Η συζήτηση για την ελληνική οικονομία περιστρέφεται συνήθως γύρω από την ανάπτυξη, την ανεργία και τις επενδύσεις. Υπάρχει, όμως, ένας δείκτης πολύ πιο καθοριστικός για το πόσο πραγματικά ισχυρότερη γίνεται μια οικονομία και δεν είναι άλλος από την παραγωγικότητα. Και εκεί η Ελλάδα εξακολουθεί να κουβαλά μια από τις σημαντικότερες διαρθρωτικές αδυναμίες της.
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν μένα κάποια θετικά σημάδια. Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι το 2025 η παραγωγικότητα της εργασίας αυξήθηκε κατά 1,2% στην Ελλάδα, έναντι 0,7% στην Ευρωζώνη. Αυτό συνέβαλε ώστε η αύξηση του μοναδιαίου κόστους εργασίας να περιοριστεί στο 2,3%, χαμηλότερα από το 3,1% της Ευρωζώνης.
Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι τόσο ο ρυθμός μιας χρονιάς όσο το σημείο από το οποίο ξεκινά η χώρα. Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από πολύ χαμηλό επίπεδο παραγωγικότητας σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως σημειώνει και η ίδια η Τράπεζα της Ελλάδος σε πρόσφατη ανάλυσή της.
Και εδώ βρίσκεται μία από τις μεγάλες αντιφάσεις της ελληνικής αγοράς εργασίας. Οι Έλληνες δουλεύουν πολύ, αλλά παράγουν σχετικά μικρότερη αξία ανά ώρα εργασίας. Κι αυτό δεν είναι προφανώς ένα πρόβλημα που δημιουργούν οι εργαζόμενοι. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2025 η Ελλάδα είχε τη μεγαλύτερη πραγματική εβδομάδα εργασίας στην ΕΕ, με 39,6 ώρες, έναντι 35,9 ωρών κατά μέσο όρο στην Ένωση.
Αυτό είναι ίσως το πιο ηχηρό καμπανάκι. Η απάντηση στο παραγωγικό πρόβλημα δεν μπορεί να είναι απλώς περισσότερες ώρες εργασίας. Πρέπει να είναι περισσότερη αξία μέσα σε κάθε ώρα εργασίας.
Και αυτό απαιτεί επενδύσεις σε τεχνολογία και εξοπλισμό, μεγαλύτερες και παραγωγικότερες επιχειρήσεις, ψηφιοποίηση και μετατόπιση κεφαλαίων προς δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Ο ίδιος ο ΟΟΣΑ αντιμετωπίζει την παραγωγικότητα ως αποτέλεσμα του πόσο αποτελεσματικά συνδυάζεται η εργασία με τους υπόλοιπους συντελεστές παραγωγής – όχι ως μέτρο του πόσο πολύ και σκληρά εργάζονται οι εργαζόμενοι.
Εδώ θα κριθεί τελικά και η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. Διότι η Ελλάδα μπορεί να εμφανίζει ανάπτυξη πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, αλλά χωρίς ουσιαστική και διατηρήσιμη άνοδο της παραγωγικότητας θα δυσκολευτεί να πετύχει πραγματική σύγκλιση εισοδημάτων και μισθών.
