Ορμούζ: Στις επτά διελεύσεις η ορατή κίνηση – Παραμένει «σοβαρή» η απειλή

Σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα παραμένει η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ενώ η νέα επιδείνωση της κατάστασης ασφαλείας απομακρύνει την προοπτική επιστροφής στην κανονικότητα. Σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση της Allied QuantumSea Research, μόλις επτά διελεύσεις πλοίων μεταφοράς εμπορευμάτων καταγράφηκαν μέσω δημόσια ορατών δεδομένων τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου, έναντι οκτώ την προηγούμενη ημέρα. Την ίδια στιγμή, οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, η απειλή ναρκών και τα σχέδια του Ιράν για θαλάσσια ζώνη αποκλεισμού διατηρούν υψηλό το επιχειρησιακό ρίσκο.

Η Allied χαρακτηρίζει τη σημερινή κατάσταση ως «περιορισμένη ροή υπό διαχείριση ασφαλείας, όχι επιστροφή στην κανονικότητα», επισημαίνοντας ότι οι διαφορετικές μετρήσεις της κυκλοφορίας συγκλίνουν στο ίδιο συμπέρασμα: η δραστηριότητα παραμένει πολύ χαμηλότερα από τα προπολεμικά επίπεδα.

Οι δύο μετρήσεις της κυκλοφορίας

Σύμφωνα με την τελευταία διαθέσιμη ενημέρωση των UKMTO/JMIC, κατά το διήμερο 1–2 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκαν 44 διελεύσεις με αμερικανική διευκόλυνση, δηλαδή κατά μέσο όρο 22 ημερησίως. Από τις 20 Ιουνίου έως τις 2 Σεπτεμβρίου, οι αντίστοιχες διελεύσεις ανήλθαν συνολικά σε 1.376.

Ωστόσο, η έκθεση υπογραμμίζει ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία δεν αντιπροσωπεύουν το σύνολο της εμπορικής κίνησης. Αφορούν αποκλειστικά διελεύσεις που πραγματοποιήθηκαν με αμερικανική διευκόλυνση, ενώ οι επτά διελεύσεις της 7ης Σεπτεμβρίου προέρχονται από δεδομένα παρακολούθησης πλοίων μεταφοράς εμπορευμάτων. Επιπλέον, πλοία που κινούνται χωρίς δημόσια ορατό σήμα AIS ενδέχεται να μην καταγράφονται.

Για τον λόγο αυτό, οι δύο σειρές δεν πρέπει να συγχέονται ούτε να χρησιμοποιούνται για την εξαγωγή ενιαίου συνολικού αριθμού διελεύσεων. Ως σημείο αναφοράς, η Allied παραθέτει τον ιστορικό μέσο όρο του 2025, περίπου 138 πλοία ημερησίως για το σύνολο των κατηγοριών. Οι 22 ημερήσιες διελεύσεις με αμερικανική διευκόλυνση αντιστοιχούν αριθμητικά σε περίπου 16% αυτού του επιπέδου, χωρίς όμως οι δύο μετρήσεις να είναι άμεσα συγκρίσιμες.

Οι επιθέσεις και ο κίνδυνος ναρκών

Η κατάσταση ασφαλείας εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό ανασταλτικό παράγοντα για τη ναυσιπλοΐα. Στην ενημέρωση της 3ης Σεπτεμβρίου, τα UKMTO/JMIC διατήρησαν την αξιολόγηση απειλής στο επίπεδο «SEVERE», που σημαίνει ότι μια επίθεση θεωρείται εξαιρετικά πιθανή. Η έκθεση αναφέρεται σε εσκεμμένες εχθρικές ενέργειες, απόπειρες επιθέσεων, επιτήρηση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και επικοινωνίες μέσω VHF που συνεχίζουν να επηρεάζουν τα πλοία στην περιοχή.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις επιθέσεις της 31ης Αυγούστου εναντίον των VLCC SIDR και SENEGAL PROSPERITY, κατά την έξοδό τους από τα Στενά. Το SIDR επλήγη ενώ έπλεε ανατολικά, με τον πλοιοκτήτη να αναφέρει δύο νεκρούς ναυτικούς. Το πλοίο στη συνέχεια αγκυροβόλησε βόρεια της Jazirat Tawakkul, αναμένοντας συνδρομή για τη διάσωσή του.

