώσει τις ταραχές και να διαβρώσει περαιτέρω τη νομιμότητα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
«Ζητούμε συγγνώμη για την ύπαρξη αυτών των προβλημάτων, καθώς βρισκόμαστε σε έναν πλήρη πόλεμο σε οικονομικό, στρατιωτικό και ασφαλιστικό επίπεδο», δήλωσε ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Η μακρόχρονη εμπειρία του Ιράν σε κυρώσεις
Ωστόσο, ακόμη και με τις νέες οικονομικές πιέσεις, υπάρχουν και οι απόψεις που υποστηρίζουν ότι, αν η κυβέρνηση Τραμπ δεν βρει νέους τρόπους για να στερήσει την Τεχεράνη από τις πηγές εσόδων της, η Ουάσινγκτον θα βρεθεί για άλλη μια φορά αντιμέτωπη με ένα καθεστώς που έχει μακρά εμπειρία στην παράκαμψη των κυρώσεων, είναι ευρηματικό στο να βρίσκει νέους τρόπους δημιουργίας εσόδων και ποντάρει στην ικανότητά του να επιβιώσει από την οικονομική πίεση των ΗΠΑ.
Κατά τη διάρκεια δεκαετιών διεθνούς απομόνωσης, η Ισλαμική Δημοκρατία αναγκάστηκε να βρει τρόπους για να μετριάσει τις επιπτώσεις των δυτικών κυρώσεων, δημιουργώντας ένα αποκεντρωμένο δίκτυο εταιρειών-βιτρινών, μεσιτών, ανταλλακτηρίων συναλλάγματος και ενός σκιώδους στόλου δεξαμενόπλοιων.
Ο Ουμούντ Σόκρι, στρατηγικός αναλυτής στον τομέα της ενέργειας και ανώτερος επισκέπτης ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Τζορτζ Μέισον, δήλωσε στο CNN ότι αυτοί που θα υποστούν τις πιο άμεσες επιπτώσεις θα είναι οι απλοί Ιρανοί, καθώς περαιτέρω κυρώσεις θα αποδυναμώσουν το ριάλ, θα αυξήσουν τον πληθωρισμό, θα ανεβάσουν το κόστος των εισαγόμενων αγαθών και των βιομηχανικών πρώτων υλών και θα μειώσουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