Παράλληλα, παρότι οι επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών έχουν βελτιώσει τη φυσική πρόσβαση, οι αρχές εξακολουθούν να συνιστούν αυξημένη επαγρύπνηση για πιθανές νάρκες εντός και πλησίον του ανεσταλμένου συστήματος διαχωρισμού κυκλοφορίας. Δεν έχει επιβεβαιωθεί η αποκατάσταση του κανονικού συστήματος του IMO ούτε κάποια εμπορικά αποδεκτή ασφαλής θαλάσσια δίοδος.

Νέα αβεβαιότητα από το Ιράν

Πρόσθετη αβεβαιότητα προκαλεί η ανακοίνωση του Ιράν ότι σχεδιάζει να θεσπίσει θαλάσσια ζώνη αποκλεισμού κοντά στα Στενά. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν απορρίψει την εξουσία της Τεχεράνης να ελέγχει τη διεθνή ναυσιπλοΐα, ενώ το Ιράν έχει απειλήσει με αντίποινα σε περίπτωση περαιτέρω αμερικανικών επιθέσεων.

Η Allied διευκρινίζει ότι, κατά τον χρόνο σύνταξης της έκθεσης, η ζώνη αποκλεισμού αποτελούσε εξαγγελθέν σχέδιο και όχι πλήρως καθορισμένο και ανεξάρτητα επιβεβαιωμένο καθεστώς δρομολόγησης. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη, καθώς οι πολιτικές εξαγγελίες δεν ισοδυναμούν με εφαρμοσμένους κανόνες διέλευσης.

Στο επιχειρησιακό πεδίο, τα πλοία που εκπέμπουν AIS ενδέχεται να δέχονται κλήσεις VHF με οδηγίες να κινηθούν προς τη βόρεια ιρανική διαδρομή. Παράλληλα, οι αρχές προειδοποιούν για πιθανές αμερικανικές επιχειρήσεις επίσκεψης και έρευνας, ναυτικές επιχειρήσεις και παρακολούθηση από τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Ασφάλιση και διαθέσιμος στόλος

Οι περιορισμοί δεν εξαντλούνται στη φυσική δυνατότητα διέλευσης. Η ασφαλιστική κάλυψη παραμένει διαθέσιμη επιλεκτικά, με το κόστος και τους όρους να διαφοροποιούνται ανάλογα με το πλοίο, την ιδιοκτησία, τη σημαία, το ταξίδι και τις ρυθμίσεις ασφαλείας. Έτσι, η πραγματικά διαθέσιμη χωρητικότητα καθορίζεται από την ανοχή στον κίνδυνο, την έκθεση σε κυρώσεις και τη δυνατότητα εξασφάλισης διευκολυνόμενης διέλευσης.

Η έκθεση καταγράφει επίσης ότι τρία φορτία LNG από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πραγματοποίησαν υπεράκτιες μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο εκτός των Στενών κατά τον Αύγουστο. Οι κινήσεις αυτές αποτελούν ένδειξη επιχειρησιακής προσαρμογής και πρόσθετου χειρισμού των φορτίων, όχι όμως απόδειξη ευρείας αποκατάστασης των συμβατικών ροών LNG.

Όπως καταλήγει η Allied η αγορά εξακολουθεί να λειτουργεί υπό καθεστώς κατακερματισμένης πρόσβασης. Η ύπαρξη ορισμένων διελεύσεων δεν αναιρεί τους κινδύνους για τα πληρώματα και τα πλοία, ούτε σηματοδοτεί επάνοδο στην προπολεμική λειτουργία του σημαντικότερου θαλάσσιου περάσματος ενεργειακών φορτίων στον κόσμο.